III SA/Kr 985/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 maja 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Zespołu w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej z dnia [...] 2011 r. nr [...] przyznającą M. J. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 75 zł na miesiąc marzec 2010 r. Na uzasadnienie podano m.in., że "kwota jaką otrzymała strona od MOPS na podstawie zaskarżonej decyzji - co do zasady – nie jest wystarczająca na zakup żywności na cały miesiąc w celu przygotowania jednego posiłku dziennie", nie mniej organ podkreślił, że kwota to została przyznana i pobrana przez M. J. na miesiąc marzec 2010 r., w którym to miesiącu M. J. poinformował MOPS o rezygnacji z dalszej pomocy w związku z możliwością usamodzielnienia się. Organ podniósł, że M. J. od dłuższego czasu korzystał z różnych form pomocy społecznej, jednak od dnia 17 marca 2010 r. nie korzysta już z tej pomocy. W tej sytuacji organ stwierdził, że przyznana pomoc w wysokości 75 zł pobrana przez M. J. okazała się wystarczającą. Organ podkreślił, że za odmową przyznania zasiłku w większym wymiarze przemawia interes społeczny, gdyż przy ograniczonych możliwościach finansowych MOPS stara się zaspokoić najbardziej niezbędne potrzeby jak największej ilości osób tego wymagających, a od dnia 17 marca 2010 r. M. J. nie korzysta już z pomocy społecznej, co oznacza, że posiada wystarczające własne środki na pokrycie swych potrzeb. Dodatkowo organ podniósł, ze M. J. został zobowiązany pismem z dnia 18 stycznia 2011 r. do kontaktu z pracownikiem socjalnym w przypadku, gdyby odebrał to pismo dopiero po dacie wizyty pracownika socjalnego mającej się odbyć w dniu 2 lutego 2011 r., jednak kontaktu nie nawiązał, co z kolei uniemożliwiło pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2011 r. nr [...] skargę złożył M. J. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organom naruszenie przepisów prawa, w tym przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., art. 39 i art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz naruszenie umów międzynarodowych. Skarżący podniósł, że niedopuszczalne jest wydawanie jednej decyzji w oparciu o odrębne ustawy i przyznawanie jednego świadczenia "z dwóch tytułów prawnych" wskazując na powołane przez organy w uzasadnieniu decyzji dwie ustawy: ustawę o pomocy społecznej i ustawę o pomocy państwa w zakresie dożywiania. Skarżący zarzucił "nielegalne wprowadzenie do obrotu administracyjnego dokumentu – formularza" i wniósł m.in. "o powołanie biegłego sądowego, który zdefiniuje minimalne ilości żywności niezbędnej do zachowania życia i zdrowia (dzienną ilość kalorii i średni koszt). W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego skarga "w istocie dotyczy zagadnienia szerszego niż tylko przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności lub posiłku, bowiem istotą sprawy jest uzyskanie wykładni praktycznego stosowania "Ustawy o pomocy społecznej" w tym zakresie, który stanowi o określeniu minimalnej wysokości tego świadczenia". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi przedstawiając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył ,co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Mając na względzie powyższy zakres kontroli należy stwierdzić, że zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga M. J. jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że M. J. nie kwestionuje wysokości przyznanego mu świadczenia ani nie twierdzi, aby przyznane mu świadczenie nie spełniło celu, dla którego je uzyskał. Jego skarga, tak jak sam to podniósł, ma na celu "uzyskanie wykładni praktycznego stosowania Ustawy o pomocy społecznej", zwłaszcza w zakresie minimalnej wysokości świadczenia. Rozpatrując tak sformułowana skargę Sąd zauważa, że ani ustawodawca ani organy obu instancji w zaskarżonych decyzjach przyznając skarżącemu kwotę 75 zł na miesiąc marzec 2010 r. nie posłużyły się pojęciem świadczenia w minimalnej wysokości. Organy te w uzasadnieniu decyzji nie wskazały też na żaden formularz czy obliczenia dokonane na jego podstawie. Z powyższego wynika, że twierdzenia skarżącego jakoby organy "nielegalnie wprowadziły do obrotu administracyjnego dokument – formularz" nie mogą odnieść żadnego skutku prawnego. Sąd zwraca uwagę na to, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 z późn. zm.): "Art. 3. W ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności: 1) zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: (...) c) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o pomocy społecznej", w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych;" Wyżej powołana ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. odwołuje się do ustawy o pomocy społecznej także w innych swych przepisach, a mianowicie: w art. 4 - w zakresie podmiotów, którym można zlecić udzielenie pomocy i trybu, w jakim pomoc ta może być udzielona; w art. 5 - w zakresie kryterium dochodowego. Z kolei art. 7 tej ustawy stanowi: "Art. 7. Do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej." Mając na względzie powyższą konstrukcję ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie sposób – zdaniem Sądu – skutecznie zarzucić organom, jakoby nieprawidłowo w decyzjach powołały przepisy obu ustaw – wyżej wymienionej ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. i jednocześnie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późń. zm.). Sąd podkreśla, że organy administracyjne obu instancji wydając zaskarżone decyzje prawidłowo kierowały się celami określonymi ustawowo. Organy te, zdaniem Sądu, nie mogły z pola widzenia stracić tego, że po wydaniu pierwszej decyzji w dniu 23 lutego 2010 r. (k. 1198 akt adm.) o przyznaniu skarżącemu świadczenia w wysokości 75 zł na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie na miesiąc marzec 2010 r., którą skarżący odebrał w dniu 4 marca 2010 r., niespełna dwa tygodnie później, bo 17 marca 2010 r. skarżący złożył pisemne oświadczenie, że jego sytuacja osobista i dochodowa uległy zmianie, że ma "możliwość ekonomicznego usamodzielnienia się", że rezygnuje z odbioru pozostałych części wypłat zasiłku okresowego przyznanego do dnia 30 czerwca 2010 r. i wniósł o uchylenie decyzji w sprawie tego zasiłku w części dotyczącej pozostałych wypłat. Tak więc, zdaniem Sądu, słusznie organy wzięły pod uwagę zmianę sytuacji życiowej skarżącego, która nastąpiła w marcu 2010 r., po przyznaniu skarżącemu świadczenia na ten miesiąc. Należy zauważyć, że przepisy prawa ustanawiane są w określonym celu, w szczególności przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej mają na względzie wsparcie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb umożliwiając życie w godnych warunkach. Zgodnie z art. 3 ust. 3 i ust. 4 tej ustawy: "Art. 3. (...) 3. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. 4. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej." Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianym zakresie zawarte w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 582/11 (opubl. LEX nr 1082785): "Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że rozpatrywanie wniosku o udzielenie pomocy społecznej nie może następować w oderwaniu od celów, jakim służy ta instytucja." Z kolei art. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", który określa cel tego programu realizowany – jak podkreślono wyżej, w trybie ustawy o pomocy społecznej, stanowi: "Art. 2. Celem Programu jest: 1) wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich; (...) ; 4) poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach;" W oparciu o wyżej przytoczone przepisy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nie można kontrolować decyzji administracyjnej w oderwaniu od materii, którą decyzjąarozstrzyga, w całkowitym oderwaniu od spornego problemu stanowiącego istotę rozstrzygnięcia. Skoro więc sytuacja życiowa skarżącego M. J. uległa w miesiącu marcu 2010 r. takiej zmianie, która powoduje niecelowość przyznawania skarżącemu jakichkolwiek dalszych świadczeń z pomocy społecznej, to słusznie, zdaniem Sądu, organy administracyjne przyjęły, iż pomoc w formie świadczenia na przygotowanie posiłku przyznana w wysokości 75 zł okazała się wystarczająca i spełniła ustawowe cele. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a zatem Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.