III SA/Kr 993/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-10-09

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Fundacja nieposiadająca statusu organizacji pożytku publicznego może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Fundacja nieposiadająca statusu organizacji pożytku publicznego oraz niebędąca podmiotem realizującym zlecone zadanie publiczne nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego z kosztów sądowych. Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów i wymaga wykazania dostatecznych podstaw, w tym dokładnego i przekonywującego wykazania braku środków na pokrycie kosztów. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skutkuje oddaleniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Fundacja "A" z siedzibą w L złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Fundacja wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków finansowych i prowadzenie działalności non-profit. Pomimo wezwania sądu, fundacja nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych, w tym wyciągów bankowych za 2015 rok.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek Fundacji o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji "A" z siedzibą w L o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji "A" z siedzibą w L na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. postanawia: oddalić wniosek. W złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy Fundacja "A" w L domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość środków finansowych określiła na kwotę 0 zł, wartości środków trwałych oszacowała na 0 zł, a w rubryce przeznaczonej na określenie wartości zysku lub start za ostatni rok obrotowy według bilansu wpisała 0 zł. Ujawniła jeden rachunek bankowy w Banku [...] S.A. wskazując, że znajduje się tam kwota 0 zł. Uzasadniając swoje starania, podniosła, że prowadzi działalność dobroczynną o charakterze non-profit. Zaakcentowała, że cele statutowe fundacji realizowane są w oparciu o zbiórkę pieniędzy prowadzoną za pośrednictwem urządzeń elektronicznych. Wskazując na powyższe zaznaczyła, że z uwagi na toczące się obecnie postępowania karno-skarbowe fundacja została pozbawiona wpływów z tytułu tych darowizn. W konsekwencji nie jest w stanie uiścić należnej opłaty od skargi a w związku z tym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2015 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie złożonych właściwemu ministrowi sprawozdań z działalności fundacji za rok obrotowy 2013 i 2014 (art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 6.04.1984 r. o fundacjach) oraz przedstawienie wyciągów obrazujących historię operacji finansowych wykonywanych na ujawnionym rachunku od początku 2015 r. Zarządzenie nie zostało wykonane. Poprzestając na okazaniu sprawozdań z działalności fundacji za rok obrotowy 2013 i 2014 r. strona skarżąca nie okazała wyciągów obrazujących historię operacji finansowych wykonywanych na ujawnionym rachunku od początku 2015 r. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że choć strona skarżąca w swoim wniosku podnosi, że prowadzi działalność dobroczynną o charakterze non-profit, to faktem pozostaje iż nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego. Nie jest także podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie a jej sprawa nie dotyczy realizacji zleconego zadania publicznego. W konsekwencji strona skarżąca nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego o jakim mowa w art. 239 §2 ppsa. Skoro to w kolejności przypomnieć trzeba, że zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest natomiast wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócenia uwagi wymaga, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak wbrew wyraźnie i jednoznacznie sformułowanemu wezwaniu nie przedstawiła wszystkich żądanych dokumentów źródłowych tj. wyciągów obrazujących historię operacji finansowych wykonywanych na ujawnionym rachunku od początku 2015 r. Sytuacja taka powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie strona skarżąca powinna sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło