III SA/Kr 985/08
WyrokWSA w Krakowie2009-07-16
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli utrata ich mocy obowiązującej została odroczona?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli utrata ich mocy obowiązującej została odroczona. Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne naruszałoby zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, decyzje wydane na podstawie takich przepisów powinny zostać uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej skóry. Pracownica pracowała w przemyśle skórzanym od 1980 roku, wykonując prace związane z kontaktem ze skórą. Ośrodek Medycyny Pracy rozpoznał chorobę zawodową na podstawie badań, w tym testów skórnych. Pracodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując prawidłowość badań i dowodów przedstawionych w postępowaniu, a także podnosząc argument o stosowaniu środków ochrony osobistej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009r. sprawy ze skargi [...] Zakładów [...] S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 lipca 2009r.
Decyzją z dnia 29 lipca 2008r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2008r., znak: [...] o stwierdzeniu u E. O. choroby zawodowej skóry - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry - wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do w/w rozporządzenia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że E. O. pracuje w [...] Zakładach [...] S.A. od 1980r. W wymienionych poniżej okresach pracowała kolejno na stanowiskach:
16.09.1980r. - 31.10.1984r. stanowisko nacierania skór farbą,
01.11.1984r. - 04.11.1985r. ekonomista ds. rozliczeń,
01.09.1988r. - 18.04.1989r. referent ds. zatrudnienia,
19.04.1989r. - 31.05.1989r. stanowisko zmiękczania maszynowego,
01.06.1989r. - 30.06.1990r. pomoc operatora agregatu natryskowego,
01.07.1990r. - 30.04.1991r. stanowisko zmiękczania maszynowego (skóra sucha),
01.05.1991r. - 21.07.1991r. sprzątaczka,
19.12.1991r. - 02.06.1992r. sprzątaczka,
01.09.1994r. - 31.07.1995r. stanowisko cyplowania skór (okrawanie skór suchych),
01.08.1995r. - 14.05.1997r. stanowisko zmiękczania maszynowego (skóra sucha),
15.05.1999r. - nadal - garbarz wykańczalnik (nawilżanie skór, pomoc szlifowania, prasowanie maszynowe).
W okresach od 03.06.1992r. do 31.08.1994r. oraz od 15.05.1997r. do 14.05.1999r. przebywała na urlopach wychowawczych.
W wyniku dokonanej oceny narażenia zawodowego ustalono, że E. O. w latach 1980-1984, 1989-1991, 1994-1997 oraz od 1999r. - nadal, w trakcie wykonywania prac związanych z wykańczaniem skór, miała stały kontakt dotykowy ze skórami.
E. O. była badana w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2008r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego, podając w uzasadnieniu, że ocena wykonanych badań - w tym testów skórnych z alergenami zawodowymi (dodatnie testy kontaktowe z próbami skór - wodoodpornymi, nubuk), ocena badania przedmiotowego - zmiany skórne o typowej dla schorzenia morfologii i lokalizacji, dodatni test izolacji od zawodu oraz analiza wywiadu środowiskowego (udokumentowany kontakt zawodowy z testowanymi alergenami) dają podstawę do przyjęcia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a pracą zawodową.
Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2008r. decyzję Nr [...], znak: [...] o stwierdzeniu u E. O. choroby zawodowej skóry pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).
Od powyższej decyzji [...] Zakłady [...] S.A. wniosły odwołanie, w którym podniosły sprawę błędu pisarskiego w decyzji oraz przedstawiły kserokopie trzech zaświadczeń lekarskich.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadzący postępowanie odwoławcze, po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie uznał, iż wydana decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona. Organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. nr 132, poz. 1115), właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.
W sprawie orzekał Ośrodek Medycyny Pracy - jednostka służby zdrowia I szczebla diagnostycznego właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych. Stały kontakt zawodowy ze skórami - które jednostka orzecznicza wymieniła jako czynnik alergizujący - został potwierdzony przez pracodawcę w charakterystyce stanowiska pracy z 2 października 2007r. oraz w karcie oceny narażenia zawodowego z 3 kwietnia 2008r.
Zdaniem organu II instancji, odwołanie wniesione przez zakład pracy nie przedstawia żadnych nowych faktów, które mogłyby mieć merytoryczny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się jednak do zawartych w nim argumentów Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że błąd pisarski w decyzji organu I instancji dot. orzeczenia lekarskiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2008r. został sprostowany postanowieniem Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2008r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 lipca 2008r. znak: [...]. Z kolei przedstawione przez zakład pracy zaświadczenia lekarskie nie mogły mieć żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
1) zaświadczenie lekarskie z dnia 19 grudnia 2006r. dotyczy jednostki chorobowej nie będącej przedmiotem niniejszej decyzji,
2) z zaświadczenia lekarskiego wydanego w dniu 14 lutego 2008r. nie wynika jakiego stanowiska dotyczy potwierdzenie zdolności do pracy. Ponadto zaświadczenia powyższe nie są zaświadczeniami wydanymi w wyniku przeprowadzonego badania profilaktycznego w rozumieniu art. 229 § 8 Kodeksu pracy,
3) zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku garbarza-wykańczalnika wydane przez Zakład Opieki Zdrowotnej "A" Sp. z o.o. w dniu 14 czerwca 2006r. świadczy o tym, że w tym czasie u pacjentki nie występowały jeszcze objawy choroby skóry. E. O. została skierowana na badania w dniu 26 września 2007r. w celu rozpoznania choroby zawodowej.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, iż po zapoznaniu się z całym materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
Z powyższą decyzją nie zgodziły się [...] Zakłady [...] S.A. i pismem z dnia 1 września 2008r. wniosły na nią skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i sprzecznej ze stanem faktycznym. Strona skarżąca podniosła, iż stwierdzenie przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji dowody w postaci zaświadczeń chorobowych E. O., nie mogą mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy jest nieuzasadnione, nielogiczne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem strony skarżącej, organ II instancji wydający zaskarżoną decyzję swobodnie ustalał, w zależności od własnej wygody, które z przedstawionych dowodów w postaci zaświadczeń lekarskich uznać za lepsze i bardziej względne w prowadzonej sprawie, a którym odebrać walor dowodowy. Niezrozumiałym jest dlaczego WIS uznaje za nieistotne zaświadczenie lekarskie z dnia 14 lutego 2008r., wydane w wyniku okresowych pracowniczych badań lekarskich, a któremu zarzuca formalny jedynie brak w postaci braku zakreślonego stanowiska pracy. Z kolei starsze zaświadczenie lekarskie z 2006r. nie budzi merytorycznej wątpliwości Inspektora Sanitarnego, być może dlatego, że pochodzi z przed dwóch lat i tym samym w ocenie organu administracyjnego nie stanowi zagrożenia dla wydanej decyzji. Skarżąca spółka stwierdziła, iż nie może wyrazić zgody na tak wybiórcze podchodzenie do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy żadne okoliczności poza orzeczeniem wydanym przez Ośrodek Medycyny Pracy nie wskazują aby E. O. cierpiała na jakąkolwiek chorobę zawodową. Strona skarżąca podniosła również, iż E. O. w czasie pracy w [...] Zakładach [...] S.A. nigdy nie skarżyła się żadnemu przełożonemu na stan swojego zdrowia czy na jakiekolwiek problemy ze skórą, które wymuszałyby zmianę jej stanowiska pracy. Także wizualna obserwacja nie wzbudziła u przełożonych jakichkolwiek wątpliwości dotyczących jej stanu zdrowia.
Odnosząc się z kolei do orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy, strona skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z jego treścią przywołaną w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, jako materiał testowy zastosowano próbki skór nubuk i wodoodporne. Tymczasem żaden przedstawiciel OMP nie zgłaszał się do skarżącej spółki o wydanie takich próbek skór. Z powyższego wynika, że badania E. O. zostały przeprowadzone przy użyciu próbek niewiadomego pochodzenia, nieznany jest także ich skład chemiczny. Trudno zatem dawać wiarę badaniom przeprowadzonym z pogwałceniem zasad ich wykonywania.
Kolejnym argumentem, który zdaniem strony skarżącej, ma przemawiać za zasadnością skargi jest fakt - zupełnie pominięty przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego - że każdy pracownik Spółki przy wykonywanej pracy jest obowiązany stosować środki ochrony osobistej dostarczone przez Zakład; w przypadku E. O. były to rękawice. Takie środki zapobiegawcze ograniczają ryzyko bezpośredniego kontaktu pracownika z wyprawianymi skórami.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W kwestii podniesionego zarzutu nie uwzględnienia w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej zdolności do pracy uzyskanej w okresowych badaniach lekarskich oraz stosowania przez pracownika środków ochrony osobistej, organ wyjaśnił, że fakty te nie mają znaczenia dla stwierdzenia choroby zawodowej, wobec rozpoznania jej przez właściwą jednostkę orzeczniczą na podstawie specjalistycznych badań lekarskich (wykonanych testów alergologicznych). Tego typu badania nie są wykonywane podczas badań okresowych. Tym samym podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W odniesieniu zaś do tych przepisów Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008r. nr 116, poz. 740) orzekł o ich niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów Kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku było uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do wydanego na tej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją.
Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że te przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008r. Uzasadniając odroczenie utraty mocy obowiązującej niezgodnych z Konstytucją przepisów Trybunał wskazał, że "zakwestionowane w niniejszej sprawie przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzania chorób zawodowych, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją".
Powstaje zatem pytanie jakie skutki wywołało to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie.
Jak wiadomo przedmiotem pytania prawnego Sądu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego jest ocena konstytucyjności zaskarżonego przepisu kształtującego obowiązek strony, po to, by następnie Sąd ten mógł orzec o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002r., P. 7/2000, OTKA 2002/2/13). Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest wyczerpująca ocena prawna zaskarżonej decyzji, a więc ustalenie czy również po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego zaskarżona decyzja ma pozostać w obrocie prawnym.
Nie może ulegać wątpliwości, że z chwilą orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, obalone zostało domniemanie zgodności z Konstytucją tych przepisów. To zaś oznacza, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie, a także zaskarżona do sądu decyzja administracyjna, wydane zostały na podstawie przepisów prawnych niezgodnych z Konstytucją. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie oznacza to, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wydaje się bowiem, że obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, "Glosa do wyroku TK z dnia 23 października 2007r., P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją, nawet gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Należy przyjąć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją kontrolowanej normy umożliwia sądom odstąpienie od zasad wyznaczanych przez reguły determinujące datę, na którą określa się stan prawny miarodajny dla orzekania. Ta autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje swoją podstawę w art. 8 Konstytucji, będąc wyrazem bezpośredniego stosowania Konstytucji poprzez kierowanie się wykładnią zgodną z Konstytucją. Byłoby nielogiczne, gdyby dopuszczając - w celu przywrócenia stanu konstytucyjności - możliwość wznowienia postępowania w sprawach już rozstrzygniętych na podstawie norm uznanych za niekonstytucyjne, ustrojodawca dopuszczał dalsze naruszanie Konstytucji na przyszłość, przez bezwzględny nakaz dalszego stosowania przepisu już uznanego za niekonstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r., sygn. akt K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; także wyrok TK z 23 października 2007, P 28/07, OTK-A 2007, nr 9, poz. 106). Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd zadając pytanie prawne orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Trudno też byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest wskazanie i tej okoliczności, mogącej być przesłanką późniejszego wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego (art.145a kpa).
W niniejszej sprawie nie może więc mieć zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie domniemania konstytucyjności tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji. A zatem należy przyjąć, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, musi być uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia TK, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Przepisy uznane przez Trybunał za niekonstytucyjne nie powinny więc być stosowane w przyszłości, nawet jeśli za ich stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie poglądy wyrażane w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., I OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r., II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnymi przepisami, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu.
Tak więc Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie wobec odmowy zastosowania przepisów materialnych i procesowych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji jako niezgodnych z Konstytucją, Sąd nie dokonywał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę strony skarżącej na podstawie przepisów w sprawie chorób zawodowych obowiązujących w dacie orzekania, tj. przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, Dz.U. nr 105, poz. 869.
Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd nie skorzystał z możliwości wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło