III SA/Kr 949/09
WyrokWSA w Krakowie2009-11-19
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004, które weszło w życie w Polsce z dniem 1 maja 2004 r. w związku z przystąpieniem do UE, mogło być zastosowane do zgłoszenia celnego dokonanego w dniu 5 maja 2004 r., jeśli rozporządzenie to zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dopiero 25 listopada 2005 r.? Czy jednostki mogą być zobowiązane do przestrzegania przepisów wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w ich języku urzędowym?Ratio decidendi
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. nie mogło być zastosowane do zgłoszenia celnego dokonanego w dniu 5 maja 2004 r., ponieważ zostało ono opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dopiero 25 listopada 2005 r. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), jednostki w nowym państwie członkowskim nie mogą być zobowiązane do przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w ich języku urzędowym, nawet jeśli mogły zapoznać się z nimi innymi środkami. Brak publikacji w języku polskim w przewidziany prawem sposób uniemożliwia skuteczne powoływanie się na to rozporządzenie wobec obywateli.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do obrotu towary (gumę do żucia) pochodzące z Węgier, które zostały wysłane przed 1 maja 2004 r. Organy celne nałożyły na skarżącego cło oraz podatek VAT, stosując przepisy przejściowe związane z przystąpieniem Polski do UE, w tym rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004. Skarżący kwestionował zastosowanie tego rozporządzenia, wskazując m.in. na jego niezgodność z traktatami UE oraz brak publikacji w języku polskim w momencie powstania obowiązku celnego. WSA uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że rozporządzenie nie mogło być zastosowane z powodu braku publikacji w języku polskim.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. W. - PPHU "A" w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego S. W. kwotę 5325,65 zł (pięć tysięcy trzysta dwadzieścia pięć złotych sześćdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "A" zgłosił w Oddziale Celnym w dniu [...] 2004r. do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci gumy do żucia [...] (zgłoszenie celne SAD OGL nr [...]). Przedmiotowy towar został zakupiony na Węgrzech - na podstawie faktury nr [...] z dnia 29 kwietnia 2004r. W polu 33 zgłoszenia celnego zadeklarowano kod towaru 1704 10 99 00. W dniu 30 kwietnia 2004r. towar objęto procedurą tranzytu - zgodnie z Karnetem TIR nr [...]. Procedura ta została zamknięta w dniu 4 maja 2004r. (adnotacja na Karnecie TIR - [...]).
Decyzją z dnia [...] 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego:
1) powiadomił skarżącego o zaksięgowaniu retrospektywnym kwoty długu celnego w wysokości 25.870,80 zł.;
2) określił prawidłowo podstawę opodatkowania podatkiem VAT(tj. 170.518,00 zł.), stawkę podatku 22 % i wymiar podatku od towarów i usług z tytułu importu (tj. 37.514,00 zł.);
3) powiadomił o retrospektywnym zarejestrowaniu pozostającej do zapłaty kwoty podatku VAT, tj. 5.691,00 zł.
Jako podstawę prawną wskazał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, art. 78, 201, 220, ust 1, 214 ust 1, 220 ust 1, 221 ust 1, 222 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 12 października 1992r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 51 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne oraz art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 3, art.. 34, art. 37, art. 170 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.
Organ I instancji przyjął, że w zgłoszeniu celnym należności celne zostały wyliczone prawidłowo wg stawki "erga omnes" 18,2% w wysokości 25870,80 PLN. Zgłoszony w dniu [...] 2004 r. sporny towar pochodzenia węgierskiego został nadany do przewozu przed dniem 1 maja 2004 r. to jest dnia 29 kwietnia 2004 r. wg CMR., a więc przed dniem faktycznym rozszerzenia Unii Europejskiej. Towar ten klasyfikowany do kodu CN 1704109900 jest wyszczególniony jako towar rolny, o którym mowa w art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Polski do UE. Z traktatu tego wynika, że należności celne w tym przypadku należy pobrać wg stawki dla krajów trzecich, pomimo właściwego potwierdzenia statusu wspólnotowego przywożonych towarów. Prawidłowo wyliczone cło, wykazane w polu 47 zgłoszenia celnego nie zostało zaksięgowane i pobrane. Dlatego w decyzji dokonano zaksięgowania i powiadomienia skarżącego o należnej kwocie długu celnego. Jednocześnie w zgłoszeniu stwierdzono błędy przy wypełnianiu poszczególnych pól, które w decyzji poprawiono.
W decyzji dokonano również określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu zgodnie z przepisami przejściowymi i końcowymi ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Organ wskazał, że zgodnie z art.170 ust. 6 ustawy za import towarów uważa się wykorzystanie (wprowadzenie do wolnego obrotu) po dniu 30 kwietnia 2004 r. na terytorium kraju, przez podatnika lub każdy inny podmiot nie będący podatnikiem, towarów dostarczonych im przed dniem 1 maja 2004 r. na terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem lub na terytorium nowych państw członkowskich, jeżeli przed dniem 1 maja 2004 r. do dostawy tych towarów na terytorium Wspólnoty(.,.) miały lub mogły mieć zastosowanie odpowiednie przepisy art.18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przed 1 maja 2004 r. nie został dokonany import tych towarów w rozumieniu w/w ustawy.
Zgodnie z art.170 ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów, o których mowa w ust. 6 powstaje w momencie wykorzystania (wprowadzenia do wolnego obrotu) towarów na terytorium kraju. W myśl art. 29 ust.13 i 15 tej ustawy podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło z uwzględnieniem takich elementów jak m. in. koszt transportu. Dlatego zgodnie z art. 33 ustawy w decyzji określono prawidłową kwotę podatku od towarów i usług przyjmując za podstawę podatku VAT stawkę 22%.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art.122, art. 187 i art.191 Ordynacji podatkowej przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym ustalenia faktyczne;
2) art. 210 §1 pkt 4 w związku z § 4 Ordynacji podatkowej przez nie wykazanie pełnej podstawy prawnej i nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji powołanej podstawy prawnej;
3) art. 23, art. 24 i art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z postanowieniami art. 1, art. 2, art. 3, art. 22, art. 60 i Rozdziału 5 Załącznika IV Traktatu Akcesyjnego - poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne obciążenie skarżącego cłem "erga omnes" wg stawki 18,2%;
4) art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek wadliwego uznania, że skarżący spełnia przesłanki określone w treści tego przepisu;
5) art. 201, art. 214 ust.1, art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - poprzez błędne zastosowanie, wbrew postanowieniom art. 23 i art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską;
6) art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 37 w zw. z art. 170 ust. 6 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług - poprzez wadliwe ich zastosowanie do wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru.
Skarżący podniósł, że z dniem 1 maja 2004 r. wszedł w życie Traktat dotyczący przystąpienia RP do UE. Zgodnie z załączonym do tego traktatu- Aktem Dotyczącym Warunków Przystąpienia (art. 1 i 2) od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów Założycielskich w tym także Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który w art. 23, 24, 25 ustanawia swobodny przepływ towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi, ustanawia m. in. unię celną, która obejmuje zakaz stosowania ceł przywozowych i wywozowych. Ponieważ sporny towar został sprowadzony przez skarżącego w dniu 5 maja 2004 r. z Republiki Węgierskiej będącej od 1 maja 2004 r. także Państwem Członkowskim UE, zatem obciążenia skarżącego cłem przez polski organ celny jest sprzeczny z tymi przepisami.
Organ powołał się na art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 który w drodze wyjątku od Traktatu przewiduje podleganie m.in. produktów objętych kodem CN 1704 należnościom przywozowym erga omnes, jednakże w ściśle określonych przypadkach. Zdaniem skarżącego stan faktyczny sprawy nie wyczerpuje hipotezy tego przepisu gdyż nie spełnia przesłanki pod lit. a) oraz jednego z warunków pod lit. b), które muszą zachodzić łącznie. Organ oprócz ogólnego powołania się na przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia nie dokonał jego subsumcji. Dlatego biorąc pod uwagę także przepisy art.1, 2, 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego brak było podstaw do objęcia cłem spornego towaru.
Ponadto zdaniem skarżącego, organ z naruszeniem przepisów określił wymiar podatku. Zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez wewnątrzswpólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust.1 pkt 4 rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. W odniesieniu do spornego towaru skarżący nabył prawo do rozporządzania nim jak właściciel z chwilą jego odbioru od przewoźnika tj. w dniu [...] 2004 r. Ta okoliczność jest bezsporna i do towaru mają zastosowanie przepisy Rozdziału 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług obowiązujące w tej części od dnia 1 maja 2004 r.
Brak było podstaw do oparcia decyzji w części dotyczącej podatku VAT na przepisach art.170 ust. 6 i 7 a także art. 29 ust.13 i 15, art. 33 ust. 3 i 4 , art. 34 i art. 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ponieważ organ nie wykazał, że został dokonany import spornego towaru przed dniem 1 maja 2004 r. w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. jak również nie można określić momentu powstania obowiązku podatkowego na zasadach ogólnych.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 1 sierpnia 2005r. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł co do istoty, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną wskazał art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ), art. 78 ust. 1, art. 201, art. 220 ust. 1, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 12 października 1992r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny - Dz.U. WE L 302 z 19 października 1992r. ze zm.), art. 51, art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622), art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji (Dz. Urz. L 9 z 15 stycznia 2004r.), Załącznik IV rozdział 5 do Traktatu Akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej z dnia 16 kwietnia 2003r. (Dz.U. 90, poz. 864 z 2004r.) oraz art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 3, art. 34, art. 37, art. 170 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. nr 54, poz. 535).
W szczególności uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł:
- jest: (...) art. 51 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 )(...)
- winno być : art. 51, art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne ( Dz.U. nr 68, poz. 622), Załącznik IV nr 5 do Traktatu Akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej z dnia 16 kwietnia 2003r. (Dz.U. 90, poz. 864 z 2004r.), art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji (Dz. Urz. L 9 z dn. 15 stycznia 2004r. )(...)
- w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej stanowiącego integralną część Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Z art. 60 Aktu wynika, że załączniki I-XVIII, dodatki oraz protokoły nr 1-10 dołączone do niniejszego Aktu stanowiącego integralną część. Stosownie do pkt. 1 Załącznika IV Rozdziału 5 "Unia Celna" (Załącznik IV do w/w Aktu) - Nie naruszając postanowień artykułu 20 rozporządzenia (EWG) NR 2913/93 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, towary, które w dniu przystąpienia są czasowo składowane lub też poddane są jednej z procedur celnych lub traktowaniu, o których mowa w artykule 4 ustęp 15 litera b) i ustęp 16 litery b) do g) rozporządzenia (procedurami tymi są: wprowadzenie towaru do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego, tranzyt, skład celny, uszlachetnianie czynne, przetwarzanie pod kontrolą, odprawa czasowa, uszlachetnianie bierne) w rozszerzonej Wspólnocie, lub też, które są przewożone w rozszerzonej wspólnocie po dokonaniu formalności eksportowych, są zwolnione z ceł i innych opłat celnych przy dopuszczeniu ich do swobodnego obrotu, pod warunkiem przedłożenia jednego z następujących dowodów :
(a) dowodu preferencyjnego pochodzenia (...)
(b) dowolnego dowodu potwierdzającego wspólnotowy status (....).
Równocześnie jednak zgodnie z art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji - w drodze odstępstwa od Rozdziału 5 Załącznika IV Aktu Przystąpienia oraz art. 20 i art. 214 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 - produkty objęte kodami CN 1701, 1702,1704, 1904, 1905, 2006, 2007, 2009, 2101 12 92, 2301 20 92, 2105 i 2202 z wyjątkiem wyszczególnionych w art. 4 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003, podlegają należnościom przywozowym erga omnes, w tym wszelkim dodatkowym należnościom przywozowym stosowanym w dniu wprowadzenia do swobodnego obrotu, pod warunkiem, że:
(a) przed 1 maja 2004r. znajdowały się w swobodnym obrocie na terenie wspólnoty zgodnie ze stanem na 30 kwietnia 2004r. lub w nowym Państwie Członkowskimi;
(b) 1 maja 2004r.:
i) były czasowo składowane
ii) lub ii) podlegały zabiegom celnym lub procedurom, o których mowa w art. 4 ust. 15 lit. b i art. 4 pkt 16 lit. b) do g) rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 we Wspólnocie,
iii) iii) znajdowały się w transporcie po przejściu formalności wywozowych w ramach rozszerzonej Wspólnoty.
W ostatnim akapicie art. 5 ust. 1 wskazano, że powyższego akapitu nie stosuje się wobec produktów, (....) wyeksportowanych ze Wspólnoty Piętnastu, jeśli importer przedstawi dowód, że nie ubiegał się o refundacje wywozowe tych produktów w kraju wywozu. (....)..
Organ odwoławczy wskazał, że zostały spełnione przesłanki w odniesieniu do spornego towaru tj.:
1) sporny towar został zadeklarowany do kodu CN 1704;
2) w/w kod CN nie został wyszczególniony w art. 4 ust.5 rozporządzenia (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r.
3) przed dniem 1 maja 2004r. przedmiotowy towar znajdował się w swobodnym obrocie na terenie Węgier tj. nowego Państwa Członkowskiego;
4) w dniu 1 maja 2004r. sporny towar był objęty procedurą tranzytu wg karnetu TIR nr [...] z dnia [...] 2004r., która to procedura została zakończona w dniu [...] 2004r. ([...]) - w związku z powyższym do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2004r. należało zastosować stawkę erga omnes.
5) ostatni akapit art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż sporny towar nie został wyeksportowany ze Wspólnoty Piętnastu tylko z Węgier, czyli nowego Państwa Członkowskiego.
Towar został dostarczony fizycznie skarżącemu w dniu [...] 2004r., to jednak zdaniem organu odwoławczego do jego wydania, a więc i dostarczenia doszło wcześniej, tj. w dniu 30 kwietnia 2004r. W ocenie organu odwoławczego, pojęcia "dostarczenia towarów" nie należy utożsamiać z pojęciem "fizycznego wydania towaru", lecz należy wiązać z przeniesieniem odpowiedzialności za dany towar z eksportera na importera. Zdaniem organu do dostarczenia towaru skarżącemu doszło w dniu 30 kwietnia 2004r., a fakt, że uprawnienia właściciela towaru skarżący realizował za pośrednictwem przewoźnika, nie umniejsza jego roli, jako odbiorcy towaru. Gdyby warunki dostawy zostały określone w taki sposób, że eksporter byłby odpowiedzialny za dostarczenie towaru do importującego wówczas przepis art.170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług nie mógłby znaleźć zastosowania, gdyż datą istotną tj. datą odbioru byłaby data faktycznego dostarczenia towaru odbiorcy, a nie data jego nabycia.
Stosownie do art. 5 ust 1 pkt 3 w/w ustawy, z importem towaru wiąże się obowiązek podatkowy. W związku z tym wprowadzenie spornego towaru do wolnego obrotu w Polsce miało miejsce w dniu [...] 2004r., organ I instancji określił podatek od towarów i usług należny z tytułu importu towaru.
Zdaniem organu odwoławczego, choć materialnoprawną podstawą decyzji organów celnych był m.in. art. 5 rozporządzenia (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r., pomimo, że przepis ten stał się przedmiotem skargi do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, to rozporządzenie pozostaje w obrocie prawnym tak długo, aż Trybunał nie orzeknie o jego nieważności, albowiem wszystkie akty prawa wspólnotowego (zarówno pierwotne jak i wtórne) korzystają z domniemania ważności.
S. W. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie jej w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze zarzucił naruszenie:
1) art. 23, art. 24 i art.25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z postanowieniami art. 1, art. 2, art. 3, art.22, art. 60 i Rozdziału 5 Załącznika IV Traktatu Akcesyjnego poprzez ich niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji bezpodstawne obciążenie strony cłem "erga omnes" wg stawki 18,2%;
2) art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 przez niewłaściwe zastosowanie na skutek wadliwego uznania, że skarżąca spełnia przesłanki określone w treści tego przepisu;
3) art. 2 Konstytucji RP w zw. z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej -poprzez obciążenie skarżącego cłem według stawki 18, 2%, a więc wyższej o ponad 50% w stosunku do obowiązującej w dniu 30 kwietnia 2004r. (tj. 12%), bez uprzedzenia o dokonaniu zmiany tej stawki;
4) art. 170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w zw. z art. 18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - poprzez niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 29 ust. 13 i ust. 15 w zw. z art. 170 ust. 6 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług - poprzez wadliwe ich zastosowanie na skutek uznania, iż w sprawie mamy do czynienia z importem, a nie wewnątrzwspólnotowym nabyciem towaru;
5) art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne - poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji, pomimo wystąpienia przez Rząd Rzeczpospolitej Polskiej do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ze skargą o stwierdzenie nieważności m.in. art. 5 rozporządzenia (WE) nr 60/2004, stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji;
6) art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Dlatego też wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji.
Skarżący wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy Załącznika IV Rozdział 5 do Traktatu Akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej oraz postanowienia art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Skarżący odnosząc się do art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej ponownie wskazał, że nowe Państwa Członkowskie, a zatem i organy władzy publicznej są związane zasadami wynikającymi z Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który w art. 23, 24 i 25 ustanawia swobodny Przepływ towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi, ustanawia unię celną obejmującą zakaz stosowania ceł przywozowych i wywozowych, jak również zobowiązującą do przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi.
Podniósł, że według organu II instancji stan faktyczny sprawy, co prawda wypełnia hipotezę przepisu Załącznika IV Rozdziału 5 pkt 1 do Aktu przystąpienia i w związku z tym przedmiotowy towar byłby zwolniony z ceł i innych opłat celnych przy dopuszczeniu do wolnego obrotu, ale stoi temu na przeszkodzie przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004, który zobowiązuje do zastosowania względem niego stawki celnej erga omnes. Jednocześnie organ dodał, że Rząd RP wystąpił do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ze skargą w sprawie stwierdzenia nieważności tego ostatniego przepisu, która jednak nie została rozpatrzona. Zapewne jedną z podstaw tej skargi była sprzeczność zaskarżonego przepisu z pkt 1 Rozdział 5 Załącznika nr IV do Traktatu Akcesyjnego oraz art. art. 23, 24, 25 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Ponieważ rozstrzygnięcie o ważności przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) przez ETS w wyniku rozpatrzeniu skargi Rządu RP jest zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik niniejszej sprawy, zatem organ - stosownie do art. 201 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej - zobowiązany był do zawieszenia postępowania, a skoro tego nie uczynił uzasadniony jest zarzut naruszenia ww. przepisu.
Zdaniem skarżącego, orzeczenie ETS ma także charakter prejudycjalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu spowoduje, że jedyną materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy będą przepisy Załącznika nr IV do Traktatu Akcesyjnego, które - zdaniem organu II instancji - zwalniają skarżącego od cła i innych opłat celnych, przy dopuszczeniu towaru do wolnego obrotu. Z tych też względów skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania.
Skarżący dodatkowo podniósł, iż do spornych towarów nie mogły mieć zastosowania postanowienia art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004; stan faktyczny sprawy nie wyczerpuje, bowiem hipotezy tego przepisu. Przepis ten stanowi wyjątek od postanowień Załącznika IV do Traktatu Akcesyjnego, a także art. 23, 24, 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, które ustalają swobodny przepływ towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi, a zatem winien być interpretowany ściśle z jego literalnym brzmieniem, tym bardziej, że istnieją poważne wątpliwości, co do jego zgodności z przepisami prawa pierwotnego (traktatowego).
Zdaniem organu wszystkie przesłanki wymienione w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) zostały spełnione, w tym także pod lit (a), gdyż , ...przed dniem 1.05.2004 r. w/w. towar znajdował się w swobodnym obrocie na terenie Węgier j. nowego Państwa Członkowskiego, tj. do dnia 30.04.2004 r." Powyższe stwierdzenie jest jednak sprzeczne ze stanem faktycznym, bowiem organ ustalił, iż przedmiotowy towar ,... w dniu 30.04.2004 r. został objęty procedurą tranzytu zgodnie z Karnetem TIR nr [...]. Przedmiotowa procedura tranzytu została zamknięta w dniu 4.05.2004r.", a zatem w dniu 30 kwietnia 2004 r. nie znajdował się na terenie Węgier w swobodnym obrocie. Objęcie towaru procedurą tranzytu wyklucza, bowiem swobodny obrót tym towarem, aż do jej zakończenia i dopełnienia wobec niego formalności przywozowych.
W tym stanie rzeczy organ II instancji na skutek błędnej wykładni w art. 5 ust. l lit (a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 zastosował do towaru stawkę celną erga omnes (18,2%) obowiązującą w Unii Europejskiej w stosunku do tego rodzaju towarów sprowadzanych z krajów trzecich.
Powyższa stawka była wyższa o ponad 50% w stosunku do obowiązującej jeszcze w dniu 30 kwietnia 2004 r. (12%) na podstawie Taryfy celnej (poz. 1704 1099), stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Taka radykalna podwyżka cła dokonana bez uprzedzenia przedsiębiorców, a w istocie post factum, na podstawie niepublikowanego jeszcze wtedy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. - zdaniem skarżącego, pozostaje w sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP. Obciążenie towaru po upływie około roku od dokonania odprawy celnej cłem wyższym o ponad 50% od dotychczas obowiązującego, uniemożliwiło skarżącemu dostosowanie interesów do nowego stanu prawnego, wynikającego z niepublikowanych przepisów prawa, a w konsekwencji naraziło na straty. Nie do pogodzenia z demokratycznym państwem prawa jest obciążanie obywateli cłem wynikającym z niepublikowanych i nieudostępnionych w urzędowych publikatorach przepisach prawa, a tak było w odniesieniu do zastosowanego przez organy rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004. Jest to sprzeczne z zasadą zaufania do Państwa i stanowionego przez niego prawa.
Organ stwierdza, iż art. 170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług reguluje sytuację, jaka miała miejsce w sprawie. Organ nie wykazał, iż zachodzą przesłanki do zastosowania art. 170 ust. 6 ww. ustawy, a w szczególności zawarte w pkt 1) i pkt 2) tego przepisu, które winny być spełnione łącznie. W zaskarżonej decyzji brak ustaleń faktycznych i prawnych, które by wskazywały na zachodzenie w sprawie przesłanek określonych w pkt 1) i pkt 2) tego przepisu, których łączne spełnienie uwarunkowane jest zastosowaniem zawartej w nim dyspozycji i w konsekwencji dokonanie jego subsumpcji. Ta okoliczność uzasadnia zarzut niewłaściwego zastosowania w sprawie przez organ II instancji art. 170 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji także art. 29 ust. 13 i ust. 15 tej ustawy.
Reasumując, wobec nie wykazania przez organy, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 170 ust. 6 ww. ustawy o VAT, transakcję należało zakwalifikować, zgodnie z art. 9 w związku z art. 2 pkt 4) tej ustawy, jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, zważywszy, że skarżący nabył prawo do rozporządzania towarami jak właściciel dopiero po zakończeniu procedury tranzytu (4 maja 2004 r.), a więc już po wejściu w życie tej ustawy.
W tym stanie rzeczy, brak było podstaw prawnych do naliczenia przez organy podatku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko argumentacją zbieżną z podaną w uzasadnieniu decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe wskazując, że Rzeczpospolita Polska złożyła skargę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie stwierdzenia nieważności m.in. art. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (sprawa T 258/04).
Postanowieniem Sądu Pierwszej Instancji z dnia 10 czerwca 2009 r. w sprawie T-258/04 skarga Rzeczpospolitej Polskiej została odrzucona jako niedopuszczalna.
Pismem z dnia 20 czerwca 2009 r. Biuro Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego poinformowało, że z listy zawierającej daty publikacji wszystkich tomów edycji polskiej wydania specjalnego Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, przesłanej do Biura Orzecznictwa NSA pismem Urzędu Publikacji Wspólnot Europejskich z dnia 21 lipca 2008 r. (znak OJPROD92008)D/9336) wynika, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji (Dz. Urz. L 9 z 15 stycznia 2004r.) zostało opublikowane w rozdziale 3, tom 42 polskiej edycji wydania specjalnego Dziennika Urzędowego z datą 25 listopada 2005 r.
Postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął postępowanie sądowe.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie w pełnym uwzględnieniu zarzutów w niej podniesionych.
Materialnoprawną podstawą decyzji był m.in. art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji, który to akt jak wskazały organy został opublikowany w "Dz. Urz. L 9 z 15 stycznia 2004r."
Kwestia publikacji aktów prawa wspólnotowego w językach narodowych Państw Członkowskich a tym samym ich obowiązywania, była rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny i zajęte w tej kwestii stanowisko Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. W szczególności m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2008 r. sygn. I GSK 1039/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "wejście do Unii powoduje, że jej system prawny staje się systemem własnym przystępującego. /.../ W wyniku przystąpienia na terytorium przystępującego Państwa powstaje porządek, obejmujący dotychczasowy system prawa narodowego oraz całe acquis communautaire." (Ewa Łętowska glosa do orzeczenia NSA z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt FSK 571/04, OSP 2005/5/71). Od daty przystąpienia Polski do Wspólnoty oba porządki prawne funkcjonują na jej terytorium, jako państwa członkowskiego, wspólnie i jednocześnie, przy czym wspólnotowa część porządku prawnego podlega własnym regułom interpretacji i kontroli zastrzeżonej tylko dla organów wspólnotowych. Skoro problem dotyczy stosowania prawa wspólnotowego - rozporządzenia Rady (WE), w prawie wspólnotowym należy szukać jego rozwiązania.
Szczegółowe warunki przystąpienia uregulowane są w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, jako "Akt dotyczący warunków przystąpienia", stanowiącego integralną część Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2004r., Nr 90, poz. 864), którego uregulowania należą do prawa pierwotnego.
Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państw Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym Akcie.
Zgodnie z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję i Europejski Bank Centralny m.in. w języku polskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi, na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych 11 językach. Art. 58 zdanie 2 stanowi, że teksty te zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli teksty w obecnych językach były w ten sposób publikowane. Jak wynika z powołanego przepisu, teksty aktów instytucji Wspólnoty przyjętych przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty powinny zostać sporządzone także w języku polskim i opublikowane po polsku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a tak sporządzone i opublikowane mają walor autentyczności.
Zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE Rozporządzenia Rady i Komisji /.../, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w jego braku dwudziestego dnia po ich publikacji.
Z powołanych przepisów prawa wspólnotowego wynika wprost, że rozporządzenie powinno zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej również w języku polskim i posiada wówczas walor autentyczności, a jednocześnie, że wchodzi ono w życie w stosunku do Polski z dniem 1 maja 2004 r. Nie została w przepisach przewidziana ani uregulowana sytuacja, gdy rozporządzenie nie zostało jeszcze opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku polskim, a już weszło w życie, wobec wejścia w życie Traktatu o przystąpieniu. Niespójność, a przynajmniej niekompletność uregulowań jest oczywista, bowiem nie jest jasne, jaka jest moc wiążąca rozporządzenia, które weszło w życie, ale nie zostało opublikowane w sposób określony art. 58 Aktu o warunkach przystąpienia, tj. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej również w języku polskim. Taka właśnie sytuacja występuje w sprawie niniejszej.
Dodać jeszcze należy, że zgodnie z Ogłoszeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. (M.P. z 2004 r., nr 20, poz. 359) Dzienniki Urzędowe Unii Europejskiej w polskiej wersji językowej będą dostępne w sprzedaży i nieodpłatnie do wglądu w Regionalnych Centrach Informacji Europejskiej. Jak wynika z Ogłoszenia, będącego legalną informacją skierowaną do obywateli i organów Państwa, polskie teksty prawa wspólnotowego powinny być dostępne i to także nieodpłatnie dla wszystkich zainteresowanych.
Należy stwierdzić, że trudna do zaakceptowania jest teza, że akt prawa wspólnotowego regulujący wprost uprawnienia i obowiązki obywateli polskich (co do wysokości należnego cła) posiada wobec nich moc wiążącą i może być stosowany, mimo że nie jest opublikowany w prawem przewidziany sposób w ich języku narodowym i nie jest dostępny zgodnie z informacją zawartą w Ogłoszeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. w Regionalnych Centrach Informacji Europejskiej.
Po 1 maja 2004 r. na porządek prawny w Polsce składają się dotychczasowy system prawa narodowego oraz szeroko rozumiane prawo wspólnotowe. Prawo wspólnotowe, które poprzez akcesję stało się częścią prawa krajowego, nie podlega jednak tym samym zasadom interpretacji i kontroli, co krajowa część porządku prawnego. Prawo wspólnotowe, traktaty założycielskie i akty prawne oparte na traktatach są stosowane zgodnie z treścią traktatów i warunkami Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz zgodnie z zasadami stosowania prawa wspólnotowego, tj. zasadą bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności. Ich stosowanie i interpretacja nie opiera się na przepisach prawa kraju przystępującego, bowiem wspólnotowy porządek prawny zawiera własne, wspólne uregulowania wiążące we wszystkich państwach Wspólnoty. Stąd żądanie oceny prawa wspólnotowego wedle przepisów Konstytucji RP i ustawy o języku polskim nie jest uzasadnione. Nie zmienia to faktu, że niespójność uregulowań wspólnotowych istnieje. Jej rozwiązania należy jednak szukać we wspólnotowym porządku prawnym.
Po dacie akcesji sądownictwo krajowe stało się sądownictwem wspólnotowym w tym znaczeniu, że sądy krajowe stosują prawo wspólnotowe. Prawo to stosowane jest, zatem w sposób zdecentralizowany w państwach członkowskich. Dla zapewnienia jednolitości interpretacji i stosowania prawa wspólnotowego w państwach Unii, interpretacja prawa wspólnotowego i jego wykładnia zgodnie z art. 220 TWE zastrzeżona jest dla Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji, które w zakresie swojej właściwości czuwają nad poszanowaniem prawa w wykładni i stosowaniu Traktatu. Instytucją, która umożliwia sądom krajowym uzyskanie takiej legalnej wiążącej wykładni prawa wspólnotowego, jest instytucja pytań prejudycjalnych.
Zgodnie z art. 234 TWE, Sąd każdego z państw członkowskich, który poweźmie wątpliwość, co do wykładni Traktatu oraz ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i Europejski Bank Centralny może zwrócić się z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jest to zasadniczy mechanizm współpracy prawnej między sądami krajowymi a Trybunałem Sprawiedliwości (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r. P 37/05, OTK-A 2006/11/177). Tak, więc z mocy powołanego przepisu prawa pierwotnego wykładnia prawa Wspólnoty należy do Trybunału Sprawiedliwości.
Jak wyjaśnił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w pkt 12 noty informacyjnej dotyczącej składania przez sądy krajowe wniosków o wydanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym (2005/C143/01), sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, jest, co do zasady zobowiązany skierować do Trybunału pytanie prejudycjalne, chyba, że Trybunał orzekał już w tej kwestii, a jakikolwiek nowy kontekst nie rodzi poważnych wątpliwości, co do możliwości stosowania jego wcześniejszego orzecznictwa.
W tym miejscu wskazać należy, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiadając na pytanie wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave (Republika Czeska) wypowiedział się w kwestii możliwości powoływania się na przepisy wspólnotowe nieprzetłumaczone na język państwa członkowskiego, przy czym chodziło o Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 2003 r., które po przystąpieniu Republiki Czeskiej do Wspólnoty, w chwili popełnienia spornych czynów nie zostało jeszcze opublikowane w języku czeskim.
W pkt 51 orzeczenia z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma Lux przeciwko Celni reditelstvi Olomouc (Dz. Urz. WE Nr C 51, z 23.02.2008 r., s. 13) Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet, jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków". Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił także (pkt 61), że orzekając o niemożności powoływania się na rozporządzenie wspólnotowe nieopublikowane w języku państwa członkowskiego, wobec jednostek w tym państwie członkowskim Europejski Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa wspólnotowego w rozumieniu art. 234 TWE. Wskazać należy, że jednoznaczna i dokładna odpowiedź w przedmiocie wykładni prawa wspólnotowego w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego w danej sprawie, a także mimo braku wyraźnego uregulowania tej kwestii, faktycznie ma moc powszechnie obowiązującą, zważywszy, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości dba o jednolitość orzecznictwa i często odwołuje się do swoich wcześniejszych orzeczeń.
Mając na względzie powyższe zauważyć należy, że powołane orzeczenie zawiera wykładnię art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 zd. 1 TWE, a rozważania w nim zawarte znajdują pełne zastosowanie do kwestii będącej przedmiotem sprawy niniejszej.
Przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do sprawy poddanej kontroli Sądu, pozwala na stwierdzenie, że aktem przyjętym przez instytucję Wspólnoty przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty jest rozporządzenie Komisji WE nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji. Jest niesporne, że zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE Rozporządzenie Komisji WE nr 60/2004 było opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 9 z dnia 15 stycznia 2004r., w językach ówczesnych państw członkowskich i w stosunku do nowych państw członkowskich weszło w życie wraz z Traktatem o przystąpieniu nowych państw, tj. z dniem 1 maja 2004 r. Rozporządzenie to zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dopiero w dniu 25 listopada 2005 r.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu prawidłowa wykładnia art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 zd. 1 TWE nie pozwala na przyjęcie, że rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji mogło znaleźć zastosowanie do zgłoszenia celnego dokonanego w dniu 5 maja 2004r. do procedury dopuszczenia do obrotu, skoro rozporządzenie to zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dopiero w dniu 25 listopada 2005 r.
Przesłanką możliwości powoływania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zaś elektroniczne wersje tłumaczeń nie gwarantują w dostatecznym stopniu pewności prawa i równości obywateli Unii. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której obywatele jednych krajów Unii są zobowiązani do przestrzegania prawa, z którym mogą zapoznać się w swoim języku ojczystym w powszechnie dostępnych przewidzianych prawem organach publikacji, a obywatele innych (nowych) krajów są związani przepisami prawa, z którymi w taki sposób nie mogą się zapoznać. W ocenie Sądu, wobec treści powołanych przepisów prawa wspólnotowego nie jest uprawniony pogląd, że obywatele Polski, aby zapoznać się z obowiązującym ich prawem Unii muszą korzystać z nieoficjalnych tłumaczeń dostępnych w internecie. Obowiązków się nie domniemywa, obowiązki muszą wynikać przepisów prawa opublikowanego we właściwy sposób.
W sprawie poddanej kontroli Sądu, materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji był m.in. art. 5 rozporządzenia (WE) nr 60/2004. Tym samym organy naruszyły prawo materialne, tj. powołane przepisy prawa wspólnotowego.
Z uwagi na skuteczność zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię zbędne jest odnoszenie się do zarzutów naruszenia innych przepisów prawa materialnego i postępowania, gdyż ewentualne uchybienia w tym zakresie nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 145 §1 pkt 1 a p.p.s.a.
Zgodnie z art.152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy rozpatrzą sprawę uwzględniając oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zgodnie z przedłożonym wykazem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło