III SA/Kr 994/18

|Sygn. akt III SA/Kr 994/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie Grażyny Mosoń-Wąsik, sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, z późn. zm.), przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261), po rozpoznaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u J. D., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ I instancji po przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego ustalił, że strona była zatrudniona na stanowiskach, gdzie nie można wykluczyć pracy obciążającej stawy kończyn górnych. Powiatowy Inspektor Sanitarny podjął decyzję na podstawie orzeczeń lekarskich. W orzeczeniu lekarskim nr [...] wystawionym przez Ośrodek Medycyny Pracy stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu podano, iż rozpoznanie ww. choroby może nastąpić w okresie pracy w narażeniu i do roku od jej zaprzestania. W dostarczonej dokumentacji medycznej strony nie ma natomiast potwierdzenia by w okresie pracy zawodowej, bądź do roku od jej zaprzestania stwierdzono przewlekłe schorzenia układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy. W wykonanym w trakcie postępowania diagnostycznego badaniu RTG stawów barkowych nie ujawniono nieprawidłowości. Z uwagi na brak potwierdzenia rozpoznania u J. D. w okresie pracy zawodowej w narażeniu, bądź do roku od jej zaprzestania zmian w narządzie ruchu wymienionych w punkcie 19 wykazu chorób zawodowych nie było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Strona korzystając ze swoich praw odwołała się od orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia do jednostki orzeczniczej II stopnia. W trybie odwoławczym J. D. został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który wydał w dniu 29 września 2017 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, iż zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie nr [...] wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz Nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, pomimo stwierdzenia w formularzu oceny narażenia zawodowego, iż wykonywane czynności zawodowe obciążały kończyny górne, natomiast nie nosiły znamion monotypii, nie dał podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u J. D. choroby zawodowej - poz. 19. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o nie stwierdzeniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. J. D. w dniu 29.11.2017 r. wniósł odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r. nr. [...]. Nie zgodził się rozstrzygnięciami decyzji organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych, nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz dodał, że ma rentę przyznaną przez komisję lekarską ZUS na chorobę popromienną, której nabył się pracując w Wyższej Szkole [...] w K przy urządzeniach radioaktywnych i promieniotwórczych. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy zaznaczył, iż ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy inspekcji sanitarnej wykazała, iż wykonywane przez J. D. czynności na stanowiskach pracy w całym okresie aktywności zawodowej wiązały się z obciążeniem statyczno - dynamicznym układu mięśniowo - szkieletowego kończyn górnych, jednakże były to czynności zmienne, różnorodne, nie powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, czy też w wymuszonym tempie pracy, nie spełniają kryteriów ruchów monotypowych i nie stwarzają ryzyka powstania przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy. W dostarczonej dokumentacji medycznej nie ma potwierdzenia by w okresie pracy zawodowej, bądź do roku od jej zaprzestania stwierdzano przewlekłe schorzenia układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy. Organ II instancji wskazał, że jednostki orzecznicze zarówno I, jak i II szczebla diagnostycznego stwierdziły, że u J. D. brak podstaw do stwierdzenia chorób wymienionych w poz. 19 wykazu chorób zawodowych. Zaznaczył również, iż nie został spełniony kolejny warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, a wykonywane przez J. D. czynności były różnorodne, nie były wykonywane w wymuszonym tempie pracy, nie były powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych (ruchy monotypowe) i nie stwarzały ryzyka powstania chorób układu ruchu wymienionych w poz. 19 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Wskazano też, że w toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 22 stycznia 2018 r. wezwał J. D. do przedłożenia dokumentacji medycznej dotyczącej postępowania w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazanej w odwołaniu od decyzji organu w celu jej przedłożenia jednostkom orzeczniczym. Obydwie jednostki orzecznicze wydały opinię uzupełniającą. Dostarczona dokumentacja w ocenie Ośrodka Medycyny Pracy nie wniosła nowych informacji dotyczących rozpatrywanych schorzeń zawodowych, w związku z powyższym pozostawała bez wpływu na treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich nr [...] z dnia 2 czerwca 2017 r. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego po analizie przedłożonej dokumentacji nie znalazł postaw do weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ II instancji wskazał, iż szeroka diagnostyka orzecznicza w kierunku chorób zawodowych wymienionych w pozycjach 3, 5, 6, 16, 19, 20, 21 i 25 wykazu chorób zawodowych wskazywała, że rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia u J. D. chorób zawodowych zapadło po wyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie skarżący był badany w dwóch jednostkach orzeczniczych właściwych do rozpoznania chorób zawodowych i po wykonanych tam badaniach aktualnie nie rozpoznano u niego chorób zawodowych wymienionych w pozycjach 3, 5, 6, 16, 19, 20, 21 i 25 wykazu chorób zawodowych. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do WSA w Krakowie J. D. zarzucił, iż decyzja narusza przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 § 1 KPA poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie cierpi na przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy (poz.19), które nastąpiły wskutek wykonywanych czynności zawodowych wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych i w wymuszonym tempie pracy, które to stwarzały ryzyko powstania przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, podczas gdy wynika to z akt sprawy, zaistniałe w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, Według skarżącego J. D. powyższe uchybienia skutkowały bezpodstawnym utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu według norm przepisanych, oraz o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika, którego będzie go reprezentował we wskazanych sprawach. Skarżący wskazał, iż ze względu na trudną sytuację materialną nie jest wstanie ponieść ww. kosztów. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadziły jednostki orzecznicze I i II szczebla orzeczniczego właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, wydając m.in. orzeczenia lekarskie w zakresie przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - pozycja 19 wykazu chorób zawodowych. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu wywołanej sposobem wykonywania pracy z uwagi na brak potwierdzenia rozpoznania u badanego w okresie pracy zawodowej w narażeniu, bądź do roku od jej zaprzestania zmian w narządzie ruchu wymienionych w punkcie 19 wykazu chorób zawodowych. Takie samo stanowisko przyjął Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, do którego J. D. wniósł odwołanie. Stwierdził on, że nie wykazano objawów przewlekłego zapalenia okołostawowego barków, zapalenia nadkłykci kości ramiennych, przewlekłych zapaleń ścięgien, kaletek maziowych, przewlekłego uszkodzenia łąkotki czy też zmęczeniowego złamania kości (choroby układu ruchu ujęte w wykazie chorób zawodowych w punkcie 19). Brak również jakichkolwiek dowodów w dostępnej dokumentacji medycznej na rozpoznanie ww. jednostek chorobowych w okresie pracy zawodowej pacjenta i do 1 roku od jej zakończenia. Uwzględniając powyższe dane, jednostka stwierdziła, iż nie ma podstaw do rozpoznania u skarżącego przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy. Organ podkreślił również, że twierdzenie skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. są w całości nieuzasadnione, ponieważ organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w każdej ze spraw zakończonej decyzją administracyjną, stan prawny, w jakim rozstrzygał, a motywy przyjętego rozstrzygnięcia zawarł w uzasadnieniu każdej z wydanych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W przedmiotowej sprawie podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej były orzeczenia lekarskie I i II stopnia: Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego oraz opinie uzupełniające tych jednostek wydane po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną zgromadzoną na potrzeby świadczenia rentowego, które jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Organy prawidłowo podniosły, że nie mogły orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew orzeczeniom lekarskim oraz znajdującemu się w sprawie materiałowi dowodowemu. Organ administracyjny nie może zatem stwierdzić u strony choroby zawodowej, jeżeli z orzeczeń lekarskich wynika, iż brak jest podstaw do stwierdzenia takiej choroby. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, nie mają prawa również podważać zasadności przeprowadzonych badań lekarskich, które zostały przeprowadzone we właściwych do tego jednostkach orzeczniczych oraz przez uprawnionych do orzekania lekarzy orzeczników. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W nin. sprawie, zdaniem Sądu, brak dowodów, ze względu na które organy mogłyby żądać uzupełnienia wydanych orzeczeń lekarskich, czy wyjaśnienia jakiś wątpliwych kwestii. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że skarżący ograniczył się jedynie do kwestionowania stanowiska organów i stwierdzenia, że cierpi na przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy zaistniałe w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i "wynika to z akt sprawy", podczas gdy z akt sprawy nie wynika, aby w okresie pracy i w okresie roku od jej zaprzestania skarżący leczył się na którąkolwiek chorobę z poz. 19 wykazu chorób zawodowych. Jak stwierdzono w uzasadnieniu orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego konsultacja ortopedyczna poparta oceną zdjęć radiologicznych wskazuje na samoistną wielostawową chorobę zwyrodnieniową z zespołem bólowym odcinka szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa na tle zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych. Nie wykazano aktualnie objawów przewlekłego zapalenia okołostawowego barków, zapalenia nadkłykci kości ramiennych, przewlekłych zapaleń ścięgien, kaletek maziowych, przewlekłego uszkodzenia łąkotki czy też zmęczeniowego złamania kości - ujętych w wykazie chorób zawodowych w punkcie 19. Brak również jakichkolwiek dowodów w dostępnej dokumentacji medycznej na rozpoznanie ww. jednostek chorobowych w okresie pracy zawodowej pacjenta i do roku od jej zakończenia. Skarżący kwestionując powyższe nie wskazał ani jednego dokumentu, z którego mogły by wynikać inne okoliczności, niż te które przedstawiły organy, jak również jednostki medyczne. Sąd również nie znalazł dokumentu, z którego wynikać by mogło, że w okresie pracy i rok po nim, skarżący zgłaszał którąkolwiek chorobę układu ruchu ujętą w poz. 19 wykazu chorób zawodowych, tj. objawów przewlekłego zapalenia okołostawowego barków, zapalenia nadkłykci kości ramiennych, przewlekłych zapaleń ścięgien, kaletek maziowych, przewlekłego uszkodzenia łąkotki czy też zmęczeniowego złamania kości. Skarżący był zatrudniony do 30 września 2003 r. i w okresie zatrudnienia bądź do roku od zaprzestania pracy stwierdzono u niego rwę kulszową po stronie lewej, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego, dyskopatię kręgosłupa lędźwiowego L2-L3, stan po upadku z wysokości 3 metrów (stłuczenie obu kolan, otarcia naskórka) oraz zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego. Po raz pierwszy dolegliwości ze strony barku odnotowano przy wizytach w dniach 26 stycznia 2009 r.; 13 lutego 2009 r. oraz 21 grudnia 2012 r. brachialgia barku prawego (rwa ramienna po stronie prawej). Jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa są schorzeniami samoistnymi występującymi powszechnie w populacji i nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Ponadto wskazano, że w badaniu w dniu 5 października 2016 r. nie stwierdzono ograniczeń ruchomości w zakresie stawów barkowych, a w wykonanym w trakcie postępowania diagnostycznego badaniu RTG stawów barkowych nie ujawniono nieprawidłowości. Zdaniem Sądu, organy I i II instancji podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonały jego prawidłowej oceny oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącego. Organy ustaliły stanowiska pracy, jakie zajmował J. D., w okresie od 1 czerwca 1968 r. do 30 września 2003 r. oraz stwierdziły, że z uwagi na brak potwierdzenia rozpoznania u badanego w okresie pracy zawodowej w narażeniu, bądź do roku od jej zaprzestania zmian w narządzie ruchu wymienionych w punkcie 19 wykazu chorób zawodowych nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj.: * choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; * choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy * wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W związku z powyższym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ppsa tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonego aktu sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.