III SA/Kr 92/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. W. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 § 3 kpa, odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego nieruchomości gruntowej położonej w A oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 393/1, dla której księgę wieczystą nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w B. W uzasadnieniu organ podał, że przed Burmistrzem Miasta i Gminy B toczyło się postępowanie z wniosku M. T. o ustalenie numeru porządkowego ww. nieruchomości gruntowej, a postępowanie to zakończone zostało ustaleniem numeru porządkowego nieruchomości oraz wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy B zawiadomienia z dnia 23 stycznia 2007r. znak: [...] o ustaleniu numeru porządkowego doręczonego właścicielom tej nieruchomości. W dniu 27 sierpnia 2010r. M. B. współwłaścicielka nieruchomości sąsiedniej, złożyła do Burmistrza pismo (podanie) zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji nadania numeru porządkowego dla nieruchomości oznaczonej dla działki 393/1." Burmistrz wskazał, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania możliwe jest w okolicznościach niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych (brak uprzedniego załatwienia sprawy w formie decyzji, nabycie praw lub obowiązków z mocy prawa, wniosek oparty na podstawach niewymienionych w art. 145 § 1 kpa) lub podmiotowych (wniosek od osoby nie będącej stroną) oraz gdy wniosek złożony został z uchybieniem terminów określonych w art. 148 kpa. Formą załatwienia sprawy o ustalenie numeru porządkowego nieruchomości nie jest wydanie decyzji administracyjnej, ale czynność materialno - techniczna (ustalenie numeru porządkowego) oraz zawiadomienie wnioskodawcy o ustaleniu tego numeru Zachodzi więc przypadek niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych. Niezależnie od tego Burmistrz podkreślił, że stroną postępowania w sprawie ustalenia numeru porządkowego nieruchomości nie mogą być osoby, które nie mają do nieruchomości żadnego tytułu prawnego, a M. B. jako współwłaściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomości stanowiącej współwłasność M. i M. T. - nie posiada legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania. Nie miała ona zatem interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania o ustalenie numeru porządkowego nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. B., zwracając uwagę, że składając wniosek przedstawiła wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 553/04 na okoliczność, że w dniu 20 lipca 2010r. sąd uchylił decyzję pozwolenia na budowę dla M. i M. T., zatem niedopuszczalnym jest, aby gmina prowadziła postępowanie o ustalenie numeru porządkowego dla budynku na nieruchomości 393/1, a inwestor nie posiadał prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę, bo tylko taka decyzja może dać prawo prowadzenia postępowania i nadania numeru porządkowego. Zdaniem M. B. Burmistrz odniósł się jedynie do wznowienia postępowania, podnosząc, że jest niedopuszczalne, tymczasem inwestor zamieszkuje budynek bez żadnych dokumentów po uchyleniu pozwolenia na budowę i jest legalnie zameldowany przez Gminę B. Zdaniem odwołującej się w świetle przepisów prawa nie można zamieszkiwać budynku, który nie posiada prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę i postępowanie o wznowienie powinno toczyć się z urzędu, a nie na wniosek strony. M. B. podkreśliła, że Burmistrz niezwłocznie powinien wszcząć postępowanie stwierdzające nieważność wydanego dokumentu dla inwestora i dokonać anulacji nadanego numeru porządkowego dla budynku na działce nr 393/1 z uwagi na wyrok WSA w Krakowie. Nadmieniła, że wszystkie czynności wznowienia i stwierdzenia nieważności powinny być przeprowadzone z urzędu, a odwołująca się była stroną każdego postępowania. Odwołująca się zarzuciła, że do kwestii stwierdzenia nieważności oraz wyroku WSA Burmistrz w ogóle nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 listopada 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 138 § 2 pkt 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że w dacie wydawania zawiadomienia z dnia 23 stycznia 2007r. skierowanego do M. i M. T. o nadaniu numeru porządkowego obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432) i zgodnie z § 9 tego rozporządzenia w przypadku, gdy oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje z urzędu, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się pisemnie właściciela (współwłaścicieli) ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), a w przypadku braku takiego właściciela - inną osobę lub osoby ujawnione w tej ewidencji. Jeżeli oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje na wniosek właściciela lub osoby faktycznie władającej nieruchomością, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się pisemnie wnioskodawcę. Obecnie kwestia ta została uregulowana w rozdziale 8a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 47a ust. 5 tej ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. "a", z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Zdaniem Kolegium również w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do przyjęcia, że sprawy nadawania numerów porządkowych załatwiane są w formie decyzji administracyjnej. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że formą załatwienia sprawy o ustalenie numeru porządkowego nieruchomości nie jest wydanie decyzji administracyjnej, ale czynność materialno - techniczna (ustalenie numeru porządkowego) oraz zawiadomienie wnioskodawcy o ustaleniu tego numeru. Dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości w oparciu m.in. o aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości, wynikający z odrębnych dokumentów. W związku z tym Kolegium uznało decyzję organu I instancji za prawidłową, gdyż żądanie wznowienia postępowania dotyczyło sprawy rozstrzygniętej przez organ w innej formie prawnej niż decyzja administracyjna. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że kwestie związane z oznaczeniem działek sąsiednich, nawet położonych przy tej samej ulicy, mają wprawdzie wpływ na sytuację faktyczną innych osób ubiegających się o nadanie numeru, jednak dotyczą wyłącznie interesu prawnego właścicieli konkretnych nieruchomości, którym nadano już numery, zatem zasadnym jest twierdzenie, organu I instancji, że M. B. nie była stroną postępowania w sprawie ustalenia numeru porządkowego dla nieruchomości 393/1. Odnosząc się do wniosku M. B. o stwierdzenie nieważności czynności materialno - technicznej oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 157 § 1 kpa właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ, zatem rozstrzygniecie w tym przedmiocie zostanie wydane w odrębnym postępowaniu. Skargę na decyzję SKO wniosła M. B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 11 lutego 2011r. zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego została uregulowana w Rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 145 § 1 kpa wymienia przesłanki wznowienia postępowania, stanowiąc, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Analiza przytoczonych przesłanek wznowienia postępowania wskazuje, że Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza wznowienie jedynie w stosunku do "spraw zakończonych decyzją ostateczną". Także art. 145a oraz 145b kpa, przewidujące dwie kolejne przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wyraźnie stanowią, że tryb wznowienia odnosi się do spraw zakończonych decyzją administracyjną. Ponadto na podstawie art. 126 kpa instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz postanowień określonych w art. 134 kpa (postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania oraz o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania). Skoro zatem nie wszystkie postępowania administracyjne podlegają wznowieniu, to art. 149 § 3 kpa (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracyjne) przewidywał możliwość wydania decyzji o odmowie wznowienia. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że żądanie wznowienia postępowania, które dotyczy sprawy rozstrzygniętej przez organ w innej formie prawnej niż decyzja czy postanowienie (np. w formie umowy cywilno - prawnej, czynności materialno - technicznych, w formie zaświadczenia), skutkuje odmową wznowienia takiego postępowania (tak Cz. Martysz "Komentarz do art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego", teza 5). Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania, należy zgodzić się z organami obu instancji, że wznowienie postępowania na podstawie wniosku skarżącej z dnia 27 sierpnia 2010r. było niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Postępowanie z wniosku M. T. o ustalenie numeru porządkowego nieruchomości gruntowej położonej w A oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 393/1 toczyło się przed Burmistrzem Miasta i Gminy B i zostało zakończone ustaleniem numeru porządkowego nieruchomości oraz wydaniem przez Burmistrza zawiadomienia z dnia 23 stycznia 2007r. znak: [...] o ustaleniu numeru porządkowego doręczonego właścicielom tej nieruchomości. Jak trafnie wskazało Kolegium, w dacie wydawania ww. zawiadomienia, na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym jedynie zawiadamiano pisemnie wnioskodawcę. Podobny mechanizm przewiduje obecnie rozdział 8a Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 47a ust. 5 tej ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. "a", z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. W świetle przytoczonych przepisów nie ulega wątpliwości, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości nie następuje w drodze decyzji ani też postanowienia, lecz jest czynnością materialno – techniczną. Skoro tak, to wznowienie postępowania zakończonego nadaniem numeru porządkowego było niedopuszczalne i zasadnym było wydanie decyzji odmawiającej wznowienia tego postępowania. Natomiast zarzuty skargi, dotyczące uchylenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego budynku oraz legalności jego użytkowania, nie były rozpatrywane w kontrolowanym postępowaniu i nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Należy zgodzić się też z Kolegium, że kwestie związane z oznaczeniem działek sąsiednich dotyczą wyłącznie interesu prawnego właścicieli konkretnych nieruchomości, a więc M. B. nie była stroną postępowania w sprawie ustalenia numeru porządkowego dla nieruchomości 393/1. Nietrafnym jest także zarzut skargi pominięcia przez organy kwestii stwierdzenia nieważności ustalenia numeru porządkowego, ponieważ to zagadnienie było rozpatrywane przez organy w postępowaniu zakończonym decyzją SKO z dnia 23 listopada 2010r. znak: [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa. Odnośnie wynagrodzenia dla ustanowionego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, to zgodnie z art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Ponadto przyznane koszty adwokackie należy na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększyć o kwotę podatku od towarów i usług.