III SA/Kr 957/10
WyrokWSA w Krakowie2011-03-15
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osób z miejsca stałego pobytu, uznając, że opuściły one to miejsce dobrowolnie i trwale, pomimo ich twierdzeń o przymusowym opuszczeniu lokalu z powodu stworzenia niekorzystnych warunków mieszkaniowych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, gdy opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały i dobrowolny. Dobrowolność opuszczenia potwierdza niepodejmowanie przez osoby zainteresowane kroków prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania spornego lokalu, nawet jeśli powodem opuszczenia były trudności finansowe prowadzące do obniżenia standardu zamieszkiwania, o ile nie wynikały one z bezprawnych działań osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu T. M. i członków jego rodziny z pobytu stałego oraz o umorzeniu postępowania w sprawie wymeldowania K. M. Skarżący twierdzili, że zostali zmuszeni do opuszczenia domu z powodu stworzenia im niekorzystnych warunków mieszkaniowych, a opuszczenie nie było dobrowolne. Organy administracji uznały, że opuszczenie było dobrowolne i trwałe, co potwierdziły m.in. sprzedaż domu, wywóz rzeczy, brak płynności finansowej i niepodejmowanie kroków prawnych w celu powrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skarg T. M. działającego imieniem własnym i małoletniego syna M. M., B. Ł. M., I. M., K. M. na decyzję Wojewody z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oraz umorzenia postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K., Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K., kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r., znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2010 r., znak: [...], o wymeldowaniu T. M., B. Ł. – M., I. M. i M. M. z pobytu stałego oraz orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania K. M. z miejsca pobytu stałego.
Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 355/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia 28 stycznia 2009 r., znak: [...], ( którą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2008 r., znak: [...], o wymeldowaniu B. Ł. – M., T. M., K. M., M. M., I. M., podjętą po powtórnym rozpoznaniu sprawy w wyniku kasacyjnej decyzji Wojewody z 28 lipca 2008 r., znak: [...]), wskazując, że jeśli organ administracji publicznej prowadzi jedno postępowanie z udziałem wielu stron, złożenie odwołania tylko przez jedną ze stron powoduje, że zakresem postępowania odwoławczego objęta jest cała sprawa rozpatrywana przez organ I instancji, a stronami są wszystkie podmioty, które były stronami postępowania przed tym organem.
W dniu [...] 2010 r. Wojewoda wydał, zatem drugą z kolei decyzję kasacyjną (znak: [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu usunięcia uchybień wskazanych przez sąd administracyjny oraz w celu wyjaśnienia w szczególności kwestii, czy przed sądami i prokuraturą toczyło się lub pozostaje w toku jakiekolwiek postępowanie mające na celu przywrócenie B. Ł. – M., T. M., K. M., I. M. oraz małoletniemu M. M. naruszonego posiadania oraz jak zakończyło się postępowanie, które prowadziła Prokuratura Rejonowa pod sygn. akt [...], a także, czy centrum życiowe skarżących koncentruje się poza dotychczasowym miejscem ich pobytu.
Organ I instancji prowadząc po raz trzeci postępowanie wyjaśniające ustalił,
iż obecnie właścicielami nieruchomości w miejscowości A są: K. Ł. oraz M. Ł., którzy zostali zawiadomieni o toczącym się postępowaniu.
W trakcie tego postępowania ustalono też, że Prokuratura Rejonowa wydała postanowienie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt [...], o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie kradzieży na szkodę T. M. i B. Ł. – M. (k. 190 akt administracyjnych)..
Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r., znak: [...], poinformował, że przed tamtejszym Sądem nie toczyła się, ani nie toczy się sprawa z powództwa T. M., B. Ł. – M., K. M. i I. M. o przywrócenie naruszonego posiadania nieruchomości pod adresem, A (k. 191 akt administracyjnych).
Po tych ustaleniach Wójt Gminy w dniu [...] 2010 r. wydał decyzję, znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu T. M., B. Ł. – M., I. M. oraz M. M. z pobytu stałego w budynku w miejscowości A, uznając, że opuścili oni miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie
o wymeldowanie K. M. z miejsca stałego pobytu.
W imieniu T. M., B. Ł. – M., I. M. oraz M. M. odwołanie złożył radca prawny – D. D. Zarzucił w nim organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. artykułów: 7 i 77 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 153 prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniósł, iż odwołujący się nie wyprowadzili się z przedmiotowego budynku dobrowolnie, lecz byli zmuszeni do opuszczenia domu poprzez stworzenie im niekorzystnych warunków mieszkaniowych. Ponadto uważa, organ I instancji nie poprawił licznych uchybień proceduralnych.
Z decyzją organu I instancji nie zgodziła się również K. M. w stosunku, do której została wydana decyzja o umorzeniu postępowania. W odwołaniu podniosła, że po urodzeniu dziecka 30 października 2009 r., gdy okazało się, iż warunkiem koniecznym do korzystania z przysługujących świadczeń oraz opieki medycznej niezbędne jest zameldowanie, zarejestrowała swój pobyt stały pod innym adresem
- w budynku przy ul. B w G. Dzięki zgodzie rodziny na zameldowanie uregulowała te kwestie.
Organ odwoławczy rozstrzygając niniejszą sprawę stwierdził, że organ I instancji właściwie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w toku tego postępowania. Nie ma, zatem podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy
o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony
lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Podniósł, że z materiału dowodowego wynika, że T. M. wraz z rodziną nie mieszka w spornym budynku od grudnia 2007 r. Dom został sprzedany w 2005 r.,
a w październiku 2007 r. wywiózł on z nieruchomości większość rzeczy.
Organ odwoławczy ocenił, że T. M. podjął wraz z rodziną świadomą
i przemyślaną decyzję o opuszczeniu miejsca stałego pobytu. Zdaniem organu doskonale zdawał sobie sprawę z zaistniałej sytuacji. Wiedział, że dom został w 2005 r. zlicytowany na rzecz Hurtowni [...] Sp. z o.o. w E (postanowienie Sądu Rejonowego - Wydział I Cywilny z dnia 30 grudnia 2005 r., sygn. akt [...], k.4 akt administracyjnych). Ponadto, co sam przyznał, stracił płynność finansową i w związku z tym nie mógł regulować opłat za gaz, dlatego też mając na względzie dobro rodziny, nie chcąc dopuścić do sytuacji, aby przez kolejną zimę dzieci przebywały w nieogrzewanych pomieszczeniach, podjął decyzję o opuszczeniu miejsca stałego pobytu i wraz z rodziną wyprowadzając się do innego lokalu, w którym skoncentrował swoje sprawy życiowe (protokół z przesłuchania w dniu 16 września 2008 r., k. 131 akt administracyjnych).
Fakt, że T. M. wraz z rodziną nie zamieszkują spornego budynku potwierdzony został przez T. K. - sołtysa wsi A (k. 106 akt administracyjnych) oraz przez kontrolę dyscypliny meldunkowej (notatka Komisariatu Policji z dnia 8 października 2008 r., k. 145 akt administracyjnych). Nie istnieje również realna szansa powrotu rodziny M. do tego budynku, gdyż nie wyraża na to zgody aktualny właściciel. Ponadto w wyjaśnieniach składanych przed organem I instancji sam T. M. wskazał, że nie zamierza wraz z rodziną wracać do przedmiotowej nieruchomości, ale powinien mieć zapewniony jakiś adres zamieszkania (k. 131 akt administracyjnych).
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że zaszły przesłanki
z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżących z miejsca stałego pobytu. Sporny budynek nie jest już miejscem, w którym koncentrowałoby się życie osobiste T. M., B. Ł. – M., I. M. oraz M. M. Zaniechanie podjęcia kroków prawnych w celu powrotu do spornego lokalu świadczy, zdaniem Wojewody, o tym, że odwołujący zgodzili się z takim stanem rzeczy, świadomie rezygnując z pobytu w spornym budynku w miejscowości A, a zatem opuszczenie przez nich tego miejsca ma charakter dobrowolny i trwały. W takiej sytuacji pozostawienie ich zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem. Zameldowanie w lokalu służy, bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2 ustawy). Osoba winna być zameldowana tam, gdzie faktycznie przebywa.
Podniesione wobec tego w odwołaniu argumenty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych, co do dobrowolności i trwałości opuszczenia przez skarżących miejsca stałego pobytu są bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niewystarczającą analizę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Wojewoda stwierdził, że również ten zarzut jest bezzasadny, bowiem organ I instancji podjął wszelkie kroki do dogłębnego przeanalizowania akt sprawy przed wydaniem przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że organ administracji publicznej wydając decyzję w kwestii wymeldowania bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej
wydania. Nie ma wątpliwości, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji skarżący nie mieszkali w spornym budynku.
Odnosząc się do odwołania K. M. organ odwoławczy wskazał, że w dniu 4 listopada 2009 r. złożyła ona w Urzędzie Miejskim formularz - "Zgłoszenie pobytu stałego" i zarejestrowała swój pobyt w budynku przy ul. B w G, gdzie skoncentrowało się jej życie osobiste. Wykonała, zatem ciążący na niej z mocy prawa obowiązek meldunkowy. W związku z powyższym trafnie organ I instancji umorzył wszczęte w dniu 16 stycznia 2008 r. postępowanie o jej wymeldowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W związku z powyższym uznając za prawidłową decyzję organu I instancji Wojewoda Małopolski orzekł jak w sentencji.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli: T. M., B. Ł.– M., I. M., M. M. i K. M.
Zarzucili organom naruszenie artykułów: 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Podnieśli, że przez stworzenie im niekorzystnych warunków mieszkaniowych zostali zmuszeni do opuszczenia domu – miejsca stałego pobytu. To, że postępowanie karne zostało w tym zakresie umorzone, w ich ocenie, nie powinno mieć znaczenia dla ustalenia przez organ I instancji, jak i organ II instancji, że skarżący nie opuścili miejsca stałego pobytu w sposób dobrowolny. Ich zdaniem organ I instancji oparł się
na zeznaniach osób, które nawet nie były ich sąsiadami, w tym na zeznaniach sołtysa, którym nadano błędne znaczenie. Konsekwencją naruszenia przez organy przepisów postępowania było naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy
o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez nie uwzględnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, tj. oparcie na zeznaniach świadków wbrew twierdzeniom skarżących, i nie uwzględnienie okoliczności, że w tym wypadku nie opuścili oni miejsca stałego pobytu w sposób dobrowolny. Powołali się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
Uważają w związku z powyższym, że skarga ich jest uzasadniona i konieczna.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga jest bezzasadna, gdyż Sąd nie stwierdził, by kontrolowane decyzje naruszały prawo w stopniu skutkującym ich eliminację z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia w pierwszym rzędzie wymagało zagadnienie związane z należytym umocowaniem wnoszącego odwołanie z dnia 17 maja 2010 r. od decyzji organu I instancji pełnomocnika w imieniu: T. M., B. Ł. – M., I. M. oraz M. M.
Odnośnie tego zagadnienia, podnieść należy, że postępowanie odwoławcze jest dwufazowe.
W pierwszej jego fazie organ odwoławczy ma za zadanie zbadać,
czy odwołanie zostało wniesione w terminie oraz, czy zostało ono wniesione przez legitymowane podmioty.
Z regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego wynika,
że w postępowaniu administracyjnym strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jego osobistego działania. Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych,
a pełnomocnictwo, co do zasady powinno być udzielone na piśmie (art. 32 i 33 § 1 i 3 k.p.a.). Jak słusznie zauważa WSA w Warszawie w wyroku z 10 lipca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 475/08 "Treść pełnomocnictwa powinna, zatem jednoznacznie wskazywać na umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mandanta
w zakresie sprawy mającej być przedmiotem rozpoznania przez określony organ administracji publicznej. W związku z powyższym organ administracyjny ma badać
z urzędu prawidłowość pełnomocnictwa i nie powinien dopuścić do udziału
w sprawie osoby, która nie legitymuje się ważnym pełnomocnictwem,
chyba, że chodzi o przypadek określony w art. 33 § 4 k.p.a.
Zdaniem Sądu w niniejszym przypadku organ odwoławczy zobowiązany był do rozpatrzenia niniejszej sprawy z odwołań K. M. i jednej z czterech osób, wymienionych na środku zaskarżenia z dnia 17 maja 2010 r., w tym wypadku T. M., który jako jedyny umocował do działania w jego imieniu profesjonalnego pełnomocnika. Rozpatrując sprawę organ mógł też uwzględnić stanowiska pozostałych z wymienionych tam pełnoletnich odwołujących się,
którzy czynnie uczestniczyli w toku postępowania, jakkolwiek błędem, nie mającym jednak istotnego znaczenia, było zaniechanie organu wezwania pełnomocnika
do wyjaśnienia, czy działa on także w imieniu pozostałych i przedłożenia stosownych pełnomocnictw od pozostałych członków rodziny M.
Wniesienie bowiem odwołania przez kilku odwołujących się, spowodowało uruchomienie postępowania przed organem II instancji, otwierając możliwość dokonania przez ten organ powtórnego rozstrzygnięcia sprawy, jak i kontroli instancyjnej, w jednej decyzji administracyjnej.
Odnosząc się natomiast do podstawowego zagadnienia – prawidłowości stanowisk zawartych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
- stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę orzekania w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego
lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości po oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ustawy).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje ugruntowany pogląd,
że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu wskazanego art.15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Oprócz tego organ administracji powinien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustalaniu zamiaru istotne znaczenie będzie mieć, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy pozostają z nią w sprzeczności. Okolicznościami tymi będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych
w danym miejscu, obiektywna możliwość realizacji woli przebywania
w przedmiotowym lokalu. Organ nie może, zatem poprzestać jedynie
na oświadczeniach zainteresowanej osoby (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia
2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; niepublik., wyrok NSA z 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepublik.).
W świetle zasad wyrażonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji powinien ustalić przesłanki do wymeldowania w sposób nie budzący wątpliwości, w myśl dążenia do osiągnięcia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, zbierając w tym celu i rozpatrując cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić go w całokształcie (art. 80 k.p.a.).
W tym względzie, wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić organom uchybień przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu,
który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonane przez organy I i II instancji ustalenia zaistnienia przesłanki dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez skarżących miejsca stałego pobytu, warunkującej wymeldowanie na podstawie
art. 15 ust. 2 ustawy, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, zebranym
i ocenionym wszechstronnie, w zgodzie z postanowieniami artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Bezsprzecznie skarżący w sposób dobrowolny, w grudniu 2007 r., opuścili miejsce stałego pobytu. Materiał dowodowy odzwierciedla również,
że skarżący po wymeldowaniu nie skorzystali z przysługującym im środków prawnych w celu przywrócenia posiadania spornego budynku. Przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny nie toczyło się i nie toczy żadne postępowanie o naruszenie posiadania, którego pozytywny wynik mógłby mieć wpływ
na ocenę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu. Trafnie, więc argumentuje organ odwoławczy, że nie podjęcie przez skarżących we właściwym czasie odpowiednich kroków prawnych świadczy, że pogodzili się z istniejącym stanem rzeczy i wyrazili w ten sposób wolę zerwania więzów ze spornym budynkiem, przenosząc swoje centrum życiowe w inne miejsce. Takie stanowisko znajduje też potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podkreśla się w nim, że przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu stałego jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania (por. m. in. wyrok NSA z 10 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 281/09, LEX nr 597521).
Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem miejsca stałego pobytu uznaje się nawet i taką sytuację, w której zameldowany został usunięty z miejsca stałego pobytu w wyniku bezprawnych działań osób trzecich, ale w stosownym czasie, zameldowany nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych
do przywrócenia naruszonego posiadania lub innych kroków umożliwiających
mu powrót do tego miejsca (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 21 stycznia
2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 511/09, LEX nr 600349).
Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie poglądy te w pełni podziela.
W materiale dowodowym nie znajdują się też żadne inne okoliczności świadczące o bezprawnym działaniu osób trzecich wobec skarżących,
które by przyczyniły się do podjęcia przez nich decyzji o opuszczeniu przedmiotowego budynku. Twierdzenia skarżącego T. M., że decyzja opuszczenia przez skarżących miejsca stałego pobytu była wynikiem stworzenia im przez nieokreślone podmioty niekorzystnych warunków egzystencji nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Nie traci charakteru dobrowolnego opuszczenie miejsca stałego pobytu w celu poprawy komfortu życiowego strony, chyba, że obniżenie standardu zamieszkiwania jest rzeczywiście wynikiem bezprawnych działań osób trzecich, np. przez dysponenta lokalu, wywierających w ten sposób presję na zameldowanych do podjęcia decyzji opuszczenia stałego miejsca pobytu. Taka sytuacja nie miała jednakże miejsca
w tym konkretnym stanie faktycznym. Przeciwnie, to sam skarżący T. M. przyznał, że nie uiszczał opłat za gaz, gdyż nie posiadał na ten cel wystarczających środków finansowych, czego konsekwencją było nie ogrzewanie pomieszczeń domu – miejsca stałego pobytu skarżących.
Skoro natomiast skarżąca K. M. dokonała zameldowania na pobyt stały w innym miejscu, objawiła w ten sposób swoją wolę zerwania wszelkich więzów z dotychczasowym miejscem swojego pobytu. Rację mają, więc organy,
że postępowanie o jej wymeldowanie wskutek tego stało się bezprzedmiotowe
i należało jej umorzyć. Na gruncie obowiązującej ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych można mieć, bowiem tylko jedno miejsce stałego zameldowania.
Decyzje organów obu instancji są, więc w ocenie Sądu trafne i prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się przy ich wydawaniu ani naruszenia prawa procesowego,
ani prawa materialnego w stopniu, uzasadniającym ich uchylenie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie
I sentencji wyroku.
O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)
w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U.
z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło