III SA/Kr 1047/10

WyrokWSA w Krakowie2011-06-08

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy uchwały rady gminy dotyczące zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy, które wprowadzają dodatkowe kryteria (np. wymóg posiadania centrum życiowego na terenie gminy przez określony czas, możliwość odstąpienia od procedury z uwagi na szczególne względy społeczne lub zasługi) wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność przepisów uchwały wprowadzających wymóg posiadania co najmniej pięcioletniego centrum życiowego na terenie gminy jako bezwzględnej przesłanki do ubiegania się o pomoc mieszkaniową, uznając, że przekracza to zakres delegacji ustawowej. Podobnie, przepisy pozwalające na odstąpienie od procedury najmu z uwagi na szczególne względy społeczne lub zasługi, bez uwzględnienia ustawowych kryteriów dochodu i warunków zamieszkiwania, zostały uznane za niezgodne z prawem. Natomiast przepisy dotyczące adaptacji powierzchni wspólnych na cele mieszkalne oraz pomocy repatriantom zostały uznane za zasadne.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Krakowie-Krowodrzy zaskarżył uchwały Rady Miasta Krakowa dotyczące zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez wprowadzenie dodatkowych kryteriów, takich jak wymóg posiadania centrum życiowego na terenie gminy, oraz możliwość odstąpienia od procedury najmu z uwagi na szczególne względy społeczne lub zasługi, z pominięciem ustawowych kryteriów dochodu i warunków zamieszkiwania. Rada Miasta argumentowała, że przepisy te służą usprawnieniu realizacji zadań gminy i gospodarowaniu mieniem komunalnym, a także wynikają z przepisów szczególnych (repatriacja, adaptacja lokali).
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 14 ust. 2 i § 16 ust. 10 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. oraz § 1 pkt 19 i pkt 21 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. W pozostałym zakresie skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Krakowie –Krowodrzy na § 14 ust. 1, ust. 2, § 16 ust. 10 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Gminy Miejskiej Kraków § 1 pkt 19, pkt 21 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09 w przedmiocie zmiany uchwały nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Gminy Miejskiej Kraków I. stwierdza nieważność § 14 ust. 2, i § 16 ust. 10 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Gminy Miejskiej Kraków, II. stwierdza nieważność § 1 pkt 19 i pkt 21 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09 w przedmiocie zmiany uchwały nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Gminy Miejskiej Kraków, III. w pozostałym zakresie skargę oddala. W Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę Nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej Kraków. Uchwała została podjęta na podstawie art.21 ust.1 pkt 2 i ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U z 2005r. nr 31, poz.266 z późn.zm.), oraz art.18 ust.2 pkt 15 i art.40 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U z 2001r. nr 142, poz.1591 z późn.zm). W § 14 ust.1 przewidziano że " Uprawnionymi do zawarcia umowy najmu w trybie odrębnych zasad niż przyjęte w uchwale są osoby: 1) zakwalifikowane do dokonania we własnym zakresie adaptacji na cele mieszkalne powierzchni wspólnego użytku o dotychczasowej funkcji innej niż mieszkalna, 2) repatriowane z terenów byłego ZSRR i zaproszone uchwałą Rady Miasta Krakowa w celu osiedlenia się na stałe na terenie Gminy Miejskiej Kraków. Ust.2 " W przypadkach szczególnych, uzasadnionych ważnymi względami społecznymi, Prezydent Miasta Krakowa może, po zasięgnięciu opinii właściwej przedmiotowo Komisji Rady Miasta, odstąpić od uregulowań zawartych w uchwale i wyrazić zgodę na zawarcie umowy najmu lokalu. Z kolei § 16 ust.10 uchwały miał brzmienie " Osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową powinny udokumentować również fakt posiadania co najmniej pięcioletniego centrum życiowego na terenie Gminy Miejskiej Kraków przed dniem złożenia wniosku. W przypadku pozytywnej wstępnej weryfikacji, posiadanie centrum życiowego na terenie Gminy Miejskiej Kraków przed dniem należy udokumentować także w późniejszym okresie, do czasu objęcia wniosku ostateczną listą mieszkaniową. Brak posiadania centrum życiowego lub jego utrata skutkuje odrzuceniem wniosku". Następnie w dniu 7 stycznia 2009r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę Nr LXII/804/09 w sprawie zmiany uchwały Nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków, na podstawie której ( § 1 pkt 21 ) cytowany powyżej przepis § 16 ust.10 zmienił oznaczenie na § 16 ust.11, natomiast treść przepisu nie uległa zmianie. Z kolei na podstawie § 1 pkt 19 uchwały zmieniającej z 7 stycznia 2009r. w § 14 uchwały z dnia 24 października 2007r. dodany został ust.3 o następującej treści " W przypadkach osób szczególnie zasłużonych dla kultury, sztuki oraz nauki, Prezydent Miasta Krakowa może, po zasięgnięciu opinii właściwego w sprawach kultury i dziedzictwa narodowego wydziału Urzędu Miasta Krakowa oraz właściwej przedmiotowo Komisji Rady Miasta Krakowa, odstąpić od uregulowań zawartych w uchwale i wyrazić zgodę na zawarcie umowy najmu lokalu. Pismem z dnia 12 sierpnia 2010r. Prokurator Rejonowy w Krakowie-Krowodrzy wniósł skargę na § 14 ust.2 i ust.3, oraz § 16 ust.11 uchwały Rady Miasta Krakowa Nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków. Na rozprawie Prokurator sprecyzował, że przedmiotem skargi jest § 14 ust.2 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007r., oraz ust.3 dodany uchwałą zmieniająca z dnia 7 stycznia 2009r., a także § 16 ust.11 uchwały z dnia 24 października 2007r. w oznaczeniu nadanym uchwałą zmieniająca z dnia 7 stycznia 2009r. Natomiast na wezwanie Sądu, pismem z dnia 8 marca 2011r., precyzując zakres skargi skarżący rozszerzył skargę na § 14 ust.1 uchwały z dnia 24 października 2007r.. Zaskarżonym przepisom Prokurator zarzucił: § 16 ust.11 uchwały w zakresie w jakim przepis ten uzależnia uprawnienie do złożenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, faktu posiadania, co najmniej pięcioletniego centrum życiowego na terenie Gminy Miejskiej Kraków jako naruszający regulację zawartą w przepisach art.4 i art.21 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r.o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy ., § 14 ust.2 i ust.3 uchwały naruszenie art.21 ust.3 powołanej wyżej ustawy poprzez wprowadzenie pozaustawowego kryterium zawarcia umowy najmu określonego w ust.2 jako ważne względy społeczne, a w ust.3 kryterium osoby szczególnie zasłużonej, w obu przypadkach przy równoczesnym pominięciu ustawowego kryterium dochodu. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż są uwarunkowane normami zawartymi w aktach prawnych wyższego rzędu. W niniejszej sprawie istotny jest art. 21 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy, zawierający upoważnienie nakładające na gminę obowiązek uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z kolei w ust.3 art.21 ustawy prawodawca postanowił, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności: wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najmem lub podnajem lokalu..., warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony lub lokalu socjalnego....Powołany przepis zawiera szczegółowe upoważnię ustawowe określające materię jaka ma być uregulowane w drodze aktu prawa miejscowego. Posłużenie się zwrotem w szczególności wskazuje, że omawiana delegacja ustawowa ma charakter otwarty, przez co należy rozumieć, że w uchwalonych przez radę gminy zasadach muszą zostać zawarte postanowienia odnoszące się do wskazanych wszystkich kwestii wymienionych w przepisie. Pominięcie przez rade gminy któregoś z wymienionych obligatoryjnie elementów skutkować będzie brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego. Przepisy ustawy wskazują, że nie wszyscy mieszkańcy gminy będą mogli ubiegać się o wynajem lokalu mieszkalnego, przeszkodę mogą tu bowiem stanowić: kryterium dochodowe – które ustala gmina a także warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy. Nie ma natomiast podstaw, aby do uchwały wprowadzać – jak w § 16 ust.11 uchwały- postanowienia, które bezpodstawnie zróżnicują sytuację osób znajdujących się w podobnych warunkach materialnych i mieszkaniowych. Takie uregulowanie zawarte w akcie prawa miejscowego narusza nie tylko postanowienia przepisu art.2 i art.21 ust.3 ustawy o ochronie prawa lokatorów.., ale także art.32 Konstytucji RP, który stanowi, że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Mieszkańcem konkretnej gminy jest każda osoba fizyczna, która ma miejsce zamieszkania na terenie tej gminy ( art.1 ustawy o samorządzie gminnym, art.16 Konstytucji RP) zameldowana jak i niezameldowana, ale przebywająca w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Tym samym § 16 ust.11 uchwały nie ma oparcia w upoważnieniu ustawowym zamieszczonym w art.21 ust.3 ustawy. Odnosząc się do treści § 14 ust.2 i 3 uchwały, na podstawie którego Prezydent Miasta Krakowa ma przyznane prawo do odstąpienia od procedury uregulowanej uchwalą i wyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy – bez spełnienia kryterium dochodowego, skarżący podnosi, że delegacja ustawowa zawarta w art.21 ust.3 pkt 1 ustawy nie dopuszcza takiej możliwości . Rada Miasta Krakowa wprowadziła do uchwały pojęcia niedookreślone jak "szczególnie uzasadnione przypadki" , czy osoby szczególnie zasłużone, które pozwalają Prezydentowi Krakowa na subiektywną ocenę, nieweryfikowalne możliwości dysponowania lokalami z gminnego zasobu mieszkaniowego. Zakres kompetencji prawodawczej, udzielony radzie gminy w art.21 ust.3 jest bez wątpienia szeroki. Ustawodawca tworzy bowiem otwarty katalog zagadnień powierzonych do unormowania, przewidując różnorodność problematyki mieszkaniowej i konieczność uwzględnienia warunków lokalnych. Prawidłowe wykonanie upoważnienia do uchwalenia zasad implikuje konieczność uwzględnienia w uchwale całokształtu stanu prawnego regulującego przedmiotową problematykę, wynikającą z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których rada nie może dowolnie modyfikować, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego, przez zawarcie dodatkowych elementów bądź poprzez niezawarcie obligatoryjnych elementów. Pismem z dnia 8 marca 2011r. skarżący objął zakresem skargi również treść przepisu § 14 ust.1 uchwały w zakresie w jakim przepis ten uprawnia do zawarcia umowy najmu w trybie odrębnych zasad niż przyjęte w uchwale tj przez osoby zakwalifikowane do dokonania we własnym zakresie adaptacji na cele mieszkalne powierzchni niemieszkalnych, oraz osoby repatriowane z terenu byłego ZSRR. Uzasadnienie tego zarzutu zbieżne jest z uzasadnieniem zarzutów dotyczących § 14 ust.2 i 3 uchwały. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę m.in. wskazano. Przepis p 16 ust.11 uchwały w zakresie ustanowienia wymogu posiadania co najmniej pięcioletniego "centrum życiowego" ma na celu przede wszystkim usprawnienie realizacji zadań ciążących na gminie, polegających na działaniu na rzecz ogółu poprzez zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w tym zakresie. Uchwałodawca wyłączając z kręgu uprawnionych osoby, które zamieszkują na terenie Krakowa przez stosunkowo krótki okres czasu doprecyzował kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej. Wnioski osób ubiegających się o najem lokalu, które są członkami wspólnoty samorządowej przez bardzo krótki okres czasu można bowiem traktować jako swego rodzaju nadużycie prawa podmiotowego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 14 ust.2 i 3 uchwały, wyjaśniono, że podstawą prawną tego zapisu jest art.30 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, stanowiący, iż wójt ( burmistrz, prezydent ) gospodaruje mieniem komunalnym. Zasób mieszkaniowy gminy niewątpliwie wchodzi w skład szeroko rozumianego pojęcia " mienia komunalnego". Z kolei w piśmie z dnia 26 kwietnia 2011r. pełnomocnik Rady Miasta Krakowa odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego § 14 ust.1 uchwały wskazał co następuje: Odnośnie pierwszej sytuacji dotyczącej osób, które zostały zakwalifikowane do dokonania we własnym zakresie adaptacji na cele mieszkalne powierzchni wspólnego użytku. Oznacza to że: pomieszczenie przeznaczone do zaadaptowania nie stanowiło lokalu mieszkalnego, a więc nie wchodziło w skład mieszkaniowego zasobu gminy, osoba dokonująca adaptacji czyniła to na własny koszt i ryzyko, dopiero w wyniku starań tej osoby powstaje lokal mieszkalny , jest rzeczą oczywistą, że osoba taka oczekuje , że otrzyma tytuł prawny do lokalu, który utworzyła, brak podstawy prawnej do zawarcia umowy najmu z taka osobą narażało by ją na eksmisję, a Gminę Miejską Kraków na zasadne roszczenie o zwrot poniesionych kosztów adaptacji. Wskazano również, że od 2004r. nie kwalifikuje się już do adaptacji nowych osób, z uwagi na uchylenie stosownych przepisów, natomiast powyższy przepis istnieje tylko i wyłącznie aby "zakończyć" sprawy istniejące. Odnośnie zaś udzielania pomocy mieszkaniowej na rzecz repatriantów wskazano, że powyższy zapis prawa miejscowego ma umożliwić wykonanie przez Gminę obowiązków wynikających z ustawy z ustawy z dnia 9 listopada 2009r. o repatriacji. ( Dz.U z 2004r. Nr 53, poz. 532 z pózn. zm. ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U nr 145, poz.1270 z późn.zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawa prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w rozpoznawanej sprawie jest zasadna. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut skargi dotyczący niezgodności z prawem § 16 ust.11 uchwały Nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej Kraków ( w numeracji nadanej uchwałą zmieniająca z dnia 7 stycznia 2009r.), który to przepis stanowi, że osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową powinny udokumentować również fakt posiadania co najmniej pięcioletniego centrum życiowego na terenie Gminy Miejskiej Kraków przed dniem złożenia wniosku jest zasadny. Przede wszystkim podkreślić należy, że wynikający z § 16 ust.11 uchwały wymóg posiadania co najmniej pięcioletniego centrum życiowego na terenie Gminy Miejskiej Kraków stanowi bezwzględną przesłankę, która musi być spełniona przez osobę wnioskującą o pomoc mieszkaniową . Niespełnienie tej przesłanki powoduje, że wniosek o pomoc mieszkaniową nie może być merytorycznie rozpoznany. Nadanie bezwzględnego charakteru tej przesłane powoduje, zasadne pytanie o zgodność powyższego rozwiązania zawartego w § 16 ust.11 uchwały z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy. Analiza przepisu art.21 ust.3 ustawy wskazuje, że uchwała określająca zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy winna określać: pkt 1 wysokość dochodu uzasadniającą oddanie w najem lokalu i pkt 2 warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy. Natomiast art.21 ust 3 pkt 3 ustawy wskazuje, że uchwała może określać, kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego. Tym samym zakres przedmiotowy delegacji ustawowej wskazuje na zakres treści, który może zostać uregulowany w uchwale rady gminy określającej zasady wynajmowania lokali. To ustawodawca zadecydował, że bezwzględnymi przesłankami, które muszą być spełnione przez osobę starającą się o uzyskanie lokalu z zasobu gminy są: dochód i warunki zamieszkiwania, natomiast w uchwale rady gminy następuje sprecyzowanie tych przesłanek. Określony w § 16 ust.11 uchwały bezwzględny wymóg posiadania co najmniej pięcioletniego centrum życiowego na terenie Gminy Miejskiej Kraków , przekracza tym samym zakres delegacji ustawowej określonej w art.21 ust.3 pkt 1 i 2 ustawy. Treść przepisu § 16 ust.11 uchwały pozostaje również w sprzeczności z zakresem delegacji ustawowej określonej w pkt 3 ust.3 art.21 ustawy, a to dlatego, że wymóg posiadania pięcioletniego centrum życiowego nie stanowi kryterium, które decyduje o pierwszeństwie zawarcia umowy najmu lokalu, ale jest bezwzględną przesłanką , która musi być spełniona, aby umowa najmu mogła być zawarta. Takie stanowisko reprezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2002r. sygn.akt II SA/Ka 269/02 sformułował następujący pogląd " Do zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy [...] nie można zaliczyć uzależnienia otrzymania mieszkania z zasobu komunalnego od 3 letniego okresu zamieszkiwania na terenie gminy". Z kolei NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2004r. , sygn. OSK 883/04 sformułował tezę następującej treści " Zasady wynajmowania lokali winny być tak skonstruowane by ci, spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają ustawowe kryteria przedmiotowe ( jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu), od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie w uchwale kryteria " Pogląd ten został sformułowany na tle takiego stanu faktycznego, w którym w uchwale wprowadzono wymóg zameldowania i faktycznego zamieszkiwania na terenie gminy przez okres minimum 5 lat do daty złożenia wniosku. W kolejnym wyroku z dnia 3 czerwca 2009r. I OSK 199/09 NSA stwierdził "Obowiązek zamieszkiwania na terenie gminy przez okres pięciu lat, przyjęty w uchwale rady gminy jako kryterium pierwszeństwa w otrzymaniu mieszkania komunalnego nie narusza konstytucyjnej zasady równości." W sprawie tej w stosownej uchwale rady miejskiej przyjęto bowiem rozwiązanie zgodnie z którym osobom, które spełniały przesłanki określone w uchwale i zamieszkiwały na terenie miasta co najmniej 5 lat przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tego wyroku wyraźnie podkreślił, że czym innym jest wyznaczenie kryteriów pierwszeństwa, a czym innym wykluczenie, oznaczające wyłączenie, wyeliminowanie pozbawienie sprawa. Jak podnosi dalej NSA w niniejszej sprawie gmina nie wyklucza osób ubiegających się o mieszkanie komunalne i mieszkających na terenie gminy krócej niż pięć lat, a jedynie daje pierwszeństwo tym mieszkańcom gminy, którzy osiedlili się na jej terenie wcześniej , takie rozwiązanie zawarte w uchwale mieści się w delegacji ustawowej zawartej w art.21 ust.3 pkt 3 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w powyższych orzeczeniach. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi dotyczące § 16 ust.11 uchwały Nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej Kraków ( w numeracji nadanej uchwałą zmieniająca z dnia 7 stycznia 2009r.), są zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał również za zasadne zarzuty skargi dotyczące § 14 ust.2 uchwały Nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007r., oraz § 14 ust.3 uchwały, który został dodany na podstawie § 1 pkt 19 uchwały zmieniającej z 7 stycznia 2009r. na podstawie tych przepisów Prezydent Miasta Krakowa ma przyznane prawo do odstąpienia od procedury uregulowanej uchwalą i wyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy z osobą , która nie spełnia przesłanek określonych w uchwale. Na podstawie powyższych przepisów Prezydent Miasta Krakowa może zawrzeć umowę najmu lokalu z osobą która nie spełnienia zarówno kryterium dochodowego jak i kryterium warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy, czy też z osobą, która nie spełnia jednego z tych kryteriów. Natomiast w świetle wcześniejszych rozważań bezspornym jest, że zakres delegacji ustawowej dotyczącej zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, zawarty w art.21 ust.3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. nakłada na radę gminy obowiązek określenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającego oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz obowiązek określenia warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy. Przesłanki te dotyczące: wysokości dochodu osoby starającej się o lokal oraz warunków zamieszkiwania mają charakter ustawowy i są bezwzględnie wymagane, a rada gminy upoważniona jest do ich doprecyzowania tj określenia wysokości dochodu, warunków zamieszkiwania, nie jest natomiast upoważniona do wyłączenia stosowania tych przesłanek. Wyłączenia tych ustawowych przesłanek nie można również dokonać poprzez wprowadzenie do uchwały innych przesłanek takich jak "przypadki szczególnie uzasadnione ważnymi względami społecznymi" ( § 14 ust.2 uchwały ), czy "osób szczególnie zasłużonych dla kultury, sztuki oraz nauki" ( § 14 ust.3 uchwały). Tym samym podnoszone w skardze zarzuty dotyczące sposobu sformułowania powyższych przesłanek jako pojęć niedookreślonych, które pozwalają Prezydentowi na subiektywną ocenę danego stanu faktycznego są o tyle bezprzedmiotowe albowiem sam fakt wprowadzenia tych przesłanek w miejsce przesłanek ustawowych jest działaniem sprzecznym z prawem. Podstawy prawnej uzasadniającej wprowadzenie przesłanek z § 14 ust.2 i ust.3 uchwały nie może stanowić art.30 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, stanowiący, iż wójt ( burmistrz, prezydent ) gospodaruje mieniem komunalnym. Niewątpliwie zasób mieszkaniowy gminy wchodzi w skład szeroko rozumianego pojęcia " mienia komunalnego", jednak co do tej części mienia komunalnego jakim jest zasób mieszkaniowy ustawodawca wprowadził szczególne zasady gospodarowania tym zasobem, określone w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepisy tej ustawy jako aktu szczególnego mają pierwszeństwo przed ogólną zasadą wynikającą z art.30 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Natomiast zarzuty dotyczące niezgodności z prawem przepisu § 14 ust.1 uchwały Nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za niezasadne. Przepis ten dopuszcza zawarcia umowy najmu w trybie odrębnych zasad niż przyjęte w uchwale z osobami: 1) zakwalifikowanymi do dokonania we własnym zakresie adaptacji na cele mieszkalne powierzchni wspólnego użytku o dotychczasowej funkcji innej niż mieszkalna, 2) repatriowanymi z terenów byłego ZSRR i zaproszonych uchwałą Rady Miasta Krakowa w celu osiedlenia się na stałe na terenie Gminy Miejskiej Kraków. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko pełnomocnika organu. W zakresie § 14 ust.1 pkt 2 uchwały podstawę prawną wprowadzenia tego przepisu można wywieźć z przepisów art. 12 ust.2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji ( Dz.U. z 2004r. Nr 53, poz. 532 z późn.zm. ). Zgodnie z tymi przepisami, uchwała rady gminy zawierająca zobowiązanie zapewnienia warunków do osiedlenia się wskazanego repatrianta, powinna zawierać m.in. wskazanie lokalu mieszkalnego, formę udostępnienia tego lokalu. Można zatem sformułować pogląd, że przepisy ustawy o repatriacji w zakresie w jakim regulują zasady udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminy repatriantom stanowią przepisy szczególne w stosunku do zasad regulujących mieszkaniowy zasób gminy , określonych obecnie w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, a poprzednio w ustawie z lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998r. Nr 120, poz. 787 z późn.zm.) Sąd podziela również stanowisko pełnomocnika organu dotyczące § 14 ust.1 pkt 1 uchwały. Przepis ten ma ograniczone w czasie zastosowanie, albowiem dotyczy sytuacji faktycznych i prawnych, które powstały wcześniej na tle innego stanu prawnego obowiązującego przed 2004r.. Dotyczy osób, które zostały zakwalifikowane do dokonania we własnym zakresie adaptacji na cele mieszkalne powierzchni wspólnego użytku. Słusznie wskazuje pełnomocnik organu że: pomieszczenie przeznaczone do zaadaptowania nie stanowiło lokalu mieszkalnego, a więc nie wchodziło w skład mieszkaniowego zasobu gminy, osoba dokonująca adaptacji czyniła to na własny koszt i ryzyko, dopiero w wyniku starań tej osoby powstaje lokal mieszkalny , jest rzeczą oczywistą, że osoba taka oczekuje , że otrzyma tytuł prawny do lokalu, który utworzyła, brak podstawy prawnej do zawarcia umowy najmu z taka osobą narażało by ją na eksmisję, a Gminę Miejską Kraków na zasadne roszczenie o zwrot poniesionych kosztów adaptacji. Stąd też zarzut skargi dotyczący § 14 ust.1 pkt 1 i pkt 2 uchwały należy uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.147 § 1, art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło