III SA/Kr 972/15

Kraków, dnia 29 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania stronie postanawia: oddalić wniosek W dniu 17 sierpnia 2015 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wypełniony przez Z. Ś. formularz PPF, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z. Ś. wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema córkami. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał też, że dochody rodziny wynoszą 0 zł. Zarządzeniem z dnia 8 września 2015 r. Sąd wezwał skarżącego o przedłożenie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) dokumentów w postaci zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu statusu bezrobotnego, kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, oświadczenia o braku uzyskania dochodów z prac dorywczych przez skarżącego, oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny, w tym kserokopii rachunków i faktur. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo w którym oświadczył, że jest bezrobotny, ale nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Ponadto wskazał, że nie doręczy kserokopii faktur i rachunków, ponieważ go na to nie stać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży, zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. o sygn. akt GZ 71/04). Tymczasem oświadczenie złożone przez Z. Ś., zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, jako że zawierało jedynie wskazanie zerowych dochodów i bardzo lakoniczne uzasadnienie. Nadto skarżący pomimo wezwania Sądu, nie przedstawił żadnych dodatkowych dokumentów, które miałyby urzeczywistnić fakt jego bardzo trudnej sytuacji materialnej. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem z dnia 8 września 2015 r. uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek, czy choćby pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osoba chcąca skorzystać z prawa pomocy powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej oraz członków jej rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. Norma z art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśniania wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niewywiązanie się z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Innymi słowy, niezłożenie wymienionych w art. 255 P.p.s.a. oświadczeń i dokumentów stanowi niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku współdziałania z Sądem, co może stanowić podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeszcze raz podkreślić należy, że to w interesie strony leży właściwe przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienie NSA z 14.01.2011 r. II OZ 1361/10, lex nr 743829). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 245 § 1 i § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.