III SA/Kr 92/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi A SA z siedzibą w K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o zapłatę według właściwości skargę oddala Zaskarżonym przez A SA postanowieniem z dnia 1.12.2008r. znak [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z [...] 2008r. znak [...] o przekazaniu według właściwości Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wniosku A SA o zapłatę za parkowanie samochodu m – ki Polonez nr rej. [...] oraz samochodu m – ki Fiat 125p o nr rej. [...]. Jako podstawę prawną wskazano art. 65 § 1, 127 § 2, 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r., Nr 43, poz. 277). Decyzja zapadła na tle następujących okoliczności: Pismami z dnia 3 i 5 lipca 2006r. Komendant Powiatowy Policji poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o okolicznościach usunięcia pojazdów marki Polonez nr rej [...] własności K. K. i m – ki Fiat 125p nr rej. [...] własności S. O., o fakcie wydania właścicielom pojazdów zezwoleń na ich odbiór z parkingu, jak też zwrócił się z wnioskiem o likwidację pojazdów. Pojazdy te zostały zabezpieczone przez Policję w dniach 22 i 28.12.2000r. i umieszczone na parkingu A SA. Decyzjami z dnia [...] 2006r. znak [...] i znak [...] wydanymi na podstawie art. 181 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o przejściu z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa wyżej wskazanych pojazdów. W dniu 13.10.2008r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynął wniosek Prezesa Zarządu A SA o zapłatę za przechowanie pojazdów w okresie od 2.01.2004r. do 30.07.2006r. łącznie kwoty w wysokości 16.878,00 zł. W związku z tym zostało wydane postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z [...] 2008r. znak [...] o przekazaniu na podstawie art. 65 § 1 Kpa wniosku o zapłatę A SA Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, które w uzasadnieniu zawierało wyjaśnienie, że pojazdy usunięte z drogi przed dniem 1.07.2002r. i nieodebrane przez właściciela uznane są z tą datą za porzucone z zamiarem wyzbycia się. Stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) organem likwidacyjnym w stosunku do rzeczy ruchomych przejętych na własność Skarbu Państwa jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Reprezentuje on interesy majątkowe Skarbu Państwa w stosunku do mienia przejętego na własność i jest wyłącznie władny do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku A SA. Policja wydawała jedynie dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi, natomiast kwestia zapłaty za holowanie i parkowanie pozostawała do rozstrzygnięcia pomiędzy podmiotem realizującym dyspozycję i właścicielem pojazdu. Po usunięciu z drogi pojazdy pozostawały poza zainteresowaniem i gestią Policji. Komendant Powiatowy Policji nie był zobowiązany do uczestniczenia w procedurze likwidacyjnej samochodu i nie zaniechał jakichkolwiek obowiązków ustawowych z tym związanych. Nie jest zatem zobowiązany do zapłaty za przechowanie pojazdu, co ogólnie rzecz biorąc uzasadnia przekazanie wniosku organowi właściwemu. W zażaleniu na powyższe postanowienie A SA wyraził pogląd, że istotnie Naczelnik Urzędu Skarbowego ma obowiązek pokryć koszty przechowania pojazdów, ale dopiero od dnia przekazania akt pozwalających na dokonanie likwidacji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Za pozostały wskazany w w/w żądaniu okres winien zapłacić organ Policji, w związku z czym przekazanie wniosku o zapłatę było niezasadne. Akta sprawy przekazano Urzędowi Skarbowemu dopiero w 2006r., podczas gdy Komenda Powiatowa Policji została powiadomiona o konieczności wszczęcia procedury likwidacyjnej już na początku stycznia 2004r. Za obowiązkiem pokrycia kosztów przechowania pojazdu przez Policję przemawiają zdaniem skarżącego również wytyczne Ministerstwa Finansów zawarte w pismach z 3.09.2003r. i 28.10.2004r., w których wskazane zostało, że do czasu przekazania akt pozwalających na likwidację pojazdów, koszty przechowania pojazdów powinny pokryć organy decydujące o przechowaniu tych ruchomości. Organem tym w sprawie jest Policja. Po rozpoznaniu zażalenia Komendant Wojewódzki Policji wydał opisane na wstępie postanowienie. Zauważył, że wytyczne Ministerstwa Finansów w zakresie podmiotu obowiązanego do pokrycia kosztów przechowania pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa stosowane były przez organy Policji jedynie do czasu utrwalenia się w orzecznictwie sądowym stanowiska, które nie nakładało na te organy obowiązku pokrycia kosztów przechowania pojazdów. Wytyczne stanowiły jedynie nieobowiązującą interpretację przepisów w kwestii podmiotu zobowiązanego do pokrycia w/w kosztów. Ponadto przepisy mające w sprawie zastosowanie, obowiązujące w dniu usunięcia pojazdów i umieszczenia ich na parkingu tj. art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. Nr 5, poz. 64) nie obciążały w żadnym przypadku Policji obowiązkiem pokrycia kosztów w związku z usuwaniem i deponowaniem pojazdów. Nie nakładały na Policję żadnych innych obowiązków, jedynie na właścicieli pojazdów. W ocenie organu należy przyjąć wykładnię zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 2.10.2008r. sygn. akt I SA/Kr 1143/08, w której skarżącego winno uznać się za dozorcę w rozumieniu art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954), który ma prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz do wynagrodzenia za dozór, przy czym żądanie należy rozpatrzyć w kontekście rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, której przedmiotem stało się w/w postanowienie, A SA ponowił zarzuty znajdujące się w zażaleniu, podkreślając raz jeszcze, że koszty przechowania samochodów do momentu dostarczenia dokumentów przez organ Policji do Urzędu Skarbowego, zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów, zobowiązane są pokryć jednostki decydujące o przechowaniu, tj. w tej sytuacji organy Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając w kwestii daty przekazania akt sprawy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w celach likwidacji pojazdów, że dopiero na początku roku 2006 została wypracowana i przekazana do wiadomości organom Policji procedura ułatwiająca organom skarbowym likwidację pojazdów (pismem z dnia 23.01.2006r. znak [...]), przy czym miała ona charakter bardziej funkcjonalny, a nie prawny. Zawarte było w tym piśmie polecenie, by organy Policji przesyłały do właściwego urzędu skarbowego oświadczenia zawierające dane właściciela i samochodu, stwierdzenie, że pojazd nie został odebrany do dnia 1.07.2002r. i stał się własnością Skarbu Państwa oraz prośbę o likwidację pojazdu. Policja zaczęła stosować tą procedurę, by nie przedłużać postępowań, w konsekwencji Komendant Powiatowy Policji pismami z 3 i 5 lipca 2006r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o okolicznościach usunięcia przedmiotowych pojazdów z drogi, o fakcie wydania właścicielom pojazdów zezwoleń na ich odbiór z parkingu, jak też zwrócił się o likwidację pojazdów. Nastepnie zostały wydane decyzje orzekające o przejściu z mocy ustawy na własność Skarbu Państwa przedmiotowych samochodów. Za przechowanie pojazdów A SA uzyskał zapłatę od Urzędu Skarbowego, ale tylko od dnia przekazania mu przez KPP dokumentów i wniosku o likwidację. Co do pozostałego okresu tj. od 2.01.2004r. (data pierwszego wezwania do zapłaty wystosowanego przez skarżącego do KPP) do 30.07.2006r. winien wypowiedzieć się organ egzekucyjny tj. naczelnik urzędu skarbowego, do którego wniosek skarżącego z 13.10.2008r. o zapłatę został przekazany zaskarżonym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga A SA w świetle powyższych kryteriów nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z 1.12.2008r. utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z [...] 2008r. przekazujące według właściwości Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wniosek o zapłatę za parkowanie samochodu m - ki Polonez nr rej. [...] oraz samochodu m - ki Fiat 125p o nr rej. [...]. Postanowienie to, wydane na podstawie art. 65 § 1 Kpa należy do postanowień poprzedzających merytoryczne rozpoznanie sprawy ma związek z zapisem art. 19 Kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organ administracji publicznej jest obowiązany dokonać oceny podania strony w pierwszej kolejności pod kątem swojej właściwości w sprawie będącej przedmiotem żądania. W przypadku gdy organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia tej sprawy w formie decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do organu, który w jego ocenie jest właściwy w sprawie i jednoczesnego powiadomienia o tym wnoszącego podanie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu I instancji wydane zostały w zgodzie z zacytowanymi wyżej przepisami. W związku z tym, że istotą zaskarżonego postanowienia jest jedynie stwierdzenie właściwości rzeczowej organu w kwestii orzeczenia o kosztach przechowania pojazdów, które przeszły na Skarb Państwa, Sąd w niniejszym wyroku i uzasadnieniu nie przesądza kwestii zasadności żądania A SA. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest jedynie to, czy zasadnie Komendant Powiatowy Policji przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wniosek skarżącego z 8.10.2008r. w sprawie zapłaty kwoty 5.646,00 zł za przechowanie samochodu marki Polonez nr rej. [...] 9858 oraz kwoty 5.646,00 zł za przechowanie samochodu marki Fiat 125 p o nr rej. [...] jako organowi właściwemu rzeczowo do rozstrzygnięcia tej kwestii. Rozstrzygając to zagadnienie należy zwrócić uwagę w pierwszej kolejności na regulację zawartą w art. 130 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w myśl której pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, przy czym w takiej sytuacji pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Artykuł ten stracił moc w dniu 12.06.2009r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3.06.2008r. sygn. akt P 4/06 ( Dz. U. Nr 100, poz. 649) w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak znajduje zastosowanie co do pojazdów własności K. K. i S. O. z racji przyjęcia, że zostały uznane z porzucone z zamiarem wyzbycia się z dniem 1.07.2002r. Pozostaje poza sporem, że w sprawie pojazdów, których własność przeszła na Skarb Państwa, w imieniu Skarbu Państwa występuje właściwy naczelnik urzędu skarbowego, prowadząc stosowne procedury likwidacyjne pojazdów. Zastosowanie w tym względzie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449) a zwłaszcza § 3 pkt 1 c oraz § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 i 2, na podstawie których przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się m in. do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Z § 4 rozporządzenia wynika, że organem egzekucyjnym – likwidacyjnym w odniesieniu do przechowywania tego rodzaju ruchomości jest naczelnik urzędu skarbowego. Poprzez odesłanie do art. 100 – 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (§ 6 ust. 1), które stanowią o dozorze ruchomości przyjmuje się, że prowadzący parking, na którym przechowywane są usunięte pojazdy, które przeszły następnie na własność Skarbu Państwa jest dozorcą w rozumieniu przepisów o egzekucji w postępowaniu administracyjnym, któremu należy się zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. O zwrocie orzeka na podstawie art. 102 § 2 w/w ustawy organ egzekucyjny, który rozstrzygnie również za jaki okres należy się zwrot wydatków. W związku z powyższym zasadne jest przyjęcie przez orzekające w sprawie organy, że właściwym do rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu kosztów za przechowanie pojazdów na parkingu skarżącego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zwrócić uwagę należy przy tym również na to, iż na podstawie delegacji zawartej w art. 130a ust. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 191, poz. 1377), obowiązującego w dacie orzekania przez organy, stanowią, że w przypadku nieodebrania w terminie pojazdu z parkingu jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (§ 7 ust. 2), a o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust.1), co dodatkowo uzasadnia właściwość urzędu skarbowego reprezentowanego przez naczelnika urzędu skarbowego w kwestii usuniętych pojazdów. Wobec powyższego Sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji jest zgodne z prawem oddalił skargę A SA na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.