III SAB/Kr 105/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-15

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień i nie przedstawiła wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej, nie udzielając wyczerpujących wyjaśnień i nie przedkładając wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem należy interpretować na jego niekorzyść.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej bezczynności organu. We wniosku wykazał posiadanie domu, nieruchomości rolnej i emerytury, deklarując brak innych zasobów. Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności dotyczących jego majątku (nieruchomości wykazanych w latach ubiegłych a obecnie) oraz sposobu przeznaczenia środków z ewentualnej sprzedaży. Skarżący nie udzielił wyczerpujących wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w przedmiocie wykonania wniosku skarżącego postanawia: oddalić wniosek. W piśmie z 7.8.2017 r. (k. 71) skarżący sformułował wniosek o ustanowienie pełnomocnika, we wniesionym zaś dnia 16.10.2017 r. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozszerzył zakres swojego żądania domagając się udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym. Opisując swój majątek wykazał 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 762,92 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia, komornicy umarzają wszczęte postępowania egzekucyjne, gdyż nie znajdują środków. Powiada, ze wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Za energię elektryczną opłaca rachunki. Szambo, opał i wodę ma swoje. Twierdzi, że pieniądze pożycza od osób prywatnych w ten sposób, że od jednego pożycza a drugiemu oddaje. Posiadane 0,58 ha gruntu obsiewa zbożem ale i tak przynosi to straty, gdyż nie otrzymuje dopłat. Zarządzeniem z 3.11.2017 r. r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie kopii wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu: • wyjaśnienie dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia? • wyjaśnienie na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu? Odpowiadając skarżący w obszernie zredagowanym piśmie nie wyjaśnił dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha i co się stało z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Nie wyjaśnił również na ile w ujęciu rocznym szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha. Z urzędu stwierdza się, że skarżący już wcześniej ubiegał się w niniejszej sprawie o prawo pomocy. Wnioskowi skarżącego odmówiono wówczas albowiem na wcześniejsze wezwanie udzielił wybiórczych wyjaśnień. Z urzędu stwierdza się również, że nie jest to jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym. We wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje również kierowanych do niego wezwań. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. radcy prawnego lub adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudziło wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego cały czas nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia treści uzasadnienia postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym A. C. z dnia 30.06.2016 r. sygn. akt. [...] zalegającego w aktach o sygn. III SO/Kr 17/16 z którego wynika wprost, że skarżący na dzień 30.06.2016 r. był współwłaścicielem dwóch nieruchomości w miejscowości Ł dla których Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgi wieczyste nr [...] i [...]. Był także właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł nr działki [...], [...]. Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło