III SA/Kr 943/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie aktualizacji części kartograficznej i opisowej ewidencji gruntów postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją z wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 54 metrowe mieszkanie, którego jest posiadaczką oraz nieruchomość rolna o powierzchni 600 m2. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę około 825 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na niską emeryturę i wysokie koszty utrzymania. Czynszu płaci 312 zł, za prąd 43 zł, za gaz 91 zł, za telefon 46 zł, za wodę 27zł i na leki 180 zł. Wezwana wyjaśniła, że nieruchomość rolna w S. której jest współwłaścicielką nie przynosi żadnych pożytków cywilnych. Dom który na niej stał został rozebrany w latach 90 ubiegłego wieku. Pozostali współwłaściciele to dzieci rodzeństwa żony wuja skarżącej. Skarżąca ponosi wszelkie obciążenia związane z tą nieruchomością i dysponuje wszelkimi jej dokumentami. Mieszkanie w P. zajmuje na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, Zakupiła je w 1969 r. Jest ono wyposażone w łazienkę z toaletą. Skład się z trzech oddzielnych pokoi do których wchodzi się z przedpokoju. Mieszkanie z przyczyn ekonomicznych jest nie remontowane. Skarżąca nie dostaje dodatku mieszkaniowego. Nie otrzymuje także od córki pomocy finansowej. Do pisemnych wyjaśnień skarżąca dołączyła informację Spółdzielni Mieszkaniowej o zmianie wysokości opłat eksploatacyjnych, która potwierdza że z tego tytułu miesięcznie do zapłaty skarżąca ma 312 zł. Jak wynika z przedstawionych pokwitowań za dostawę wody i odprowadzanie nieczystości skarżąca w ostatnim czasie płaciła 18,34 zł zaliczek oraz 13,99 zł tytułem rozliczenia, opłaty za gaz wyniosły 91 zł, za prąd 36,72 zł, za telefon 35,25 zł. Na lekarstwa skarżąca wydała w styczniu bieżącego roku łącznie 190,96 (dowód: paragony z aptek). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów a na wezwanie (art. 255 ppsa) udzieliła dodatkowych wyjaśnień wraz z wymaganymi dokumentami źródłowymi. Wskutek powyższego oświadczenia skarżącej są wystarczające dla oceny jej możliwości płatniczych. Mimo niewielkich nieścisłości generalnie zasługują także na wiarę. Skarżąca dla wykazania swych twierdzeń przedstawiła bowiem dokumenty źródłowe które należy ocenić jako wiarygodne świadectwo przedstawionych w nich danych. Nadto w sposób rzeczowy potrafiła przedstawić swoje racje udzielając spójnych i logicznych wyjaśnień odnoście stanu prawnego nieruchomości w S. W konsekwencji obraz jej egzystencji jawi się tak, że choć skarżąca posiada stałe źródło dochodu to jednak z uwagi na jego wysokość nie bardzo jest w stanie poczynić jakiekolwiek oszczędności. Dochody jakie osiąga są bowiem niższe od przeciętnych zarobków w gospodarce (por. także postan. SN z 24 września 1984 r. II CZ 104/84 Monitor Prawniczy – Zestawienie Tez 2000/7 s. 455) i w zasadzie wystarczają jej tylko na opłacenie stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz opędzenie najpotrzebniejszych potrzeb życiowych, zwłaszcza wykup lekarstw. Z drugiej strony nie można tracić z pola widzenia, że skarżąca posiada określony majątek w postaci udziału we współwłasności nieruchomości rolnej w miejscowości uzdrowiskowej i całkiem dużego mieszkania własnościowego. Taka sytuacja w sposób najzupełniej naturalny wyklucza zaś możliwość postrzegania jej jako osoby ubogiej w potocznym tego słowa znaczeniu. Uwzględniając wykazaną dwoistość spojrzenia i korzystając, że żądanie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) nie jest bezwzględnie wiążące należało przyznać skarżącej prawo pomocy tyle, że nie jak chciała poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości a jedynie z wpisu od skargi. Skarżącej faktycznie mogłoby aktualnie nie być stać na uiszczenie wpisu od skargi. Ze złożonego oświadczenia wynika, że nie dysponuje wolnymi środkami. Zarazem trudno do niej wymagać nagłych rozporządzeń posiadanym majątkiem. Zbycie mieszkania gdzie żyje godziłoby wprost w podstawy jej egzystencji. Natomiast nieprzemyślana sprzedaż udziału w nieruchomości w S. wiązałaby się z ryzykiem znacznego poszkodowania skarżącej. Co się tyczy zaciągnięcia pożyczki lub kredytu to taka ewentualność w przypadku skarżącej może okazać się iluzoryczna. Mimo bowiem tego, że skarżąca dysponuje majątkiem posiadającym określoną wartość podkładową jednak nie bardzo dysponuje dochodem który pozwoliłyby jej spłacić pożyczkę lub kredyt. Te względy decydują więc o zwolnieniu skarżącej z wpisu od skargi. Udzielenie pomocy dalej idącej nie znajduje jednak dla siebie wystarczającego uzasadnienia. Z przedstawionych przez wnioskodawczynię wyjaśnień odnośnie planu mieszkania wynika, że składa się ono z trzech niezależnych pokoi do których wejście jest z przedpokoju a przy tym wyposażone jest w łazienkę z toaletą. Mieszkanie to nadaje się więc do częściowego wynajęcia - jednego pokoju z czym nie powinno być problemu biorąc pod uwagę, że P. są miejscowością ponad 70 tysięczną, położoną w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji będącej prężnym ośrodkiem przemysłowym i akademickim. Akcentowany przez skarżącą brak remontu może co najwyżej w niewielkim stopniu zaważyć na wysokości ustalonego czynszu. Wskazując na te okoliczności równocześnie należy podnieść, że brak jest racjonalnych powodów po temu aby skarżąca prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe zajmowała tylko dla własnej wygody duże, trzypokojowe mieszkanie obarczając kosztami postępowania sądowoadministrcyjnego prowadzonego w swoim interesie resztę społeczeństwa. Niezależnie od tego wypada też zaakcentować, że choć skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje samodzielnie to jednak nie sposób postrzegać jej jako osoby samotnej. Jak powiada ma bowiem córkę, na której spoczywają przewidziane prawem obowiązki dostarczenia matce środków utrzymania. Z wyjaśnień skarżącej wynika przy tym, że póki co ta uprawnień swych względem córki nie nadużywa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §§3 i 4ppsa. Podjęte rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem ogólny status majątkowy skarżącej zabezpieczając jej gwarantowane konstytucją prawo do sądu. Zarazem chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualną, zbędną roszczeniowością strony.