III SA/Kr 96/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości 36 000 złotych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. Z. wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji – która w ocenie skarżącego jest nieprawidłowa - doprowadzi skarżącego do ruiny finansowej. Strona podniosła, że wydanie decyzji przez organ II instancji w przedmiotowej sprawie spowodowało, że P. Z. został zobowiązany do natychmiastowej zapłaty horrendalnej kary pieniężnej. Podkreślono, iż zaskarżona decyzja (co zostało obszernie opisane w skardze) została wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które z uwagi na naruszenie procedury notyfikacji, nie mogą być stosowane. Powyższe szeroko uzasadnił m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 grudnia 2009 r. Co więcej, na brak możliwości stosowania ww. ustawy wskazał również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2014 r., II KK 55/14. Sąd Najwyższy wskazał m.in. na konsekwencje, jakie pociągnąć za sobą może brak reakcji sądów krajowych, w tym także Sądu Najwyższego, na stanowisko zawarte w wyroku ETS z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach C 213/22, C 214/11, C 217/11. Niezastosowanie się przez sądy krajowe tzn. sądy polskie do takiej interpretacji, będzie musiało być uznane przez Trybunał Sprawiedliwości za naruszenie prawa unijnego. W konsekwencji, Komisja Europejska może skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, który zobowiąże państwo do wykonania wyroku, a w razie odmowy może wdrożyć dalsze etapy postępowania nakładające na państwo dotkliwe sankcje finansowe (art. 260 ust. 2 i 3 TFUE). Komisja Europejska zażądała już od Rządu polskiego wyjaśnień w tej sprawie. Ze wszczęciem dalszego postępowania wstrzymała się jednak chcąc poznać stanowisko sądów polskich co do problemów wynikających z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 r. (oświadczenie Rzecznika Komisji Europejskiej do spraw Przemysłu C. Corazza z dnia 8 marca 2013 r. Zob. J. Barcz, Obowiązek notyfikacji środków krajowych..., s. 18 i n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt: GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., I ISA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Stosownie do powyższych uregulowań zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oczywiste jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Jego autor nie podał bowiem żadnych rzeczowych informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze strony skarżącej czy posiadany przez nią majątek. Nie dał zatem Sądowi możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty 36 000 zł przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy wypełnia przesłanki z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Trzeba zatem przypomnieć, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., II OZ 1099/14). Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., II GZ 684/13). Podkreślić również wypada, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma nic wspólnego z analizą zasadności skargi czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu ustawy procesowej. Wypada ponadto zauważyć, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonania decyzji przyniesie tej właśnie stronie. W niniejszej sprawie - jak już wyżej podano - strona skarżąca okoliczności takich nie wykazała. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.