III SA/Kr 988/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-03-31

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) złożony w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego może zostać uwzględniony, jeśli strona w prawomocnie zakończonym postępowaniu korzystała już z pomocy adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania zapoczątkowuje nowe postępowanie sądowo-administracyjne, które nie jest dalszym ciągiem prawomocnie zakończonego postępowania. W związku z tym, fakt korzystania przez stronę z prawa pomocy w poprzednim postępowaniu nie stoi na przeszkodzie złożeniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd uznał, że sytuacja strony (osoba pozbawiona wolności, bez dochodów i majątku) przemawia za przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Jednakże, w kontekście ustanowienia adwokata z urzędu, sąd rozważył kwestię wcześniejszego pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, uznając, że pomimo wcześniejszego ustanowienia adwokata, nowe postępowanie o wznowienie postępowania może uzasadniać ponowne ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Skarżący przebywa w Zakładzie Karnym, nie posiada dochodów ani majątku, a jego mieszkanie jest zajęte przez byłą żonę. W poprzednim postępowaniu, zakończonym oddaleniem skargi, skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym i ustanowiono adwokata. Skarżący podniósł zarzut zaniedbań ze strony poprzedniego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 537/07 oddalającym skargę A. P. na decyzję Wojewody z dnia 2 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym dnia 12 stycznia 2009 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie ma osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Objaśniając stan swojego majątku podał, że oprócz 28 metrowego mieszkania kwaterunkowego nie ma żadnego innego majątku nieruchomego ani zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Podał, że nie ma żadnych dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że przebywa w Zakładzie Karnym. Nie pracuje tam, nie osiąga żadnych dochodów i nie ma jakichkolwiek środków. Jego mieszkanie zajęła była żona. Na podstawie akt prowadzonych do sygn. III SA/Kr 5337/07 okolicznością znaną z urzędu pozostaje, iż skarżący odbywa długoletnią karę pozbawienia wolności i nie jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym (zaświadczenie ZK k. 49) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Wobec faktu, że skarga o wznowienie postępowania zapoczątkowuje postępowanie, które nie jest dalszym ciągiem prawomocnie zakończonego, lecz nowym postępowaniem sądowo administracyjnym, wiążącym się z poprzednim, zakończonym prawomocnym orzeczeniem jedynie tożsamością osądzonej sprawy należy uznać, że okoliczność iż w postępowaniu zapisanym do sygn. akt. III SA/Kr 537/07 skarżący korzystał z przyznanego mu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie stoi na przeszkodzie złożeniu przezeń aktualnie wniosku o przyznanie takiego prawa. Samej możliwości złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie należy jednak automatycznie utożsamiać z jego zasadnością. Tę determinuje bowiem z jednej strony wypełnienie przez wnioskodawcę tzw. przesłanki pozytywnej odnoszącej się do jego możliwości płatniczych a z drugiej brak wystąpienia w jego przypadku tzw. przesłanki negatywnej wniosku polegającej na oczywistej bezzasadności skargi. Skarżący złożył wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to należy uznać za wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. W dalszym ciągu nie budzi bowiem większych wątpliwości to, że sytuacja w jakiej skarżący znajduje się aktualnie będąc osobą pozbawianą wolności powoduje, iż nie za bardzo jest stanie ponieść ciężar czy to kosztów sądowych związanych z samą sprawą czy też opłacenia adwokata z wyboru. Wobec faktu, że swój obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył po odrzuceniu jego skargi o wznowienie postępowania w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej sądowi pierwszej instancji (a tym bardziej referendarzowi) nie przysługuje już prawo ani do oceny zasadności skargi ani też zasadności ewentualnego środka odwoławczego (por. post. NSA z 30 listopada 2005 r. II FZ 750/05). Sytuacja taka przemawia bez wątpienia za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Szkopuł jednak w tym, że ten domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa), które prócz zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje również ustanowienie adwokata (art. 245 §2 ppsa). Do rozważenia pozostaje zatem, czy takim staraniom skarżącego nie stoi na przeszkodzie to, iż w prawomocnie zakończonym postępowaniu którego wznowienia domaga się skarżący postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007 r. ustanowiono dla niego adwokata (k. 54 akt sygn. III SA/Kr 537/07), wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w osobie mecenasa M. K. (zawiadomienie k. 69 akt o sygn. j.w.), któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa (k. 85). Sprawę komplikuje bowiem to, że z jej akt ani też prawomocnie zakończonej nie wynika za bardzo by zaistniały okoliczności powodujące wygaśnięcie tego pełnomocnictwa ani też by wyznaczonego z urzędu adwokata zwolnił od udzielania stronie pomocy organ samorządu zawodowego. Określone wątpliwości wzbudza zaś czy zostało ono wypowiedziane przez skarżącego. Skarżący co prawda w swym ostatnim piśmie deklaruje, "że przez zaniedbania mecenasa K. wypowiedział mu pełnomocnictwo" (vide: pismo z dnia 23 marca 2009 r.) nie można jednak tracić z pola widzenia, że zarówno w aktach sprawy wznowieniowej jaki i pośród kart prawomocnie zakończonej trudno doszukać się oświadczenia tej treści formułowanego w sposób jednoznaczny i stanowczy (por. teza 3 kom. art. 42 w Romańska Marta, Knysiak-Molczyk Hanna, Woś Tadeusz (redakcja); Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis). Skarżący i owszem wielokrotnie uwidacznia swoje niezadowolenie z poczynań pełnomocnika lecz równocześnie podnosi iż obowiązkiem tego adwokata jest zajęcie się sprawą i podjecie starań o jej wznowienie (vide: k. 95 akt sygn. III SA/Kr 537/07; k. 3 akt sygn. III SA/Kr 988/08). Okoliczności te w pierwszym odruchu skłaniają do udzielenia odpowiedzi przeczącej, że nie za bardzo istnieje możliwość ustanowienia obecnie dla skarżącego adwokata z urzędu gdyż zakres pełnomocnictwa udzielonego dotychczasowemu obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem (art. 39 pkt. 1 ppsa). Czy jednak taki kierunek rozstrzygnięcia byłby prawidłowy wypada się zastanowić? Wydaje się bowiem, iż rozróżnić trzeba kwestie zakresu umocowania pełnomocnika od podstaw ustanowienia adwokata z urzędu. Pomiędzy nimi nie zachodzi pełna koherentność. Zakres pełnomocnictwa powiązany jest ze skutkiem udzielenia pełnomocnictwa a więc dokonania tej czynności przez mocodawcę i odnosi się do spektrum potencjalnie możliwej aktywności pełnomocnika. Okoliczność czy a jeśli tak to w jakim kierunku będzie ją rzeczywiście przejawiał stanowi zagadnienie odrębne zaś realia rozstrzyganego przypadku dowodzą wprost, że na tym polu może dojść do określonych perturbacji. Jeśli natomiast chodzi o podstawy ustanowienia adwokata, celowym wydaje się zwrócenie uwagi, że chociaż przepis art. 246 §3 ppsa w zdaniu pierwszym stanowi, iż adwokata można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem to równocześnie w zdaniu drugim czyni zastrzeżenie, że nie dotyczy to adwokata ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Mając to na uwadze i zachowując w pamięci, że skarga o wznowienie postępowania zapoczątkowuje postępowanie, które nie jest dalszym ciągiem prawomocnie zakończonego lecz nowym postępowaniem sądowo administracyjnym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło