III SA/Kr 95/14
WyrokWSA w Krakowie2014-06-18
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bożenna Blitek, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowi policyjnemu przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po dniu 1 stycznia 2006 r., w sytuacji gdy przepisy ustawowe nie przyznają takiego uprawnienia, a jedynie przepisy wykonawcze (uchylone rozporządzenie) je przyznawały?Ratio decidendi
Emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, ponieważ przepisy ustawowe (ustawa o Policji oraz ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji) nie przyznają takiego uprawnienia. Wcześniejsze przyznanie tego świadczenia na podstawie przepisów wykonawczych, które zostały następnie uchylone, nie tworzy nabytego prawa, gdyż przepisy te były wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej i były sprzeczne z ustawą.Stan faktyczny
J. W., funkcjonariusz Policji, otrzymał decyzją z 1998 r. równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. Po przejściu na emeryturę policyjną w 1999 r. nadal otrzymywał to świadczenie. W 2006 r. uchylono przepisy wykonawcze, które stanowiły podstawę przyznawania tego świadczenia emerytom policyjnym. J. W. wystąpił o naliczenie i wypłatę równoważnika od 2006 r. Organy administracji odmówiły, a następnie WSA w Krakowie oddalił skargę J. W., uznając brak podstawy prawnej do przyznania świadczenia emerytom policyjnym.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 listopada 2013 r. nr [ ] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego skargę oddala.
I.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 1998 r. wydaną przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji przyznano J. W., wówczas funkcjonariuszowi w służbie stałej Policji, równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem trzech norm zaludnienia. Jednocześnie w decyzji wskazano, że wypłata równoważnika następować będzie corocznie, a jego wysokość ustalona zostanie każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek. Decyzję wydano na podstawie art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179) oraz § 1 ust. 1 pkt 2 i § 4 Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (M.P. Nr 76, poz. 708).
J. W. zatrudniony był w organach Policji w okresie od 1 czerwca 1970 r. do 31 stycznia 1999 r., a następnie został emerytem policyjnym.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2001 r. Komendant Wojewódzki Policji zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] 1998 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w ten sposób, że przyznał J. W. począwszy od dnia 1 stycznia 1999 r. równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem czterech norm zaludnienia.
II.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r. Komendant Policji stwierdził wygaśnięcie z dniem 01.01.2006 r. decyzji nr [...] z dnia [...] 1998 r. o przyznaniu J. W. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W wyniku wniesionego odwołania J. W. od powyższej decyzji Komendant Główny Policji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe albowiem – jak wskazano w uzasadnieniu – w dniu 28 grudnia 2005 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał nowelizacji rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. uchylając § 8 oraz § 9 ust. 2 (będące podstawą kompetencyjną wydawania decyzji administracyjnych), co skutkowało utratą z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przez osoby uprawnione do policyjnych świadczeń emerytalno – rentowych i "w tej sytuacji, od dnia 1 stycznia 2006 roku w odniesieniu do tej grupy osób żądanie ustalenia prawa do wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie może mieć charakteru wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne w indywidualnie oznaczonej sprawie poddanej kognicji organu administracji publicznej, a więc nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego". Z tego względu "postępowanie wszczęte w przedmiocie tak określonego wniosku strony powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe".
III.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2013 r. J. W. zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji "o naliczenie i wypłatę równoważnika za remont" zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego począwszy od 2006 r. – od dnia pozbawienia go prawa do przedmiotowego świadczenia. Jako podstawę żądania wnioskodawca podał wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 969/07. Do pisma dołączył wnioski za lata 2011, 2012 i 2013.
Komendant Miejski Policji wszczął w dniu 2 września 2013 r. postępowanie administracyjne "dotyczące ustalenia uprawnień" J. W. – emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od 2006 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2013 r. Komendant Miejski Policji postanowił "uchylić z dniem 1 stycznia 2006 r. decyzję Nr [...] z dnia [...] 1998 r. wydaną przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji, w sprawie przyznania Panu J. W. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem trzech norm zaludnienia, zmienioną Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2001 r. wydana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, w której zostało orzeczone, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. przysługuje wymienionemu prawo do czterech norm zaludnienia oraz cofnąć z dniem 1 stycznia 2006 r. Panu J. W. – emerytowi policyjnemu, prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego". Na uzasadnienie podano m.in., że wobec zmiany rozporządzenia MSWiA - od daty wejścia w życie powyższej zmiany, tj. od 1 stycznia 2006 r., emeryci i renciści policyjni utracili prawo do pobierania równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i od tej daty nie istnieje przepis, który pozwalałby – w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont – traktować emerytów i rencistów policyjnych jak policjantów w służbie stałej.
Od powyższej decyzji z dnia [...] 2013 r. odwołanie złożył J. W. podnosząc, że prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu to jego prawo nabyte na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..., a nie na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 27 listopada 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] 2013 r. Komendanta Miejskiego Policji. W uzasadnieniu decyzji odwołał się do argumentów podnoszonych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a nadto powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. (sygn. akt U 4/08). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, a to oznacza jednocześnie - zdaniem organu – z uwagi na taką samą konstrukcje prawną świadczenia, jaką jest równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego – że ustawa ta nie gwarantuje emerytom i rencistom prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu. Organ podkreślił, że od dnia 1 stycznia 2006 r., z chwilą nowelizacji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie ma już żadnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego emerytom i rencistom wypłacano równoważnik pieniężny za remont lokalu.
Od decyzji tej skargę wniósł J. W. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi J. W. ponowił argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji i podkreślił, że rozporządzenie MSWiA z 2005 r. nie zawiera nakazu cofnięcia decyzji, co zostało potwierdzone w wyrokach NSA o sygn. I OSK 969/07 i I OSK 953/07.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na wezwanie Sądu Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. poinformował, że J. W. nie wydawano decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego po jego przejściu na emeryturę policyjną, tj. po dniu 31 stycznia 1999 r. i jedyną podstawą wypłaty tego równoważnika była decyzja nr [...] z dnia [...] 1998 r. zmieniona w zakresie norm zaludnienia decyzją nr [...] z dnia [...] 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu, skarga w niniejszej nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja zgodna jest z obowiązującym stanem prawnym. Jednocześnie Sąd dostrzega pewne nieprecyzyjne sformułowanie treści decyzji przez organ I instancji, nie mniej poprawne sformułowanie nie zmieniłoby istoty decyzji, która w rzeczywistości stwierdza brak podstawy prawnej do pozytywnego załatwienia wniosku J. W. z dnia 11 sierpnia 2013 r. Także z uzasadnienia decyzji wynika jasno, że organy obu instancji w rzeczywistości oddaliły wniosek J. W. czyli odmówiły J. W. naliczenie i wypłatę równoważnika za remont zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego od 2006 r.
Należy także na wstępie rozważań stwierdzić, że począwszy od 2006 roku J. W. nie był wypłacany równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego.
W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia wymaga ustalenie, czy emerytom i rencistom policyjnym przysługuje i kiedykolwiek przysługiwało - tak jak funkcjonariuszom Policji – ustawowe prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Sąd zauważa, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w Rozdziale 8 zatytułowanym: "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustala świadczenia i uprawnienia przysługujące funkcjonariuszom. Zgodnie z regulacją zawartą w powyższym rozdziale są to: prawo do lokalu mieszkalnego (art. 88), prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu (art. 91), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92), pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu (art. 94).
Jak stanowi art. 91 ust. 1 ustawy - policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ust. 2 art. 91 ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu oraz sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Na podstawie wskazanej delegacji ustawowej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał dnia 28 czerwca 2002 r. rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919). W rozporządzeniu zostały uregulowane zagadnienia, o których mowa w delegacji ustawowej, a nadto w § 8 określono: "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...". Należy także podnieść, że do wejścia w życie tego rozporządzenia przyznawano emerytom i rencistom prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (...), które to zarządzenie nie stanowi obowiązującego źródła prawa, a po wejściu w życie wskazanego wyżej rozporządzenia - w oparciu o wskazany § 8 rozporządzenia z 2002 r. Przesłanki przyznawania prawa do równoważnika, odmowy przyznania, cofania, zwracania stosowano analogiczne jak dla funkcjonariuszy pozostających w służbie. Na podstawie powyższego stanu prawnego ukształtowała się praktyka wskazująca, że prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przysługuje również emerytom policyjnym. Powyższe rozporządzenie z 2002 roku zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246). Zmiana rozporządzenia, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. polegała m.in. na skreśleniu § 8. A zatem w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, począwszy od 1 stycznia 2006 r. nie ma przepisu, który pozwalałby stosować powyższe rozporządzenie do emerytów policyjnych.
W związku z powyższą zmianą stanu prawnego słusznie więc, zdaniem Sądu, organy obu instancji stanęły na stanowisku, że począwszy od 1 stycznia 2006 r. brak jest podstawy prawnej do "naliczania i wypłacania" emerytom policyjnym równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielając - co do zasady - pogląd, że emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zwraca uwagę na to, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji reguluje sytuację prawną funkcjonariuszy Policji. Ustawa ta w żadnym przepisie i w żaden sposób nie odnosi się i nie reguluje sytuacji prawnej emerytów policyjnych. Również w treści delegacji ustawowej zawartej w art. 91 ust. 2 ustawy będącej podstawą prawną wydania rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. brak jest przyzwolenia ustawodawcy na rozszerzenie zakresu podmiotowego rozporządzenia w stosunku do zakresu podmiotowego ustawy. Stąd też – zdaniem Sądu – należy stwierdzić, że § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowiący, iż przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego..., został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej.
Nadto rozważając sytuację prawną emeryta - rencisty policyjnego należy sięgnąć do ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Jest to bowiem podstawowy akt prawny, który określa nie tylko zasady nabycia prawa do emerytury, czy renty, ale również określa jakie świadczenia przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Art. 2 tej ustawy na dzień przejścia J. W. na emeryturę policyjną (a także obecnie) stanowił:
"Art. 2. W ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie:
1) świadczenia pieniężne:
a) emerytura policyjna,
b) policyjna renta inwalidzka,
c) policyjna renta rodzinna,
d) dodatki do emerytury lub renty,
e) zasiłek pogrzebowy;
2) inne świadczenia i uprawnienia:
a) (uchylony),
b) świadczenia socjalne,
c) prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym."
Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika wprost, że zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...., w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują - na zasadach określonych w ustawie - takie uprawnienia jak prawo do lokalu mieszkalnego albo prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Uprawnienia te zostały sprecyzowane w przepisach art. 29 i art. 30 ustawy. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych.... w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z kolei przepis art. 30 ustawy stanowi, że emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Tym samym ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji uregulowała, że emeryci i renciści policyjni mogą korzystać z prawa do lokalu mieszkalnego i z prawa do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Natomiast wskazana wyżej ustawa nigdy nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w takie uprawnienia jak prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czy prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W świetle przedstawionego stanu prawnego należy stwierdzić, że zarówno w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... jak i w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji brak jest podstawy prawnej, która pozwalałby przyznać emerytowi policyjnemu prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu lub prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu zajmowanego lokalu. Tym samym obowiązujący do dnia 1 stycznia 2006 r. § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, stanowiący, iż rozporządzenie stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego naruszał zarówno ustawę z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jak i ustawę z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... Z uwagi jednak, że przedmiotowy § 8 rozporządzenia został uchylony, kwestia rozważania jego zgodności z wymienionymi ustawami stała się bezprzedmiotowa.
Z powyższego względu Sąd stwierdza, iż podziela pogląd wyrażony w rozpoznawanej sprawie przez organy, zgodnie z którym w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej, która pozwalałby na przyznanie emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ administracyjny jako datę utraty podstawy prawnej przyjął dzień 1 stycznia 2006 r., t.j. wejście w życie rozporządzenia MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r., które uchyliło § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., w czasie bowiem obowiązywania § 8 rozporządzenia organy administracyjne nie były władne do samodzielnej oceny, czy przepis ten nie narusza przepisów ustaw. Rozporządzenie MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, którym uchylono § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., nie zawiera żadnych przepisów o charakterze przejściowym. Uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. mogło być spowodowane dostrzeżeniem braku ustawowej podstawy do przyznawania emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Sąd podkreśla, że gdyby z przepisów ustawowych można było wywieść posiadanie prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez emeryta policyjnego, to fakt uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA nie miałby istotnego znaczenia. Nie można bowiem poprzez zmianę przepisów wykonawczych pozbawić danej osoby prawa, które wynika z ustawy. W analizowanym stanie prawnym mamy jednak sytuację odmienną, albowiem przepisy ustawowe nie przyznały emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, natomiast początkowo w zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a następnie w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o Policji z dnia 28 czerwca 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając z przekroczeniem delegacji ustawowej, przyznał takie uprawnienie emerytom policyjnym.
Ma rację – zdaniem Sądu - organ administracyjny II instancji wskazując na analogiczną sytuację równoważnika na remont zajmowanego lokalu mieszkalnego do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, który został omówiony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. (U 4/08). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (§ 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z 6 kwietnia 2005 r. uchylił § 8 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r.) zgodny jest z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... oraz z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że uprawnienia mieszkaniowe emerytów i rencistów policyjnych reguluje ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Ustawa ta przewiduje dwa uprawnienia, pierwsze w art. 29 ust. 1 ustawy - prawo do lokalu mieszkalnego i drugie w art. 30 - pomoc w budownictwie mieszkaniowym. W jednoznacznej ocenie Trybunału ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jak podnosi Trybunał: "w tym kontekście uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Zaskarżony przepis nie narusza zatem ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji)". Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sposób jednoznaczny przesądził, że uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. jest zgodne z ustawą i Konstytucją, ale równocześnie wskazał, że powołany § 8 był sprzeczny z ustawą, albowiem przepis ten przyznawał uprawnienie, które nie wynikało z ustawy.
Wobec analogicznej sytuacji równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego należy stwierdzić, że powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego stanowiska: emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (i nigdy takie uprawnienie ustawowe nie przysługiwało). W sytuacji, gdy uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zostało przyznane emerytom, rencistom policyjnym na podstawie zarządzenia MSWiA, a następnie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. (a więc przed 1 stycznia 2006 r.), to mając na uwadze, że przepis aktu wykonawczego był sprzeczny z ustawą, uchylenie tego przepisu nie narusza zasady ochrony praw nabytych.
W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny, ale szczególnego podkreślenia wymagają jeszcze kolejne jego elementy. Po pierwsze: decyzja nr [...] z dnia [...] 1998 r. wydana przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji o przyznaniu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego dotyczyła J. W. jako funkcjonariusza w służbie stałej, a nie emeryta czy rencisty policyjnego. Wskazanie w decyzji, że "wypłata równoważnika następować będzie corocznie, a jego wysokość ustalona zostanie każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek" dotyczyło J. W. jako funkcjonariusza w służbie stałej, którego sytuację prawną regulowała ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i przepisy wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy. Po drugie: J. W. nie wydawano decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego po jego przejściu na emeryturę policyjną, tj. po dniu 31 stycznia 1999 r. i jedyną podstawą wypłaty tego równoważnika była decyzja nr [...] z dnia [...] 1998 r., która została zmieniona z dniem 1 stycznia 1999 r. decyzją nr [...] z dnia [...] 2001 r. jedynie w zakresie norm zaludnienia. Z powyższego wynika, że status emeryta policyjnego J. W. uzyskał z upływem dnia 31 stycznia 1999 r., a tym samym w rozpoznawanej sprawie nie mamy takiej sytuacji, w której decyzją administracyjną emeryt policyjny uzyskał prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Fakt, że przez kolejnych pięć lat organy Policji wypłacały J. W. przedmiotowy równoważnik nie tworzy z tej sytuacji faktycznej żadnego ustawowego uprawnienia, którego emeryt policyjny nigdy nie posiadał. Innymi słowy – fakt utraty przez J. W. kwalifikacji funkcjonariusza Policji w służbie stałej z dniem 31 stycznia 1999 r. spowodował, że organy Policji wypłacały skarżącemu równoważnik bez ustawowej podstawy prawnej kierując się jednakże zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a następnie rozporządzeniem MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Z dniem 1 stycznia 2006 r. brak było nawet tej wadliwej podstawy prawnej do uzyskania przez emeryta czy rencistę policyjnego prawa do równoważnika pieniężnego.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdza, że na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 1998 r. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przyznane zostało funkcjonariuszowi w służbie stałej, a nie emerytowi policyjnemu, stąd też z chwilą utraty statusu funkcjonariusza w służbie stałej przez skarżącego nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. To właśnie ta zmiana stanu faktycznego sprawy tj. utrata statusu (kwalifikacji) funkcjonariusza i uzyskanie statusu emeryta policyjnego miała prawne znaczenie dla dalszego bytu decyzji nr [...] z dnia [...] 1998 r.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zgodne są - co do zasady - z obowiązującym stanem prawnym i z tego względu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł – jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło