III SA/Kr 999/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-27
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Dorota Dąbek, Hanna Knysiak – Molczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, gdy strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwości pierwotnego postępowania rozgraniczeniowego i operatu pomiarowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego ma na celu weryfikację decyzji pod kątem kwalifikowanych wad wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.), a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie pierwotnej sprawy. Skoro organ administracji prawidłowo ocenił, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a., odmowa uchylenia decyzji była zasadna, a zarzuty dotyczące istoty pierwotnej sprawy rozgraniczeniowej nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym.Stan faktyczny
Skarżący E. S. i Z. S. wnieśli o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego, kwestionując decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 27 maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący zarzucali wady pierwotnego postępowania rozgraniczeniowego z 1983 r., w tym nieprawidłowości w operacie pomiarowym i brak udziału jednego z właścicieli. SKO odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty skarżących dotyczyły istoty pierwotnej sprawy, a nie przesłanek wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Hanna Knysiak – Molczyk (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. S., Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia umorzenia postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że sprawa niniejsza jest sprawą ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 maja 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267; powoływanej dalej jako k.p.a.) w ramach prowadzonego postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. nr [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek skarżących E. S. i Z. S.
Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. E. i Z. S. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2013 r. nr [...] i uchylenie powyższej decyzji. Jako podstawę prawną swojego wniosku wskazali art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 153 Kodeksu cywilnego. Zdaniem wnioskodawców w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 153 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu swojego wniosku E. i Z. S. zarzucili, iż w powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wzięto pod uwagę mapy podziałowej z roku 1929 nr [...] zam [...], KsHip [...] i nie zsynchronizowano z nowszymi mapami oraz nie zażądano od Wójta Gminy danych technicznych dotyczących podziału z 1929 r. Naruszony więc został przepis art. 153 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym granice ustala się według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a ostatnim stanem spokojnego posiadania była właśnie mapa z 1929 r. Zdaniem E. i Z. S. nie uwzględniono również nieprawidłowości w operacie pomiarowym, który został sfałszowany, gdyż rozgraniczenia dokonywał w 1983 r. geodeta uprawniony F. C., natomiast na operacie widnieje podpis innego geodety o nazwisku H. Ponadto na tym operacie brak podpisu jednego z uczestników rozgraniczenia, tj. M. G., który był obecny podczas rozgraniczenia i podpisywał operat.
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. nr [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek E. i Z. S. W pierwszej kolejności organ administracji wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa była już wcześniej przez niego rozpoznawana. W decyzjach z dnia [...] 2008 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2012 r. nr [...] Kolegium zwracało uwagę na brak w aktach sprawy dokumentów, na podstawie których organ I instancji przyjął zachodzącą tożsamość niniejszej sprawy rozgraniczeniowej ze sprawą zakończoną decyzją Naczelnika Gminy z dnia [...] 1983 r. Rozpoznając po raz kolejny sprawę Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzupełnił materiał dowodowy w sprawie, którego całokształt pozwolił na stwierdzenie, że prowadzenie postępowania wszczętego na wniosek E. i Z. S. z dnia 17 grudnia 2007 r. o rozgraniczenie ich nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] położonej w K z nieruchomością oznaczoną jako działka ewid. nr [...] położoną w K, będącą własnością Z. D., pozostaje niedopuszczalne z uwagi na fakt, że w przedmiocie rozgraniczenia powyższych nieruchomości prowadzone już było postępowanie administracyjne, zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] 1983 r., a zatem zachodzi powaga rzeczy osądzonej, która skutkować musi umorzeniem postępowania.
Kolegium wskazało, że postępowanie rozgraniczeniowe zakończone decyzją z dnia [...] 1983 r. dotyczyło rozgraniczenia granicy parceli gruntowej posiadającej wówczas oznaczenie 20, której właścicielem była J. D., na odcinku przylegającym do parceli gruntowej nr [...] należącej do E. i Z. S. Granice tych parceli uwidocznione zostały w protokole granicznym z dnia 12 września 1983 r., będącym częścią operatu pomiarowego przyjętego do składnicy geodezyjnej w dniu 22 listopada 1983 r. pod numerem [...]. Decyzja z dnia [...] 1983 r. nr [...], mocą której Naczelnik Gminy zatwierdził ustalone w tym postępowaniu rozgraniczeniowym granice nieruchomości, nie została zakwestionowana w toku postępowania odwoławczego przez E. i Z. S. Kolegium zaznaczyło przy tym, że wszystkie strony niniejszego postępowania, w tym również E. i Z. S., brały czynny w nim udział, w tym osobiście odebrały decyzję. Stąd decyzja ta stała się ostateczna z dniem 11 listopada 1983 r. i jako taka do chwili obecnej funkcjonuje w obrocie prawnym.
W ocenie Kolegium zebrany materiał dowodowy potwierdził, że przeprowadzone w 1983 r. postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło działek, które pozostają tożsame z działkami, których rozgraniczenia dotyczy wniosek z dnia 17 grudnia 2007 r. Kolegium wskazało, iż Wójt Gminy włączył w poczet materiału dowodowego poświadczone za zgodność z oryginałem: odpis wyrysu z mapy ewidencyjnej działki nr [...] wraz z synchronizacyjnym wykazem zmian, złożone przy Księdze Wieczystej nr [...] oraz mapę uzupełniającą podziału działki nr [...] wraz z wykazem zmian gruntowych (równoważników) złożone przy Księdze Wieczystej nr [...]. Zdaniem Kolegium, z synchronizacyjnego wykazu zmian dotyczącego działki nr [...] wynika, że w skład tej działki wchodziła parcela gruntowa pgr. [...]. Dodatkowo z porównania znajdującego się przy Księdze Wieczystej wyrysu z mapy ewidencyjnej (k. 294) z mapą ewidencyjną znajdującą się na k. 287 akt wynika, że parcela gruntowa pgr. [...], sąsiadowała z parcelą gruntową [...] należącą do E. i Z. S. Poprzednie rozgraniczenie dotyczyło jedynie granic między tymi dwiema parcelami. Z kolei z wykazu zmian gruntowych (równoważników) dotyczących działki nr [...] w sposób bezsprzeczny wynika, że parcela gruntowa nr [...], zmieniła swe oznaczenie na działkę nr [...] i całą swą powierzchnią odpowiada dzisiejszej działce ewid. [...]. Ostatecznie z działki ewid. nr [...] w części sąsiadującej z obecną działką [...] na skutek podziału nieruchomości z dnia 27 kwietnia 2007 r. wydzielono działkę ewid. nr [...] (której aktualnie dotyczy wniosek), a jak wynika ze znajdującej się mapy ewidencyjnej (k.285) wspólna granica obu działek [...] i [...] pokrywa się z długością granicy ustalonej w poprzednim postępowaniu między parcelą gruntową pgr. [...] a parcelą gruntową pgr. [...], tj. aż do wspólnego punktu granicznego obu działek z działką [...] należącą do M. G., który jak ustalono jest tożsamy z punktem granicznym zastabilizowanym w tamtym postępowaniu. W opinii Kolegium, w tym zakresie zachodzi więc ewidentna tożsamość nieruchomości objętych postępowaniem z 1983 r. i objętych kolejnym postępowaniem oraz tożsamość przedmiotu postępowania polegającego na rozgraniczeniu ich wspólnej granicy. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wskazał również na tożsamość punktów granicznych wskazanych we wniosku z 2007 r. z punktami granicznymi ustalonymi w toku poprzedniego postępowania. Wyjaśnił, że punkt graniczny z działką [...] ustalony został w protokole granicznym z dnia 21 września 1983 r. w toku poprzedniego postępowania rozgraniczającego, zaś istnienie punktu granicznego z działką nr [...] zostało ustalone w toku postępowania o podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. W ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie uznał, że sprawa dotycząca rozgraniczenia obu nieruchomości była już przedmiotem rozpatrzenia w toku postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Gminy z dnia [...] 1983 r. W tej sytuacji ponowne wydanie decyzji w przedmiocie rozgraniczenia obu nieruchomości oznaczonych obecnie nr [...] i [...] stanowiłoby, zdaniem Kolegium, naruszenie powagi rzeczy osądzonej, ponieważ dotyczyłoby sprawy poprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...]. W ocenie Kolegium analiza postępowania, które zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...] nie wykazała, że postępowanie to jest obarczone którąkolwiek z wad wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. W szczególności nic w aktach sprawy nie wskazuje na to, by umorzenie postępowania rozgraniczeniowego nastąpiło w oparciu o fałszywe dowody, w wyniku przestępstwa, przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu. Strony brały aktywny udział w toczącym się postępowaniu, a decyzja nie wymagała uzyskania stanowiska innego organu. Nie ujawniły się też nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, nie zachodzi okoliczność, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji lub, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania Kolegium stwierdziło, że nie odpowiadają one częściowo przesłankom z art. 145 § 1 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że wznowienie postępowania jest możliwe jedynie z przyczyn wyliczonych w art. 145 § 1, a zatem powodem wznowienia nie może być naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. czy art. 153 Kodeksu cywilnego. Kolegium stwierdziło, że wprawdzie we wniosku wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ale ani wniosek, ani materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na uznanie, że przesłanka ta została spełniona.
Zdaniem Kolegium z wniosku o wznowienie postępowania można natomiast odczytać intencje wnioskodawców związane z dążeniem do pozbawienia skuteczności rozgraniczenia, które miało miejsce w 1983 r. z uwagi na nieprawidłowości w przebiegu postępowania rozgraniczeniowego, jak również w operacie pomiarowym. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że usunięcie nieprawidłowości w rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości oznaczonych obecnie nr [...] i [...] nie może nastąpić w drodze ponownego rozgraniczenia (przepisy prawa nie pozwalają dwa razy rozstrzygać tej samej sprawy – art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Naprawienie ewentualnych uchybień może natomiast nastąpić w trybie nadzwyczajnym wzruszenia – stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy z dnia [...] 1983 r.
Pismem z dnia 6 maja 2013 r. E. i Z. S. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż ich zdaniem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2013 r. nr [...] jest dla nich krzywdząca. Zdaniem E. i Z. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę wszystkich dowodów dotyczących tej sprawy i nie odniosło się w sposób merytoryczny do ich wniosku o wznowienie postępowania. E. i Z. S. podnieśli, iż dokumenty podziału parceli nr [...] z roku 1929 wykonane przez biegłego sądowego zostały zniszczone lub są ukrywane przez urzędników Urzędu Gminy. Ponadto poniszczono dane techniczne z lat 60-tych. Pominięto również wyroki sądu dla A. M. oraz jej zięcia K. Ś. za niszczenie granicy zachodniej i przestawianie słupków granicznych. E. i Z. S. uważają, że operat rozgraniczenia z 1983 r. został sfałszowany, gdyż nie ma na nim podpisu sąsiada M. G., widnieją na nim dwie granice: stara i nowa oraz został podpisany przez innego geodetę. E. i Z. S. dodali, że w roku 2007 Wójt Gminy wydał postanowienie o rozgraniczeniu, do którego się dostosowali. Następnie Wójt był zobowiązany oddać sprawę do sądu, czego jednak nie zrobił naruszając tym samym przepisy prawa.
Decyzją z dnia 27 maja 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i stwierdziło, że zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługują na uwzględnienie, gdyż brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, iż zaistniała którakolwiek z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło również, iż okoliczności faktyczne, na które powołują się E. i Z. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (jak również we wcześniejszych pismach) mogłyby (gdyby zostały udowodnione) być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy z dnia [...] 1983 r., co jednoznacznie wskazano w treści decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...].
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. i Z. S. wnieśli o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucili sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz naruszenie przepisów dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 53 poz. 298 z późn. zm.) i dekretu z dnia 13 czerwca 1953 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej (Dz.U. Nr 25 poz. 115) przez ich błędną wykładnię. Zdaniem skarżących protokół graniczny z dnia 21 września 1983 r. dotyczący ustalenia granicy pomiędzy parcelami gruntowymi [...] i [...] nie jest dokumentem wiarygodnym. Skarżący wskazali, iż z jego treści wynika, że sporządził go W. H., ale nie wiadomo, czy jest to mężczyzna czy kobieta i czy jest geodetą uprawnionym (mierniczym) do dokonywania rozgraniczenia nieruchomości i sporządzania protokołu granicznego. Na stronie 9-tej tego protokołu znajduje się bowiem nieczytelny zygzak i słabo czytelna pieczątka jakiejś geodezyjno-dokumentacyjnej spółdzielni, nie ma natomiast ani czytelnego podpisu geodety, który ten protokół sporządzał, jego imiennej pieczątki zawierającej obok imienia i nazwiska informację, że osoba ta jest geodetą uprawnionym i posiada numer uprawnień zawodowych. Skarżący wskazali, iż postępowanie rozgraniczeniowe w 1983 r. toczyło się pod rządem dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości i dekretu z dnia 13 czerwca 1953 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej. Według tych aktów normatywnych postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzał na gruncie wyznaczony geodeta, który miał uwzględnić mapy i dokumenty własności, sporządzić protokół graniczny, w którym dokumenty te winny mieć swoje odzwierciedlenie, a przede wszystkim w dokumentacji rozgraniczeniowej winno znajdować się zlecenie wystawione przez organ administracji dla tego mierniczego do wykonania czynności rozgraniczeniowych. Natomiast w dokumentach zalegających w niniejszej sprawie znajduje się informacja wskazująca, że czynności rozgraniczeniowe prowadził geodeta uprawniony inż. F. C. Nie ma natomiast śladu po W. H. Natomiast zarówno skarżący, jak i uczestnicy, a także świadek G. K. pamiętają, że w 1983 r. czynności rozgraniczeniowe wykonywał geodeta inż. F. C.
Drugą okolicznością, która zdaniem skarżących ma wskazywać na to, że zachodzi drastyczna sprzeczność pomiędzy zaskarżonym rozstrzygnięciem, a treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego jest to, że wśród osób wezwanych do udziału w sprawie, a ujawnionych w protokole granicznym nie ma M. G., który w 1983 r. był właścicielem parceli nr [...], a której nie wpisano na szkicu. Skarżący pamiętają, że M. G. brał udział w tym postępowaniu i protokół ten podpisywał, tymczasem w analizowanym protokole granicznym nie ma ani nazwiska i imienia M. G., ani jego podpisu, ani też wrysowanej na szkicu jego parceli.
Skarżący zarzucili również, iż granice naniesione w protokole są nieczytelne. Na szkicu pomiędzy pgr. [...] a pgr. [...] znajdują się dwie linie: jedna prawie prosta linia, przebiegająca na wysokości domu skarżących w odległości ok. 60 cm od ściany domu i druga linia załamana, która przebiega tuż przy ścianie budynku skarżących. Pod szkicem znajduje się dodatkowa informacja zatytułowana "uwaga" o treści następującej: linią czerwoną zaznaczono aktualne użytkowanie, na którą to granicę obie strony wyraziły zgodę. Obie linie zbiegają się na północy przy drodze [...] i na południu przy powyższym graniczniku. Obie linie nie są w żaden inny sposób oznaczone ani cyframi, ani literami, co utrudnia ich rozróżnienie w przypadku czarno-białej kserokopii.
W ocenie skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nie zbadano dokumentacji geodezyjno-kartograficznej tej sprawy zalegającej w Powiatowym Biurze Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej m.in. mapy ewidencyjnej z naniesioną granicą pomiędzy pgr. [...] i pgr. [...]. Nie wyjaśniono również, czy postępowanie prowadził uprawniony geodeta inż. F. C. i z jakiego powodu, w jakich okolicznościach i na jakiej podstawie wstąpił lub wstąpiła do sprawy osoba W. H. Ponadto nie wyjaśniono, która z dwóch linii granicznych narysowanych na szkicu oddzielających parcele [...] i [...] jest ujawniona na mapie katastralnej, a która na mapie ewidencyjnej. Nie wyjaśniono też, czy w aktach sprawy znajduje się zlecenie Naczelnika Gminy dla geodety uprawnionego, na jakie nazwisko to zlecenie jest wystawione i jaki jest numer uprawnień geodezyjnych.
Skarżący, powołując się na wybrane orzecznictwo Sądu Najwyższego, podnieśli, że zakończenie sprawy decyzją merytoryczną kończącą postępowanie rozgraniczeniowe mogło nastąpić jedynie w przypadku zawarcia ugody sądowej przed mierniczym. Protokół graniczny nie kończył zatem postępowania rozgraniczeniowego i nie był aktem ugody, ale dokumentem technicznym, a zatem podpisy na protokole nie mają znaczenia czynności prawnej (oświadczenia woli). W aktach sprawy nie ma natomiast aktu ugody zawartej przed mierniczym. Nie było zatem, zdaniem skarżących, podstaw do wydawania decyzji z dnia [...] 1983 r. nr [...] przez Naczelnika Gminy, ale zgodnie z art. 7 dekretu organ administracji zobowiązany był do skierowania sprawy na drogę sądową.
W piśmie procesowym z dnia 24 marca 2014 r. skarżąca E. S. podniosła zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie rozgraniczeniowe pozostawał niedopuszczalne z uwagi na fakt, że w przedmiocie rozgraniczenia tych samych nieruchomości prowadzone było postępowanie administracyjne, zakończone ostateczna decyzją z [...] 1983 r., a zatem zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem Kolegium uchylenie decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...] mogło nastąpić tylko wówczas, gdyby okazało się, że istniała któraś z przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a., przy czym przesłanki te musiałyby zaistnieć w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 8 stycznia 2013 r. Tymczasem w ocenie Kolegium podnoszone w skardze zarzuty – po raz kolejny – wskazują, że skarżący negują prawidłowość postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Gminy z dnia [...] 1983 r., nie negując przy tym faktu istnienia w obrocie prawnym tej decyzji. Zdaniem Kolegium, wszystkie zastrzeżenia co do jakości prowadzenia postępowania i orzekania przez Naczelnika Gminy w 1983 r. pozostają irrelewantne w przedmiotowej sprawie "wznowieniowej", bezspornym bowiem jest, że nawet decyzja rażąco naruszająca prawo uniemożliwia ponowne orzekanie w tej samej sprawie bez uprzedniego wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tymczasem decyzja ostateczna Naczelnika Gminy z dnia [...] 1983 r. nie została z obrotu prawnego wyeliminowana.
W piśmie z dnia 10 września 2013 r. Z. D. stwierdził, iż podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w odpowiedzi na skargę. Z. D. stwierdził, iż zawarte w skardze twierdzenia są niezgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nie są potwierdzone żadnymi dokumentami. Z. D. wskazał, iż nadal w obiegu prawnym pozostaje protokół rozgraniczeniowy z 1983 r. oraz decyzja Naczelnika Urzędu Gminy. Wskazał również, iż w marcu 2007 r. przeprowadzono podział działki skarżących i granicę przyjęto według stanu z 1983 r. Z. D. podniósł również, iż w żadnym z dokumentów nie ma informacji, że rozgraniczenie przeprowadził geodeta F. C. Natomiast M. G. nie był wzywany w 1983 r. do udziału w rozgraniczeniu, gdyż dotyczyło ono jedynie nieruchomości E. i Z. S. oraz Z. D. Urzędnicy Urzędu Gminy nie zgubili zatem dokumentacji z podpisem M. G., gdyż jej po prostu nie było.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Należy w pierwszej kolejności podnieść, iż w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym podlegała rozpoznaniu kwestia zasadności wniosku skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, wszczętego na wniosek skarżących. W postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegała zatem rozpoznaniu kwestia legalności decyzji wydanej w powyższej sprawie, to jest w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Zaskarżona decyzja z 27 maja 2013 r. została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, zmierzającym do weryfikacji decyzji SKO z [...] 2013 r. z powodu jej kwalifikowanej wadliwości. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, którym jest w szczególności postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jest kwestia istnienia określonych wad decyzji lub postępowania prowadzącego do jej wydania, uzasadniających pozbawienie decyzji mocy wiążącej. Przedmiot postępowania nadzwyczajnego nie jest przy tym tożsamy z przedmiotem zwykłego postępowania jurysdykcyjnego, jest natomiast kreowany przez normy procesowe, dzięki którym kwestia istnienia określonych wad decyzji staje się kwestią prawną wymagającą autorytatywnego rozstrzygnięcia (por. T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna, Zakamycze 2004, s. 142-143).
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego. Niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w oparciu o inne wadliwości, niewymienione przez ustawodawcę w przepisach kreujących podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiot postępowania prowadzonego na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania może obejmować dwie odmienne kwestie prawne wymagające rozstrzygnięcia, jednak powstanie drugiej kwestii prawnej jest uzależnione od sposobu, w jaki zostanie rozstrzygnięta kwestia pierwsza, którą polega na stwierdzeniu istnienia przesłanek wznowienia postępowania głównego (w realiach niniejszej sprawy postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego zainicjowanego przez skarżących). Postępowanie wznowione w świetle przepisów k.p.a. kończy się zawsze wydaniem jednej decyzji, ale jej zakres różnie się kształtuje. Decyzja powyższa zawsze dotyczyć musi kwestii istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, to jest przesłanek wznowienia postępowania, a dopiero w wypadku pozytywnego przesądzenia tej kwestii – również istoty sprawy administracyjnej.
Zaskarżoną decyzją organ administracji negatywnie rozstrzygnął kwestię istnienia przesłanek wznowienia postępowania, zatem nie otworzyła się możliwość ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną SKO z [...] 2013 r. Stąd też zaskarżona decyzja nie dotyczyła drugiej kwestii prawnej, mogącej być przedmiotem rozstrzygnięcia w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, to jest rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie z wniosku skarżących z 7 lutego 2013 r. co do istoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny musiał zatem dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji, kontrolując w pierwszej kolejności prawidłowość jej rozstrzygnięcia opartego na założeniu, że nie istnieje żadna z enumeratywnie wymienionych w k.p.a. przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, która stanowiłaby podstawę jej uchylenia.
Zasadą ogólną postępowania administracyjnego jest wynikająca z art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z powyższym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych.
W oparciu o art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Nadto zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, a zgodnie z art. 145b § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Zdaniem sądu administracyjnego w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. nie zachodzą wadliwości, które stanowiłyby którąkolwiek z podstaw wznowienia tego postępowania, a w szczególności ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 czy 7 k.p.a., na które powoływali się skarżący. Brak było zatem podstaw do prowadzenia postępowania wznowionego i podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, to jest orzeczenia w przedmiocie złożonego przez skarżących wniosku o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położona w K z działką nr [...] położoną w K z 17 grudnia 2007 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności podnieść, że podniesione przez skarżących zarzuty są nieadekwatne do przedmiotu postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Skarżący nie odnoszą się bowiem w skardze do kwestii, która została zaskarżoną decyzją rozstrzygnięta, to jest kwestii istnienia przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. Zarzuty podnoszone w skardze dotyczą natomiast istoty rozstrzygnięcia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r., to jest kwestii prawidłowości umorzenia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położona w K z działką nr [...] położoną w K z 17 grudnia 2007 r. oraz prawidłowości ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu z [...] 1983 r. wydanej przez Naczelnika Gminy. Już z tej przyczyny zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie odnoszą się do przedmiotu postępowania.
Skarżący zarzucili sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia, jednak z uzasadnienia skargi wynika, że zarzuty te zmierzają do kwestionowania rozstrzygnięcia polegającego na umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia oraz samej decyzji o rozgraniczeniu wydanej przez Naczelnika Gminy w dniu [...] 1983 r. Jak już wyżej była mowa, powyższe kwestie nie są przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, gdyż zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego.
Z tych samych przyczyn nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest przepisów dekretu z 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości i dekretu z 13 czerwca 1953 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej przez ich błędną wykładnię, gdyż w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją powyższe przepisy nie znajdowały zastosowania, a to z uwagi na zakres postępowania wznowieniowego determinowany przepisami procesowymi określającymi podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art., 105 § 1 k.p.a. podniesiony przez skarżących na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r., gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 maja 2013 r. nie została wydana w oparciu o powyższą regulację prawną i nie została w niej rozstrzygnięta kwestia tożsamości sprawy administracyjnej w przedmiocie rozgraniczenia, lecz wyłącznie kwestia istnienia przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego.
Sąd administracyjny oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżących w skardze. Wnioski o przesłuchanie świadka i "dokonanie wykładni protokołu granicznego" są niedopuszczalne, gdyż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W świetle przedstawionej argumentacji, jako prawidłową należało ocenić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło