III SA/Kr 933/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2013 r. sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art.138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz.1071 z 2000 r. – ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 3 pkt. 21, art. 5, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 z 2003 r. poz.2255 ze zm.) w związku z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. D.: dalej skarżąca), od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. znak: [...] odmawiającej przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na siostrę skarżącej – M. D. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2013 r. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia w związku z nie spełnieniem przez nią jednej z przesłanek koniecznych do przyznania świadczenia w postaci braku innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, a mianowicie siostra wnioskodawczyni ma dorosłego syna, który legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Od powyższej decyzji Z. D. złożyła odwołanie, podnosząc, że od śmierci matki, siostra jest pod jej stałą, faktyczna i prawna opieką. Zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż siostra jest osobą z I-wszą grupą niepełnosprawności – debilizmem, w związku z czym wymaga szczególnej opieki drugiej osoby. Syn siostry ma 29 lat i też jest ograniczony umysłowo z powodu debilizmu, również wymaga stałej opieki skarżącej i nie jest w stanie opiekować się swoją matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Z. D., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw oraz wskazał, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad swoją siostrą M. D. Do wniosku dołączyła m.in. postanowienie Sądu rejonowego z dnia 1 kwietnia 1985r. do sygn. akt [...] o ustanowieniu dla małoletniego K. D. rodziny zastępczej i opiekuna prawnego w osobie jego ciotki Z. D. Zdaniem organu odwoławczego przeszkodą w przyznaniu skarżącej wnioskowanego przez nią dodatku jest uregulowanie zawarte w przepisie art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osoba wymagającą opieki (Z. D. jest spokrewniona w drugim stopniu ze swoja siostra M. D.) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy spełnione są łącznie trzy warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 1) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z faktem, że istnieje osoba spokrewniona z M. D. w pierwszym stopniu tzn. jej syn K. D., który nie jest małoletni ani też nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to tym samym w oparciu o obowiązujące przepisy nie można skarżącej przyznać wnioskowanego przez nią świadczenia. Organ odwoławczy wskazał także, że organy orzekające w niniejszej sprawie są związane obowiązującymi przepisami prawa, zaś ustawodawca nie dał organom możliwości stosowania względów słusznościowych przy ich interpretacji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie Z. D. podniosła, że nie zgadza się z decyzją Kolegium, gdyż jest ona dla niej bardzo krzywdząca. Nadto wskazała, że jest faktyczny opiekunem swojej siostry i zajmuje się nią 24 godziny na dobę od śmierci matki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze.zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje spawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. o odmowie przyznania Z. D. prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę materialno prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., nr poz. 1456 ze zm.) oraz ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. nr 1548) - dalej jako "ustawa zmieniająca". Prawo do przedmiotowego świadczenia przysługuje zgodnie z art.12 ust 1 i 2 ustawy zmieniającej osobom, uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżącej przyznano od dnia 1.11.2010 r. bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne ma siostrę M. D. Zatem skarżąca należała do kategorii osób, które w świetle art.12 ust.1 ustawy zmieniającej były uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych. Niemniej nie została spełniona druga przesłanka warunkująca przyznanie wnioskowanego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak słusznie bowiem zauważyły organy obu instancji, Z. D. nie spełnia warunków określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym mu przez ustawę zmieniającą i obowiązującym od 1 stycznia 2013 r., a dokładnie nie została spełniona przesłanka z ust. 1a pkt. 2). Zgodnie z art. 17 ust.1a pkt 2 w brzmieniu nadanym mu ustawą zmieniającą, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli spełnione są łącznie trzy warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 1) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem jak wynika z dołączonych do akt dokumentów, M. D. ma dorosłego syna K. D. (osobę spokrewnioną w pierwszym stopniu), który legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W zaistniałej sytuacji Z. D., która jest spokrewniona ze swoją siostrą M. D. w drugim stopniu, nie może się ubiegać o dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz swojej siostry, gdyż zgodnie z – art. 17 ust. 1 pkt 2, Z. D. mogłaby się ubiegać o ten dodatek, tylko w wypadku, gdyby K. D. legitymował się znacznym stopniem niepełnosprawności. Natomiast K. D. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 maja 2005 r. stwierdzającym u niego umiarkowany stopnień niepełnosprawności na stałe. Jednak podkreślić należy, że umiarkowany stopień niepełnosprawności nie wypełnia znamion definicji znacznego stopnia niepełnosprawności z art. 3 pkt 21 pkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, nie stwierdzając przy tym, by zaskarżona decyzja została dotknięta innymi niż powołane przez skarżącą wadami, które mogłyby uzasadnić jej uchylenie. Wobec powyższego skargi oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.