III SAB/Kr 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę oddala B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 13 grudnia 2010r. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na bezczynność tego organu, za podstawę prawną skargi przyjmując art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270). Wyjaśniła, że w dniu 30 sierpnia 2010r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta wstrzymującej jej wypłatę zasiłku okresowego (decyzja znak [...]). Do dnia wniesienia skargi tj. do dnia 13 grudnia 2010r. nie otrzymała decyzji wydanej w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zarzuciła w tym względzie organowi naruszenie art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowiących o terminach załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że postępowanie w sprawie z odwołania B. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 09 sierpnia 2010r. znak [...] zmieniającej decyzję z dnia 31 marca 2010r. znak [...] przyznającej B. K. zasiłek okresowy w ten sposób, że wstrzymana została wypłata przedmiotowego świadczenia od dnia 01.08.2010r. zostało zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2010r. znak [...]. Jako, że skarga na bezczynność Kolegium została złożona w dniu 13 grudnia 2010r. tj. po wydaniu decyzji kończącej sprawę, jest ona w ocenie Kolegium bezprzedmiotowa. Z akt administracyjnych wynika, że Prezydent Miasta decyzją z dnia 9 sierpnia 2010r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104, 107 i 108 kpa oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, 8 ust. 1, art. 11, 14, 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, 102, 104, 106, 107, 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zmienił własną decyzję z dnia 31 marca 2010r. znak [...] przyznająca B. K. zasiłek okresowy w ten sposób, że wstrzymał wypłatę przedmiotowego świadczenia od dnia 01.08.2010r. z uwagi na brak współdziałania skarżącej i jej rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Powyższa decyzja została doręczona B. K. w dniu 17.08.2010r., natomiast w dniu 30.08.2010r. B. K. wniosła za pośrednictwem organu pierwszej instancji odwołanie od w/w decyzji skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z dnia 06.09.2010r. organ pierwszej instancji przekazał odwołanie wraz z aktami Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Z prezentaty widniejącej na piśmie wynika, że w tym też dniu odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu w/w odwołania B. K., działając na podstawie art. 11 ust. 2, 38, 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej i art. 138 § pkt 1 kpa decyzją z dnia 09.12.2010r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a. sąd, rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Przyznane sądom administracyjnym uprawnienia kontrolne nie dają podstaw do modyfikacji kontrolowanych decyzji, a jedynie do ich uchylenia w przypadkach określonych art. 145 § 1 p.p.s.a., a mianowicie jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga B. K. nie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji zaskarżenia bezczynności obowiązuje art. 52 § 1 p.p.s.a, stanowiący, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z zarzutem bezczynności organu (niezałatwieniem sprawy w terminach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) należy łączyć art. 37 § 1 kpa, który stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis w tym brzmieniu obowiązuje od 11.04.2011r. na podstawie art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., Nr 6, poz. 18). Dla niniejszej sprawy cytowany wyżej artykuł ma znaczenie takie, iż nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie ma organu wyższego stopnia a B. K. wniosła do Sądu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie poprzedzając ją żadnym środkiem zaskarżenia czy wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi jednak na datę wniesienia skargi tj. 13.12.2010r. przyjąć należy brak wymogu wyczerpania środka zaskarżenia wobec samorządowego kolegium odwoławczego. Przepis w tej dacie wymagał jedynie wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w Kpa do organu wyższego stopnia. Jak słusznie zauważył na gruncie obowiązującego na dzień złożenia skargi stanu prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w tezie wyroku z dnia 18.08.2009r. sygn. akt II SAB/Po 32/09 (Legalis): w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego nie ma zastosowania art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do tego organu nie ma bowiem organu wyższego stopnia, a więc niewyczerpanie środka prawnego przewidzianego w art. 37 kpa nie czyni skargi niedopuszczalną. Wobec powyższego należy przejść do merytorycznego rozpoznania skargi B. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ogólnie rzecz ujmując, z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Zarzuty bezczynności przy tym muszą mieć charakter proceduralny, a nie faktyczny. W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu sąd administracyjny nie wnika bowiem w merytoryczną poprawność działania organu co do istoty wniosku strony (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17.06.2009r. sygn. akt VIII SAB/Wa 5/09). Powyższe stwierdzenia należy uzupełnić o konstatację, że obowiązek podejmowania przez organ czynności i wydawania aktów administracyjnych musi wynikać ściśle z przepisów prawa. Wówczas zarzut bezczynności znajduje uzasadnienie. Sformułowany w niniejszej sprawie przez B. K. zarzut nierozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 9 sierpnia 2010r. znak [...] zmieniającej decyzję z dnia 31 marca 2010r. znak [...] przyznającą B. K. zasiłek okresowy w ten sposób, że wstrzymana zostaje wypłata tego świadczenia od dnia 01.08.2010r. nie znajduje uzasadnienia w świetle okoliczności faktycznych sprawy. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana cztery dni wcześniej (w dniu 09.12.2010r.) niż B. K. wniosła skargę na bezczynność tego organu (w dniu 13.12.2010r.). Oznacza to, że w dniu złożenia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Z akt administracyjnych nie wynika wprawdzie data doręczenia skarżącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, niemniej jednak mając na uwadze, że decyzja wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia jej stronie nie oznacza to, że wcześniej decyzja nie istniała. Już z chwilą podpisania decyzji mamy bowiem do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i faktycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 03.03.2008r. sygn. akt I OSK 297/07). Wobec powyższego Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę B.K.