III SA/Kr 961/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na akt Prezydenta Miasta z dnia 24 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia: I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata T. T. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Skarżąca Z. W. od szeregu lat czyni starania o uzyskanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, składając w tej sprawie szereg pism i wniosków. W dniu 2 marca 2010r. złożyła kolejny wniosek w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu jak podała: zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, oraz względów społecznych ( bezdomność) . Pismem z dnia 24 marca 2010r. adresowanym do skarżącej (odebranym w dniu 29 marca 2010r.), a podpisanym z up. Prezydenta przez z-cę Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa została poinformowana o braku podstaw prawnych do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego, albowiem nie wykazuje 5 letniego centrum życiowego na terenie Gminy w rozumieniu przepisów uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Równocześnie w piśmie tym skarżąca została pouczona, że na podstawie § 20 ust.6 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, istnieje możliwość złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga powinna być poprzedzona czynnością określoną w art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. Skarżąca w dniu 23 kwietnia 2010r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na akt prawny z zakresu administracji publicznej wydany przez Prezydenta Miasta z dnia 24 marca 2010r.. Zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że nie wykazała 5 letniego centrum życiowego na terenie Gminy i wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zakwalifikowanie skarżącej na listę mieszkaniową osób oczekujących na mieszkanie od Gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi z powodu nie wyczerpania trybu z art. 52 § 3 p.p.s.a tj nie poprzedzenie skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną . Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. (I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz.361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art.3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a.. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art 21 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa ) rozwiązania, ale w każdym przypadku są to akty prawa miejscowego. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w K uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 24 marca 2010. podpisane z up. Prezydenta, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taki akt Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie , w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiego aktu , do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie wniesienie skargi nie zostało poprzedzone przez skarżącą wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, bezpośrednio po otrzymaniu aktu prezydenta z dnia 24 marca 2010r. skarżąca wniosła skargę do Sadu. Stąd też na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. skarga została odrzucona. O kosztach orzeczono na podstawie art.250 ustawy p.p.s.a. Na marginesie tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny informuje, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011r. sygn. akt III SA/Kr 1047/10 została stwierdzona nieważność § 16 ust.11 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. ( w numeracji nadanej uchwałą zmieniająca z dnia [...] 2009r.) który wprowadzał bezwzględną przesłankę posiadania co najmniej 5 letniego centrum życiowego na terenie Gminy przez osobę ubiegająca się o lokal z zasobu gminy.