III SA/Kr 952/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Maria Zawadzka Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. T. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. K. S., utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011r. [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta z dnia [...] 2007r. znak [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. W podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia z dnia 10 czerwca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) powołało przepisy art. 61a, 126 i 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO wskazało następujące okoliczności. Burmistrz Miasta, określając jako wnioskodawcę A. K. S., postanowieniem z dnia [...] 2007r. z powołaniem min. na przepis art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) wszczął postępowanie rozgraniczeniowe w celu ustalenia granic nieruchomości obejmującej działkę nr 55/2 własności A. K. S. położonej w Gminie C, obręb P względem nieruchomości sąsiedniej stanowiącej działkę nr 54 własności Gminy C. Dnia 24 lutego 2011r. A. K. S. (dalej skarżący) złożył datowane na 23 lutego 2011r. pismo zawierające wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta z dnia [...] 2007r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Uzasadniając żądanie podnosił, że już toczy się rozpoczęte w 1985r. i niezakończone postępowanie rozgraniczeniowe w sprawie granicy stanowiącej własność skarżącego działki 55/2 na odcinku przylegającym do drogi gminnej oznaczonej jako działka 54. Wcześniej wszczęte postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów dekretu z 13.09.1946r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Składając wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta z [...] 2007r. skarżący podnosił, że nie składał wniosku o wszczęcie kolejnego postępowania o rozgraniczenie, a jego pismo z 1.01.2006r. nie było takim wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2011r. opartym na przepisach art. 61a i 126 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] 2007r. Wskazano na treść przepisu art. 126 k.p.a. w myśl, którego m. in. przepis art. 156 k.p.a. dotyczący stwierdzenia nieważności stosuje się odpowiednio do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Kolegium Odwoławcze ustaliło, że zgodnie z przepisem art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nie służy zażalenie. W świetle powyższego zdaniem Kolegium nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności postanowienia wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnosił, że toczące się od 1985r. postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło rozgraniczenia parcel katastralnych l.kat 55, 56 i 57, które w ewidencji gruntów zniosły się do działki ewid. Nr 55/2 jego własności z nieruchomościami sąsiednimi a w tym z działką Gminy nie zostało zakończone i toczy się według przepisów dekretu z 1946r. Natomiast wszczęte w 2007r. postępowanie rozgraniczeniowe między tą samą działką skarżącego a działką Gminy C narusza przepis art. 156 par. 1 pkt 2 kpa. Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając treść przepisów art. 126 k.p.a. i art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podzieliło stanowisko, że nie można żądać stwierdzenia nieważności postanowienia na które nie służy zażalenie, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że to iż toczy się postępowanie o rozgraniczenie tych samych nieruchomości wszczęte w 1985r. nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe w 2007r. Te okoliczności uzasadniały zdaniem SKO utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie SKO z dnia 10 czerwca 2011r. z wnioskiem o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem SKO z [...] 2011r., a także o uchylenie "w/w postanowienia organu I instancji" – postanowienia Burmistrza Miasta z [...] 2007r. znak [...], złożył A. K. S. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 7 i 9 k.p.a. oraz art. 30 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uzasadniając skargę skarżący podnosił, że jego pismo z dnia 1 stycznia 2006r., w którym wnosił o przywrócenie stanu poprzedniego granicy ul. A na odcinku przylegającym do jego działki, było wniesione w trakcie trwającego od 1985r. postępowania o rozgraniczenie i bezzasadnie potraktowane zostało jako nowy wniosek o rozgraniczenie, z powołaniem na który Burmistrz wydał postanowienie z dnia [...] 2007r. nie informując o skutku takiego potraktowania pisma. Skarżący wskazując na przepis 156 § 1 pkt 3 k.p.a. prezentuje pogląd, że zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, biorąc pod uwagę wykładnię celowościową skoro organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącego organy naruszyły art. 7 kpa, gdyż nie badały w tej sprawie jaki był rzeczywisty zamiar skarżącego wyrażony w piśmie z 1 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do przepisu art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a. ) w związku z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) przedmiot kognicji Sądu wywołanej skargą stanowi kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Sprawując tę kontrolę w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest ono zgodne z prawem. Ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie t.j. Dz. U z 2010r. Nr 194, poz. 1287 z późn. zm.) w przepisach art. 30 ust. 1 i 2 zawiera niezmienione od początku jej uchwalenia zasady, że rozgraniczenie przeprowadza się na wniosek lub z urzędu (ust. 1), oraz że postępowanie rozgraniczeniowe z urzędu przeprowadza się przy scalaniu gruntów, a także jeżeli brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interesu społecznego uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia (ust. 2). W myśl ust. 3 art. 30 ustawy postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Regulacje zawarte w art. 30w ust. 1-3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazują, że przeprowadzenie rozgraniczenia musi być poprzedzone postanowieniem w przedmiocie wszczęcia tego postępowania. Natomiast art. 30w ust. 4 tej ustawy stanowi, że na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Przepis art. 156 .k.p.a. zawarty jest w rozdziale 13 k.p.a. regulującym tzw. nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, w których może nastąpić uchylenie, zmiana bądź stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a więc aktu merytorycznie rozstrzygającego o danym stosunku prawno-administracyjnym. Przepis art. 156 k.p.a. w § 1 określa podstawy (przypadki) w których stwierdza się nieważność decyzji administracyjnej. Stwierdzenie nieważności decyzji nastąpić może w postępowaniu wszczętym na żądanie strony lub z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże z przepisów prawa mogą wynikać przesłanki negatywne, w których nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Przepis art. 126 k.p.a. przewiduje m.in. odpowiednie stosowanie przepisów art. 156-159 kpa do postanowień ale tylko do takich, od których przysługuje zażalenie. Ta regulacja prawna nie budzi żadnych wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (Por. np. wyrok WSA w Olsztynie z 13.10.2009r. II SA/OL 657/09, Lex nr 521980) czy w piśmiennictwie (Por. np. Janusz Borkowski w Kodeksie Postępowania Administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. C.H. Beck, 3 Wydanie 2000r. str. 494 i 677). W świetle powyższego zgodne z prawem jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że z mocy art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przepis art. 156 kpa nie ma zastosowania do postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Odmowa wszczęcia takiego postępowania zaskarżonym postanowieniem znajduje oparcie w przepisie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Granice przedmiotowej sprawy wyznacza treść zaskarżonego postanowienia, którym jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta z [...] 2007r. W granicach sprawy mógł Sąd zatem rozstrzygać tylko w kwestii zgodności z prawem rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Nie znajduje oparcia w przepisach prawa zawarte we wnioskach skargi oczekiwanie, iż rozpoznając skargę na odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności może Sąd objąć kontrolą samo postanowienie z [...] 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30.11.2009r. sygn. I OSK 246/09, którym oddalono skargę obecnego skarżącego od Wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.10.2008r. sygn. III SA/Kr 687/07 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na to samo postanowienie wskazał, że prawidłowość działania organu administracji publicznej w sprawie wszczętej postanowieniem z [...] 2007r., może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w toku rozpatrywania ewentualnej skargi na decyzję wydaną w ramach wszczętego postępowania o rozgraniczenie. W niniejszej sprawie zachodzi identyczna sytuacja. Z tych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Orzeczenie w przedmiocie przyznania pełnomocnikowi z urzędu od Skarbu Państwa kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oparto na przepisie art. 250 p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. 2009.146.1188).