III SAB/Kr 10/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-25
Skład orzekający: Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, wymaga ponownego złożenia na urzędowym formularzu, jeśli sytuacja materialna strony mogła ulec zmianie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, musi być złożony na urzędowym formularzu, a jego braki powinny zostać uzupełnione w wyznaczonym terminie. Niezachowanie tych wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Każdorazowe złożenie wniosku wszczyna odrębne postępowanie wpadkowe, a sytuacja materialna strony jest badana aktualnie dla potrzeb konkretnej sprawy, nawet jeśli toczą się inne postępowania z jej udziałem.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na bezczynność organu, która została odrzucona. Następnie wniósł o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego, co zostało uwzględnione. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego. Mimo wezwania do uzupełnienia braków na urzędowym formularzu, skarżący nie przedłożył go, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, argumentując, że sytuacja materialna skarżącego jest znana i nie zmieniła się, a wcześniejszy wniosek dotyczył ustanowienia pełnomocnika, a nie zwolnienia od wpisu.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie nienadania dalszego biegu odwołaniu od orzeczenia p o s t a n a w i a : pozostawić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012r., sygn. akt III SAB/Kr 10/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych.
W dniu 5 czerwca 2012r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r., sygn. akt III SAB/Kr 10/12 referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.
W skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 26 kwietnia 2012r. pełnomocnik J. J. zawarł wniosek o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2013r. został przesłany pełnomocnikowi skarżącego urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2013r., sygn. akt III SAB/Kr 10/12 referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, gdyż skarżący nie nadesłał w wyznaczonym terminie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2013r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w aktach sprawy znajduje się już wypełniony i podpisany przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie tego wniosku postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym. Poza tym sytuacja majątkowa skarżącego jest znana Sądowi z urzędu w związku z innymi jego sprawami, które toczą się przed tut. Sądem. Pełnomocnik J. J. wyjaśnił, iż skarżący korzysta z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, zamieszkuje w domu stanowiącym własność matki, która jest osobą chorą o orzeczonym stopniu niepełnosprawności, z kolei ojciec skarżącego mieszka w domu pomocy społecznej. Pełnomocnik dodał, iż skarżący ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz wydatki na leczenie i lekarstwa. Nie jest więc on w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. W związku z powyższym pełnomocnik J. J. uważa, iż zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie szerszym niż to wynika z postanowienia z dnia 22 czerwca 2012r. bez wymagania od niego składania kolejnego oświadczenia o stanie majątkowym na urzędowym formularzu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Z kolei zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Bezsporne w sprawie jest to, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008r., sygn. akt I OPS 1/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 kwietnia 2013r., jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przedłożył on wypełnionego wniosku. W związku z powyższym złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało – zgodnie z art. 257 p.p.s.a. – pozostawić bez rozpoznania.
Za zupełnie nietrafny należy uznać zawarty w sprzeciwie argument pełnomocnika skarżącego, że w aktach sprawy znajduje się już wypełniony i podpisany przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie którego ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. Podkreślić należy, że postępowanie w zakresie prawa pomocy jest szczególnie sformalizowane, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien nie tylko zawierać dane wymienione w art. 252 § 1 p.p.s.a., ale również powinien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Każdorazowe złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy wszczyna odrębne postępowanie wpadkowe w tym zakresie i wymaga zachowania w/w wymogów formalnych. Sąd nie może zatem rozpatrywać wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie spełnia tych wymogów. Należy również zauważyć, iż złożony przez skarżącego w dniu 5 czerwca 2012r. wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczył ustanowienia radcy prawnego, natomiast ten zawarty w skardze kasacyjnej zwolnienia od wpisu sądowego. Inny jest więc zakres tych wniosków. Sąd zwraca uwagę, że inaczej ocenia się sytuację materialną strony, gdy ustala się, czy jest ona w stanie pokryć wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, a inaczej, gdy ma tylko uiścić wpis sądowy. Poza tym drugi wniosek został złożony po upływie ponad roku od pierwszego wniosku, a w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy bada się aktualną sytuację materialną wnioskodawcy, która przecież mogła ulec zmianie.
Nietrafny jest również argument pełnomocnika skarżącego, że sytuacja materialna skarżącego jest znana Sądowi z urzędu, gdyż przed tut. Sądem toczą się inne sprawy, w których jest on stroną. W przypadku, gdy z udziałem strony toczy się kilka innych postępowań, formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony do każdej sprawy oddzielnie. Sąd rozpatruje każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zależności od okoliczności danej sprawy. Złożenie formularza wniosku w jednej sprawie nie oznacza automatycznego złożenia wniosku w drugiej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być bowiem rozpoznany odrębnie na potrzeby każdego toczącego się postępowania z udziałem tego samego wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012r., sygn. akt II OZ 64/12, Lex nr 1116336).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 257 w związku z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło