III SA/Kr 968/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo przedstawienia dochodów i wydatków, skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających poniesione koszty, a suma wskazanych przez nią wydatków znacznie przekraczała jej dochody, co budzi wątpliwości co do rzeczywistego odzwierciedlenia jej sytuacji finansowej. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, wymagającą udowodnienia niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą wymeldowania. Referendarz sądowy oddalił ten wniosek, jednak skarżąca wniosła skuteczny sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę ponownie, analizując przedstawione przez skarżącą dochody (renta socjalna) i wydatki (wynajem mieszkania, żywność, leki, alimenty, spłata kredytu). Skarżąca posiadała również udziały w nieruchomości i gruntach rolnych.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Wojewody z dnia 2 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: - wniosek oddalić. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w złożonym na urzędowy formularzu wniosku wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca w ustawowym terminie wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej w skrócie - p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega ponownemu rozpatrzeniu. W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Koszty te są bowiem rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie na współobywateli. Prawo pomocy jest zatem instytucją o charakterze wyjątkowym i jako takie winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawcy nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zdaniem Sądu wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca w złożonym oświadczeniu wskazała, że utrzymuje się z renty socjalnej, którą pobiera w D., gdzie obecnie przebywa. Z renty opłaca wynajmowane mieszkanie, kupuje żywność, leki. Wobec małoletniego syna, mieszkającego z ojcem na terenie D., skarżąca ma obowiązek alimentacyjny w wysokości określonej decyzją tamtejszych władz. Nie posiada umowy najmu mieszkania, a opłaty za nie uiszcza według obliczeń właściciela. Skarżąca podniosła, że ze względu na wysokie koszty tłumaczeń nie mogła przesłać stosownych dokumentów. Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi udział w nieruchomości w B. oraz ok. 1 ha gruntów rolnych. Nie posiada oszczędności pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Wskazała, że zaciągnęła kredyt w banku [...] w wysokości 50.000 koron. Podniosła, że nie posiada żadnych innych dochodów, poza rentą, którą przeznacza na swoje utrzymanie oraz spłatę zaciągniętych kredytów. W piśmie z dnia 6 grudnia 2009 r., przesłanym przez skarżącą w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, podała, że wysokość renty wynosi 4.700 koron netto, ustalone alimenty wynoszą 1.200 koron, miesięczna rata za kredyt 2.500 koron, natomiast wynajem mieszkania to koszt około 3.000 koron. W tym miejscu podnieć należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających powyższe kwoty. Pomimo wezwania nie przesłała choćby paragonów za zakup żywności, leków i innych produktów, które by w sposób pełniejszy zobrazowały wydatki skarżącej. Nie można nie zauważyć, że przedstawione przez skarżącą we wniosku i w piśmie stanowiącym odpowiedz na wezwanie Sądu wydatki znacznie przewyższają bieżące dochody skarżącej. Proste zsumowanie podawanych przez skarżącą kwot obciążeń: wydatków na mieszkanie (3000 koron), wydatków na żywność (3000 koron), ustalonych alimentów (1200 koron), rat spłacanych kredytów (2500 koron) uwidacznia znaczące przekroczenie dochodów skarżącej, które sama określiła na około 4 700 koron netto. Doświadczenie życiowe wskazuje, ze skarżąca nie przedstawiła w sposób rzeczywisty swojej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca nie udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 318/05 (niepubl.) wskazał, iż prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło