III SA/Kr 997/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-08
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Renata Czeluśniak, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej układu wzrokowego u skarżącego, biorąc pod uwagę rozpoznane schorzenia (jaskra, nadwzroczność) i brak jednoznacznego związku z warunkami pracy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Rozpoznane u skarżącego schorzenia narządu wzroku (jaskra kąta otwartego, neuropatia jaskrowa z nadwzrocznością i astygmatyzmem) nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych, a dostępne orzeczenia lekarskie potwierdziły brak związku tych schorzeń z warunkami pracy. Organy zebrały wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo oceniły jego znaczenie.Stan faktyczny
Skarżący J. D. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej układu wzrokowego. Organy administracji obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich I i II stopnia, stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując, że rozpoznane u skarżącego schorzenia (jaskra, nadwzroczność) nie są chorobami zawodowymi i nie mają związku z warunkami pracy. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 997/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie Grażyny Mosoń-Wąsik, sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, z późn. zm.), przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261), po rozpoznaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u J. D., nie stwierdził choroby zawodowej - choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wymienionej w poz. 25 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
Organ po przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego ustalił, że strona była zatrudniona na stanowiskach pracy, gdzie nie można było wykluczyć ekspozycji lub narażenia na działanie freonu oraz na czynniki alergizujące. Podkreślił, że swoją decyzję oparł na orzeczeniu lekarskim nr [...] wystawionego przez Ośrodek Medycyny Pracy, gdzie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi, w uzasadnieniu podając, iż trakcie badania okulistycznego stwierdzono nadwzroczność obu oczu. Analiza dostarczonej przez stronę dokumentacji okulistycznej wskazuje, że pozostaje on w leczeniu okulistycznym z powodu jaskry kąta otwartego. W badaniu okulistycznym jak i w dostępnej dokumentacji okulistycznej nie rozpoznano schorzeń wymienionych w pozycji 25 wykazu chorób zawodowych, organ stwierdził zatem brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 25.
Organ podał, że strona korzystając ze swoich praw odwołała się od orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia do jednostki orzeczniczej II stopnia. W trybie odwoławczym J. D. został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który wydał w dniu 29 września 2017 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi.
Organ wskazał, iż zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie Nr [...] wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz Nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o braku podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi, pomimo niewykluczenia w formularzach oceny narażenia zawodowego, pracy w ekspozycji lub narażeniu na pył sadzy oraz czynniki chemiczne (freon, amoniak), a także na promieniowanie jonizujące, nie dał podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u J. D. choroby zawodowej.
W odwołaniu od ww. decyzji J. D. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji oraz dodał, że ma rentę przyznaną przez komisję lekarską ZUS na chorobę popromienną, której nabył się pracując w Wyższej Szkole [...] w K przy urządzeniach radioaktywnych i promieniotwórczych.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) w zw. z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania J. D., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ wskazał, że w badaniu okulistycznym, jak i w dostępnej dokumentacji nie rozpoznano schorzeń z poz. 25 wykazu chorób zawodowych, a nadwzroczność obu oczu i jaskra kąta otwartego nie są schorzeniami indukowanymi przez warunki pracy. Stwierdzono również, iż u odwołującego schorzenia narządu wzroku nie mają związku z wykonywaną w przeszłości pracą zawodową i uznał brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
J. D. złożył skargę na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zarzucając, że narusza ona przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 § 1 KPA poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie cierpi na choroby wymienione w pkt 25 wykazu chorób zawodowych, dotyczącym chorób układu wzrokowego, które zaistniały w okresie pracy w narażeniu.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu według norm przepisanych oraz o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, wydały orzeczenia lekarskie m.in. w zakresie choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi - pozycja 25 wykazu chorób zawodowych. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi, stwierdzając, że analiza dostarczonej przez skarżącego dokumentacji okulistycznej (z lat 2007, 2008, 2009, 2011, 2014, 2016) wskazywała, że skarżący leczony jest okulistycznie z powodu jaskry kąta otwartego. Nie stwierdzono jednak schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych. W badaniu okulistycznym jak i w dostępnej dokumentacji okulistycznej nie rozpoznano schorzeń wymienionych w pozycji 25 wykazie chorób zawodowych. Takie samo stanowisko o braku podstaw do rozpoznania choroby przyjął Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, podając, iż w przeprowadzonej konsultacji okulistycznej, stwierdzono jaskrę kąta otwartego, neuropatię jaskrową z nadwzrocznością i astygmatyzmem obu oczu.
Organ wskazał też, że w trakcie postępowania odwoławczego wezwał J. D. do przedłożenia dokumentacji medycznej dotyczącej postępowania w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazanej w odwołaniu z dnia 29 listopada 2017 r. od decyzji organu w celu jej przedłożenia jednostkom orzeczniczym. Obydwie jednostki wydały opinie uzupełniające, wg których dostarczona dokumentacja nie wniosła nowych informacji dotyczących rozpatrywanych schorzeń zawodowych, w związku z czym pozostawała bez wpływu na treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Wg organu szeroka diagnostyka orzecznicza w kierunku chorób zawodowych wymienionych w poz. 3, 5, 6, 16, 19, 20, 21 i 25 wykazu chorób zawodowych wskazywała, że rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia u J. D. chorób zawodowych zapadło po wyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu całego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim podkreślić należy, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu zatem choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W przedmiotowej sprawie podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej były orzeczenia lekarskie I i II stopnia: Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego oraz opinie uzupełniające tych jednostek wydane po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną zgromadzoną na potrzeby świadczenia rentowego, które jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wymienionej w poz. 25 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z poz. 25 ww. wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi to:
1) alergiczne zapalenie spojówek (1 rok)
2) ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym(3 dni)
3) epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki (1 rok)
4) zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi (3 lata)
5) zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego (10 lat)
6) centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego (3 lata).
Skarżący był badany w dwóch jednostkach właściwych do rozpoznania chorób zawodowych i po wykonanych tam badaniach oraz analizie dostępnej dokumentacji z poradni okulistycznej w M prowadzonej od 2007 r. nie rozpoznano u niego żadnej choroby z poz. 25 ww. wykazu. Organy ustaliły, że u skarżącego rozpoznano jaskrę otwartego kąta, neuropatię jaskrową z nadwzrocznością i astygmatyzmem obu oczu, ale te schorzenia narządu wzroku nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych.
Organy prawidłowo podniosły, że nie mogły orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew orzeczeniom lekarskim oraz znajdującemu się w sprawie materiałowi dowodowemu. Prawidłowo też oceniły, że wydane orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wraz z opiniami uzupełniającymi są jasno i wyczerpująco uzasadnione oraz merytorycznie zbieżne.
Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że skarżący ograniczył się jedynie do zakwestionowania stanowiska organów i stwierdzenia, że z dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy, w tym dokumentów na podstawie których przyznano mu rentę wynika zgłoszona choroba zawodowa. Skarżący nie wskazał z czego ma wynikać, aby w ww. okresie pracy albo w okresach czasu podanych w poz. 25 ww. wykazu zgłaszał jakiekolwiek dolegliwości mogące wskazywać na choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wymienionymi w poz. 25. Na brak jakichkolwiek dowodów w dostępnej dokumentacji medycznej na rozpoznanie ww. jednostki chorobowej wskazywało już pierwsze orzeczenie lekarskie, a pomimo to skarżący nie wskazał na okoliczności, na podstawie których można by poddać w wątpliwość powyższe ustalenie. Skarżący kwestionując powyższe nie wskazał ani jednego dokumentu, z którego mogły by wynikać inne okoliczności, niż te które przedstawiły organy, jak również jednostki medyczne.
Zdaniem Sądu, organy I i II instancji podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonały jego prawidłowej oceny oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącego.
Organy ustaliły stanowiska pracy, jakie zajmował J. D., w okresie od 1 czerwca 1968 r. do 30 września 2003 r. oraz stwierdziły, że brak podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej. Odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj.:
* choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych;
* choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy
* wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W związku z powyższym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ppsa tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonego aktu sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło