III SA/Kr 999/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. [...], działając na podstawie art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 1 poz. 7 ze zm.), art. 2, art. 8, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 736 ze zm., zwanej dalej ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks posterowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji – Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] 2006 r. nr [...], przyznającą zaliczkę alimentacyjną na rzecz osób uprawnionych – W. oraz W. G. - w wysokości po 300 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2007 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w związku z podjęciem przez skarżącą zatrudnienia uzyskała ona dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z powyższym dokonano ponownego przeliczenia dochodu rodziny uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt. II SA/Kr 53/08. Wyrokiem tym Sąd w sprawie ze skargi E. G. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...] 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, uchylającą w całości decyzję przyznającą skarżącej zaliczkę alimentacyjną na rzecz uprawnionych osób. W wyniku ponownego przeliczenia dochodu ustalono, że rodzina skarżącej nie spełnia kryterium określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, ponieważ dochód netto na jednego członka rodziny wyniósł miesięcznie 640,21 zł. Jest to kwota, która przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania zaliczki alimentacyjnej tj. kwotę 583 zł na osobę w rodzinie. Odwołanie od tej decyzji wniosła E. G., podnosząc, że w listopadzie zmieniła pracę i nie pracuje już w firmie "A" tylko w B. W miesiącu grudniu otrzymała do pensji podstawowej premię i dlatego jej dochód w tym miesiącu wzrósł. Podniosła także, że decyzja przyznająca jej zaliczkę alimentacyjną na dzieci nie zawierała informacji o tym, że ma informować organ o każdej zmianie swojej sytuacji materialnej. Jeśli taka informacja byłaby napisana, dostarczyłaby odpowiednie dokumenty. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji odniósł się na wstępie do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2008 r. W wyroku tym Sąd stwierdził m.in., że w zaskarżonych decyzjach organy błędnie przyjęły, że w niniejszej sprawie doszło do utraty dochodu w rozumieniu ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 206 r. Nr 139, poz. 992 z późna. zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych). Zwrócił także uwagę na konieczność zawarcia w decyzji dokładnych obliczeń dochodu rodziny zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz na wyjaśnienie sprzeczności zawartych w zaświadczeniach o dochodach skarżącej przedstawionych przez B. Ponadto Sąd wskazał na wadliwy mechanizm ponownego obliczania dochodu rodziny E. G., polegający na podzieleniu kwoty dochodu uzyskanego przez Stronę na ilość członków rodziny, zamiast dodania kwoty dochodu uzyskanego do dochodu rodziny. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w w/w wyroku dotyczących sposobu obliczania dochodu rodziny, gdyż w dalszym ciągu posługuje się pojęciem dochodu netto, które nie występuje w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło sposób obliczenia dochodów skarżącej. Zgodnie z tym obliczeniem, w roku podatkowym, który bierze się pod uwagę ustalając kryterium, które należy spełnić by otrzymać zaliczkę alimentacyjną na okres zasiłkowy 2006/2007 dochód skarżącej wyniósł 11 916,4 zł. Po odjęciu od dochodu podatku należnego, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na ubezpieczenie społeczne otrzymano kwotę dochodu w wysokości 8 851,13 zł. Ustalono, że dochód osiągany przez skarżącą ze stosunku pracy był jedynym dochodem rodziny w 2005 r. W związku z powyższym Kolegium obliczyło miesięczny dochód rodziny dzieląc kwotę 8 851,13 zł przez 12, co dało kwotę miesięcznego dochodu rodziny w wysokości 737,59 zł. W przeliczeniu na członka rodziny dało to kwotę 245,86 zł. Dalej Kolegium zaznaczyło, że dochód ten zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych może zostać pomniejszony o dochód utracony, który zgodnie z art. 3 pkt 3 powołanej ustawy, stanowi utratę dochodu spowodowaną utratą pracy w firmie "A" spółka z o.o.. Z zaświadczenia pracodawcy wynika, że rozwiązał ze skarżącą stosunek pracy 20 listopada 2006 r. W związku z powyższym od jej dochodu należy odjąć kwotę dochodu utraconego, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt P 45/08. Dochodem utraconym, będzie zatem dochód uzyskany przez skarżącą w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, podzielony przez liczbę miesięcy w których był uzyskiwany. W ustaleniach faktycznych organ wskazał na PIT 11 za rok 2006, zgodnie z którym jest to kwota 7 839,11 zł podzielona przez 11, z uwagi na to, że skarżąca straciła pracę w firmie "A" Spółka z o.o. w listopadzie 2006 r. Kolegium od kwoty miesięcznego dochodu rodziny 737,59 zł odjęło kwotę 712, 65 zł, co dało kwotę 24,94 zł. Następnie Kolegium wskazało na art. 5 ust. 4a ustawy, zgodnie którym dochód rodziny może być powiększony o dochód uzyskany. W przypadku skarżącej nastąpiło zatem uzyskanie dochodu wynikając z podjęcia pracy w B. Zgodnie z zaświadczeniem z B z dnia 3 stycznia 2009 r., kwota wynagrodzenia brutto E. G. w listopadzie 2006 r. a więc w pierwszym przepracowanym miesiącu wyniosła 2 852, 3 zł, a po odjęciu kosztów uzyskania przychodów w kwocie 102, 25 zł – wyniosła 2 750,05 zł. Następnie Kolegium przy zastosowaniu omówionych wyżej zasad, po odjęciu od tej kwoty podatku należnego w wysokości 165 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku w wysokości 602, 52 zł (533, 66 zł razy 8,75 podzielone przez 7,75), oraz składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 233,02 zł. odliczonych od dochodu, otrzymało kwotę dochodu w wysokości 1 749,51 zł. Kolegium zaznaczyło, że fakt otrzymania przez skarżącą premii, nie może mieć wpływu na obliczenie wysokości dochodu przez nią uzyskanego. W podsumowaniu Kolegium wskazało, że obliczony na powyższych zasadach dochód należy dodać do dochodu rodziny, co daje sumę 1 774,45zł, która podzielona przez 3 daje kwotę 591,48 zł, zatem przekracza kryterium dochodowe wymienione w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, a wynoszące 583, 00 zł. Mając powyższe na względzie, mimo nie zastosowania się przez organ I instancji do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2008 r. i błędnego sposobu wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w sentencji decyzji. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła E. G., podnosząc, że w listopadzie 2006 r. zmieniła pracę i została zatrudniona w B. W grudniu otrzymała premię jednorazową, która podniosła jej dochód. Nadal jest zatrudniona w B i otrzymuje pensję w wysokości 1528 zł brutto. Zaznaczyła, ze samotnie wychowuje dwie córki, nie otrzymuje alimentów ani zasiłków rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie została uwzględniona. W rozpatrywanej sprawie podstawą wydania decyzji organu I instancji było ustalenie, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe, określone w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, którą, jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, należy stosować w tym przypadku, wobec treści art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 1 poz. 7 ze zm.), stanowiącego, że sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Analiza uzasadnienia decyzji organu I instancji pozwala zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że organ I instancji nie zastosował się do wskazań zawartych w uprzednio wydanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt. II SA/Kr 53/08. W uzasadnieniu natomiast zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaprezentowało sposób obliczenia dochodu rodziny skarżącej, który uznać należy za poprawny. Ustaliło Kolegium, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł 737,59 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny dało kwotę 245,86 zł. Nie można zgodzić się jednakże ze sposobem obliczenia przez Kolegium tzw. utraconego dochodu. W myśl art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w sprawach nie uregulowanych tą ustawą stosuje się między innymi odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do świadczenia ustala się na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby pomniejszonego o utracony dochód. Art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że utrata dochodu to sytuacja spowodowana: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości tego zasiłku, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. W rozporządzeniu z kolei z 2 czerwca 2005 r. Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) w § 17 określono, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną kwotę utraconego dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło stanowisko, że utraconym dochodem będzie dochód uzyskany przez stronę w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, podzielony przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany. W tym konkretnym przypadku dochód skarżącej uzyskany przez nią w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (w 2006 r.) został podzielony przez 11 miesięcy, z uwagi na to, jak wskazało Kolegium, że skarżąca utraciła pracę w firmie "A" Spółka z o.o. w dniu 26 listopada 2006 r. W wyniku obliczeń matematycznych, tj. podzieleniu kwoty uzyskanego przez skarżącą dochodu za 2006 r. w wysokości 7 839, 11 zł przez 11 ustalono kwotę tego dochodu na 712, 65 zł, którą odjęto następnie od miesięcznego dochodu rodziny ustalonego na 737,59 zł. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie akceptuje pogląd wypowiedziany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 517/09, że "(...) dochód wnioskodawczyni, obojętnie czy został uzyskany w czasie pracy trwającej jeden, czy kilka miesięcy jest dzielony na 12 miesięcy. A dla ustalenia utraconego dochodu miesięcznego, ten uzyskany dochód wnioskodawczyni jest również dzielony na 12 (...)." Przenosząc w realia tej sprawy słuszne stanowisko sądu zawarte we wskazanym wyroku powtórzyć należy za składem orzekającym w sprawie III SA/Kr 517/09, że istota rozwiązania polegająca na ustalaniu utraconego dochodu, nie polega na ustalaniu hipotetycznego, przyszłego, ewentualnego dochodu, który by wnioskodawczyni uzyskała, gdyby nie okoliczność utraty pracy, ale na eliminowaniu z dochodu rodziny, dochodu uzyskanego już przez wnioskodawczynię w sytuacji, gdy już tego dochodu nie uzyskuje. Zaprezentowany sposób obliczenia utraconego dochodu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i jego wyniki nie miały jednak wpływu na wynik sprawy. Jak i z obliczeń zawartych w zaskarżonej decyzji, jak i z obliczeń dokonanych przez Sąd przy uwzględnieniu właściwego sposobu ustalenia utraconego dochodu skarżącej wynika, że kryterium dochodowe wymienione w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej wynoszące 583, 00 zł zostało przekroczone. Według bowiem ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 591, 48 zł, zaś według wyliczenia Sądu wyniósł 611,28 zł (dochód za 2006 r. w wysokości 7 839,11 podzielono przez 12, co dało kwotę 653,25 zł, którą odjęto następnie od kwoty uprzednio ustalonego miesięcznego dochodu rodziny w wysokości 737,59 zł, co dało kwotę 84,34 zł. Kwotę tę z kolei dodano do kwoty dochodu uzyskanego, ustalonego w myśl art. 5 ust. 4a ustawy z uwagi na podjęcie przez skarżącą pracy w B, tj. do kwoty dochodu w wysokości 1 749,51 zł, co dało sumę 1 833,85 zł (a nie 1 774, 45 zł), która podzielona przez 3 dała kwotę 611,28 zł (a nie 591,48 zł). Powyższe wyniki w żaden sposób nie mogły zatem wpłynąć na podjęcie wobec skarżącej pozytywnej decyzji. Wobec tego, za prawidłowe uznać należy rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji pomimo, że także i ten ostatni z wymienionych organów zaprezentował błędny sposób wyliczenia dochodu skarżącej, choć podjął właściwe rozstrzygnięcie w I instancji. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nie dopatrzył się uchybień powodujących konieczność uchylenia kontrolowanych decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak sentencji wyroku.