III SA/Kr 966/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-29
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Hanna Knysiak-Sudyka, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba strony, która uniemożliwiła jej osobiste zajęcie się sprawą i wniesienie odwołania w terminie, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona posiadała ustanowionego pełnomocnika?Ratio decidendi
Choroba strony, nawet jeśli uprawdopodabnia brak jej winy w uchybieniu terminu, nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, jeśli strona posiadała ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji ocenie podlega przede wszystkim staranność pełnomocnika, a jego niedbalstwo w prowadzeniu sprawy wyłącza możliwość przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Strona R. A. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, powołując się na chorobę w okresie od 9 do 22 marca 2016 r. Organ odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak winy pełnomocnika strony, który został ustanowiony w dniu 23 lutego 2016 r. i miał wiedzę o toczącej się sprawie. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając argumentację organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Janusz Bociąga WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Firma A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala
Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] określono kwotę należności wynikających z długu celnego, określono jako dłużnika R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A R. A. z J.
Decyzję tę organ wysłał za pośrednictwem operatora pocztowego InPost S.A w dniu 15 lutego 2016 r. Korespondencja została skierowana do adwokata D. W. (zgodnie z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) działającego za stronę na mocy pełnomocnictwa udzielonego w dniu 22 czerwca 2015 r.
W dniu 8 marca 2016 r. ww. pismo zostało odebrane przez J. S. (wg. zwrotnego potwierdzenia odbioru), a następnie w tym samym dniu zostało doręczone adwokatowi D. W., co osobiście potwierdził w piśmie z dnia 10 marca 2016 r.
W dniu 23 lutego 2016 r. w Urzędzie Celnym zostało złożone pismo adwokata M. G. zatytułowane "Przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa", do którego załączono pismo z dnia 23 lutego 2016 r. kierowane do adwokata D. W. zatytułowane "Wypowiedzenie pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym", podpisane przez R. A. oraz odpisy dokumentów OPS-1 i PPS-1.
Adwokat D. W. za pismem z dnia 10 marca 2016 r. zwrócił Naczelnikowi Urzędu Celnego decyzję z dnia [...] 2016 r. znak [...]. Uzasadniając powyższe wskazał, że R. A. wypowiedział z dniem 23 lutego 2016 r. pełnomocnictwo udzielone adwokatowi D. W. w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego jako osoba nieuprawniona do działania w przedmiotowej sprawie zwrócił doręczone w dniu 8 marca 2016 r. decyzje.
W piśmie z dnia 23 marca 2016 r. R. A. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu strona wskazała, że nie ponosi winy w złożeniu odwołania po terminie między innymi w związku z faktem, że w okresie od dnia 9 do dnia 22 marca 2016 r. była niezdolna do pracy, na dowód czego przedłożono zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 8 marca 2016 r. wystawione przez lekarza psychiatrę dr n.med. M. G. Argumentując brak swojej winy R. A. wskazał, że wypowiedział pełnomocnictwo w sprawie swojemu dotychczasowemu pełnomocnikowi i sprawami zajmuje się osobiście. Zaznaczając, że pełnomocnik odebrał sporną decyzję [...] 2016 r., czyli w tym samym dniu kiedy objawy choroby bardzo się nasiliły i strona udała się do psychiatry, który stwierdził niezdolność do pracy od dnia następnego, czyli 9 marca 2016 r. R. A. stwierdził, że nawet poinformowany o fakcie odebrania decyzji przez adwokata D. W. nie był w stanie się do nich ustosunkować.
Mając na uwadze powyższe strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji argumentując, że wskazane okoliczności co najmniej uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak [...] na podstawie art. 162, art. 163 § 1, § 2 oraz § 3, art. 216, art.217, art. 218, art. 219, art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2015 r. poz. 858 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku R. A. z dnia 23 marca 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia przez osobę zainteresowaną terminu procesowego, termin ten może zostać przywrócony po spełnieniu warunków wskazanych w przepisie, które muszą być spełnione kumulatywnie.
Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy stwierdziła, że przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej uzależnił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od faktu uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Przepis ten nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Zatem każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji.
W ocenie organu dla oceny staranności postępowania strony należy ocenić między innymi dobór osób, które go reprezentują w stosunku do organów państwowych. Wybór pełnomocnika, czy też odebranie pełnomocnikowi umocowania do reprezentowania go w postępowaniu przed organami celnymi jest sprawą wewnętrznej organizacji strony postępowania, tym samym odpowiedzialność za podejmowane w tym zakresie decyzje obciąża stronę postępowania. Niewątpliwie wypowiedzenie pełnomocnictwa doprowadziło do stanu, w którym strona postępowania sama pozbawiła się ochrony własnych interesów w postępowaniu odwoławczym.
Dyrektor Izby Celnej zauważył, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z dnia 23 marca 2016 r. przedłożono kopię zaświadczenia lekarskiego nr [...] z dnia 8 marca 2016 r. dokumentująca chorobę R. A. w dniach od 9 marca 2016 r. do dnia 22 marca 2016 r., z którego wynika, że "chory może chodzić". Organ stwierdził, w oparciu o bogate orzecznictwo w tej kwestii, że choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi, zalicza się natomiast nagłą chorobę, która nie pozwoliła wyręczenie się inną osobą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2000 r. sygn. akt I SA 1072/00, opub. w Lex nr 55307). Oceniając, czy choroba R. A. stanowiła okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, organ odwoławczy musi uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego ocenić rodzaj i charakter choroby. W omawianej sprawie z akt sprawy wynika, że R. A. jest leczony psychiatrycznie od 2005 r. (kopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 17 kwietnia 2015 r.). Charakter opisanej szczegółowo przez lekarza psychiatrę choroby wskazuje na jej długotrwały charakter. Nie jest to choroba nagła. Taka ocena choroby, w świetle argumentacji strony postępowania prowadzi do wniosku, że R. A. zdając sobie sprawę ze swojego stanu zdrowia, odwołując w tej sprawie w dniu 23 lutego 2016 r. pełnomocnika, powinien zdawać sobie sprawę z tego, że w sytuacji powodującej stres negatywny (np. wydanie decyzji wymiarowej) jego stan zdrowia może ulec znacznemu pogorszeniu, uniemożliwiającemu mu działanie. W tej sytuacji odwołanie pełnomocnictwa adwokatowi D. W., czy też brak ewentualnego wyręczenie się inną osobą przy dokonywaniu czynności procesowej (np. skorzystanie z pomocy osób, z którymi zamieszkuje lub innymi, czy też ustanowienie innego pełnomocnika), nie może być uznane za wyraz zachowania staranności w tej sprawie.
Nie bez znaczenia, zdaniem organu pozostaje fakt, że składający odwołanie R. A. miał świadomość, że w tym samym czasie prowadzone było kilkadziesiąt spraw przed organem I instancji. W każdej zakończonej przez Naczelnika Urzędu Celnego sprawie było wszczynane przez stronę postępowanie odwoławcze. R. A. posiadając taką wiedzę, mając na uwadze własny stan zdrowia (chorobę przewlekłą zdiagnozowaną już w 2005 r.), powinien mieć świadomość, że po odwołaniu pełnomocnika będzie musiał działać we własnym zakresie co uniemożliwić może mu przewlekła choroba.
W dniu 16 czerwca 2016 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęła skarga na powyższe postanowienie organu II instancji. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] od [...] do [...] oraz [...] od [...] do [...], pomimo, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło bez winy skarżącego. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak [...] oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej, kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, że nieprawidłowym było rozstrzygnięcie przez Dyrektora Izby Celnej o rzekomym nieuprawdopodobnieniu przez skarżącego braku po jego stronie winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu niedającym pewności, a jedynie wiarygodność o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie to nie jest pewność, ale jedynie prawdopodobieństwo istnienia lub nieistnienia jakiegoś faktu. Skarżący wskazał, że oczekiwania organu co do udowodnienia okoliczności uzasadniających brak winy w niedochowaniu terminu są wygórowane i nie mają podstawy prawnej. Wystarczy bowiem uprawdopodobnienie, że skarżący bez swojej winy nie dochował terminu. Skarżący wskazał, że w jego ocenie brak winy w niedochowaniu terminu został nie tylko uprawdopodobniony, ale nawet udowodniony. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 marca 2016 r. wynika, że psychiatra stwierdził u skarżącego niezdolność do pracy w okresie od 9 marca 2016 r. do 22 marca 2016 r. Tym samym takim zaświadczeniem skarżący udowodnił brak swojej winy w niedochowaniu terminu. Skarżący z powodów natury finansowej w dniu 23 lutego 2016 r. wypowiedział pełnomocnictwo swojemu pełnomocnikowi adwokatowi D. W. i dalej swoje sprawy prowadził sam. Decyzję organu I instancji adwokat D. W. odebrał w dniu 8 marca 2016 r. i w tym dniu nasiliły się objawy chorobowe u skarżącego. Sama materia sprawy jest skomplikowana i osobiste zajmowanie się sprawą wymaga pełnej sprawności umysłowej. Przyjmując w tym okresie silne leki psychotropowe skarżący nie mógł podejmować żadnych czynności wymagających skupienia się.
Brak winy powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy i w sposób obejmujący obiektywny miernik staranności wymaganej od osoby dbającej należycie o swoje sprawy. Przywrócenie terminu nie jest przedmiotem uznania administracyjnego i organ ma obowiązek przywrócenia terminu, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w art. 162 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie skarżący od 2005 r. jest leczony psychiatrycznie, ale nasilenie tej choroby przypadało na okres od 8 do 22 marca 2016 r. Skarżący wprawdzie otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 8 marca, to jednak nie można zarzucić skarżącemu zawinienia w niedochowaniu terminu tylko dlatego, że skarżący zaplanował wniesienie odwołania w ostatnim możliwym terminie, kiedy to stan jego zdrowia nie pozwalał na wniesienie odwołania. Taka choroba jak np. wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego uprawdopodabnia uchybienie terminu bez winy strony. Znajdująca się na zaświadczeniu lekarskim złożonym w tej sprawie adnotacja lekarza, że "chory może chodzić" w żadnym stopniu nie przesądza o zdolności strony do sporządzenia odwołania. Skarżący nie mógł przewidzieć nasilenia choroby w okresie od 8 do 22 marca 2016 r. i w tym okresie nie mógł także ustanowić pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie postępowania uproszczonego.
Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie zwiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie natomiast do art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z analizy akt sprawy wynika, że decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] organ I instancji prawidłowo nadał w dniu 15 lutego 2016 r. na adres pełnomocnika skarżącego adwokata D. W. (pełnomocnictwo w aktach sprawy). Takie działanie organu było ze wszech miar prawidłowe, ponieważ w tym okresie pełnomocnikiem skarżącego był adwokat D. W. Jak wynika z akt sprawy w dniu 23 lutego 2016 r. sam skarżący wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi D. W. (akta administracyjne sprawy, karty nr 134-133 i nr 112) i udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia spraw administracyjnych adwokatowi M. G. (akta administracyjne sprawy, karty nr 114-113). Tym samym od tej daty w imieniu i na rzecz skarżącego R. A. mógł podejmować czynności także w sprawie administracyjnej o znaku [...] pełnomocnik adwokat M. G.
W dniu 8 marca 2016 r. adwokat D. W. odebrał decyzję organu I instancji. Nie ulega także najmniejszych wątpliwości, że adwokat M. G. wiedział, kto był poprzednim pełnomocnikiem skarżącego, co wprost wynika z karty nr 115 akt administracyjnych sprawy. Jak wynika z zawiadomień o odwołaniu pełnomocnictwa adwokatowi D. W. i udzieleniu pełnomocnictwa adwokatowi M. G. (karty nr 133 i nr 114 akt administracyjnych sprawy), adresy doręczeń ww. pełnomocnikom są identyczne (K, ul. Ś). Nie powinno być żadnych przeszkód przez możliwością skontaktowania się obu ww. adwokatów, albo też ustalenia możliwości skontaktowania się przez pracowników obu kancelarii prowadzonych przez tychże adwokatów celem ustalenia stanu sprawy administracyjnego o znaku [...].
Skarżący w dniu 23 marca 2016 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dołączając zaświadczenie lekarskie z treści którego wynika, że skarżący był w okresie od 9 marca 2016 r. do 22 marca 2016 r. niezdolny do pracy, a sama choroba nie wymagała leżenia ("skarżący może chodzić").
Jak wynika z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym lub pełnomocniku zainteresowanego i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje oceny, czy strona (pełnomocnik) dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i bierze pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa - Komentarz, TNOiK Toruń 2002, s. 556-588; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wyd. LexisNexis 2004, s. 486-487). Zatem na stronę (pełnomocnika) nałożony jest obowiązek szczególnej staranności w dbaniu o swoje interesy w postępowaniu podatkowym, gdyż wszelkiego rodzaju zaniedbania, które miały wpływ na niewykonanie przez stronę (pełnomocnika) czynności procesowych w terminie, wymykają się spod okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminowi (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej).
Sąd nie dopatrzył się uchybień w argumentacji organu co do braku winy w niedochowaniu terminu. Istotnym w tej sprawie nie jest to, że sam skarżący zapadł na chorobę w okresie od 9 marca 2016 r. do 22 marca 2016 r. (dokładnie w okresie 14-dniowym na wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...]), ale to, że w tym czasie skarżący nie musiał sam zajmować się swoimi sprawami. Skarżącego już od 23 lutego 2016 r. reprezentował inny pełnomocnik jakim jest adwokat M. G. Po dniu 23 lutego 2016 r. to nie sam skarżący winien zajmować się swoimi sprawami lub wnosić odwołania, ale jego pełnomocnik. Tym samym także od dnia 24 lutego 2016 r. należy ocenić stopień zawinienia w niedochowaniu terminu nie tyle do osoby skarżącego, co do jego pełnomocnika.
W ocenie Sądu w sytuacji, w której ustanowiony w dniu 23 lutego 2016 r. nowy pełnomocnik ma wiedzę o tym, kto był poprzednim pełnomocnikiem skarżącego, a także wiedzę co do znaków spraw prowadzonych przez organ I instancji wobec skarżącego (dokładne sygnatury spraw zostały przekazane przez skarżącego nowemu pełnomocnikowi, co wynika z pisma z dnia 23 lutego 2016 r. w którym adwokat M. G. wymienia szczegółowo sprawy prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego – karta nr 115 akt administracyjnych sprawy), niedbalstwem ze strony nowego pełnomocnika było niezainteresowanie się stanem sprawy lub etapem jej załatwiania. W sytuacji, w której mandant (R. A.) udzielił pełnomocnictwa w toku rozpoznawanej sprawy administracyjnej, powinnością nowego pełnomocnika winno być bezzwłoczne zapoznanie się ze stanem sprawy i dowiedzeniem się, czy np. nie została wydana decyzja i nie biegnie termin do wniesienia odwołania. Udzielając pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi strona winna mieć pewność, że pełnomocnik ten podejmie wszelkie niezbędne czynności zmierzające do ochrony interesu mandanta. Warunkiem podjęcia jakiekolwiek czynności jest posiadanie przez pełnomocnika wiedzy co do stanu sprawy. Gdyby adwokat M. G. już w dniu 23 lutego 2016 r. zapoznał się ze stanem sprawy to wiedziałby, że została wydana decyzja przez organ I instancji, a tym samym mając taką wiedzę powinien podjąć działania zmierzające do skonsultowania ze skarżącym kolejnych czynności w sprawie. Od dnia 23 lutego 2016 r. do dnia 9 marca 2016 r. (okres 16 dni) stan zdrowia skarżącego pozwalał na kontakt między nim a jego pełnomocnikiem, nawet gdyby inicjatywna kontaktu pochodziła ze strony pełnomocnika.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że w tej sprawie od dnia 23 lutego 2016 r. skarżącego reprezentował profesjonalny pełnomocnik, który winien zdawać sobie sprawę z konsekwencji niedochowania terminu do wniesienia odwołania.
Sąd w tej sprawie podnosi, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentuje argumentację uprawdopodobniającą brak jakiejkolwiek winy po stronie pełnomocnika, a przy tym wskaże, że niezależna od pełnomocnika przyczyna niedochowania terminu istniała przez cały czas aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Warunki te nie zostały spełnione w sprawie. W sytuacji, w której stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, należy wymagać wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób nie zajmujących się zawodowo prawem.
Taki pełnomocnik winien wiedzieć, jakie są skutki nie dochowania terminu od decyzji organu I instancji. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi skarżącego.
O zaistnieniu przesłanki "należytej staranności w dochowaniu terminu" można zasadnie mówić wówczas, gdy pełnomocnik strony uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak po jego stronie jakiejkolwiek winy, choćby w postaci niedbalstwa w uchybieniu terminu - a zatem podniesienia okoliczności wskazujących, że pełnomocnik nie miał możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie.
Wielokrotnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony (lub pełnomocnika), okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. np. Wyrok Naczelny Sąd Administracyjnego z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 22/09, opub. w LEX nr 597496; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 799/11). Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy", jakie nakłada ustawodawca, polega na dopełnieniu przez pełnomocnika obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.).
Mając na uwadze obiektywny miernik staranności, który wymaga od każdego należytego dbania o swoje interesy zasadnym jest przyjęcie, że pełnomocnik skarżącego nie dochował staranności w prowadzeniu sprawy administracyjnej i nie uzasadnia przyczyn nie dochowania terminu uprawdopodabniających przywrócenie
terminu. To prowadzi do konstatacji, że przy dołożeniu nawet zwykłego miernika staranności wymaganego od pełnomocnika, mógł tenże pełnomocnik w imieniu skarżącego wnieść odwołanie w terminie.
Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego należy stwierdzić, że jest ona niezasadna. Skarżący pomija, że od dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie reprezentuje go pełnomocnik i wskazuje, że to sam skarżący tylko i wyłącznie mógł prowadzić swoje sprawy. Sąd nie neguje prawa skarżącego do ustanawiania lub odwoływania pełnomocnika, ale ustanowienie pełnomocnika ma swój cel – celem jest reprezentowanie strony przez pełnomocnika i z chwilą ustanowienia pełnomocnika czynności w imieniu strony powinien podejmować właśnie pełnomocnik. Jeżeli zaś skarżący pomija prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, to czyni to na własną odpowiedzialność.
W swoim wniosku o przywrócenie terminu skarżący w żadnym zakresie nie uprawdopodobnił braku winy swojego pełnomocnika w niedochowaniu terminu, skupiając się tylko na swoim postępowaniu i zwolnieniu lekarskim w okresie od 9 marca 2016 r. do 22 marca 2016 r. Skoro z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego wprost wynika, że skarżący mógł chodzić, to nawet w okresie między 9 marca 2016 r. a 22 marca 2016 r. nie było przeszkód przed poinformowaniem swojego pełnomocnika o potrzebie wniesienia odwołania. Sprawy celne niewątpliwie są skomplikowane, ale profesjonalny pełnomocnik powinien umieć sporządzić odwołanie po zapoznaniu się z całością akt administracyjnych i ewentualnym skontaktowaniu się z mandantem. Skoro stan choroby skarżącego nie wymagał leżenia, a sam skarżący mógł chodzić, to z doświadczenia życiowego wynika, że był możliwy kontakt ze skarżącym. Sąd jeszcze raz podkreśla, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika i wystąpienia choroby samej strony, nie powinno być w okolicznościach tej sprawy żadnych przeszkód przed sporządzeniem odwołania przez samego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło