III SAB/Kr 106/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-06-21

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień i nie przedłożyła wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, gdy strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie udziela wyczerpujących wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej ani nie przedkłada wymaganych dokumentów źródłowych. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek, a niedostosowanie się do wezwań sądu należy interpretować na jej niekorzyść.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego. Wniosek zawierał niepełne informacje dotyczące majątku i dochodów skarżącego. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w tym wyjaśnień dotyczących zbycia części majątku oraz dochodów z nieruchomości rolnej. Skarżący nie udzielił wymaganych wyjaśnień, zasłaniając się brakiem zrozumienia pytań i odsyłając do innych akt spraw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie nie wykonania wniosku o zapłatę postanawia: oddalić wniosek. Skarżący domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 1070 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania podniósł, że nie pracuje nigdzie zawodowo i nie ma innych dochodów poza wykazanymi. Powiada, że o przyznaną emeryturę ubiegają się komornicy i wierzyciele. Twierdzi, że wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Opłaca należności za energię elektryczną. Szambo, opał i wodę ma swoje. Zarządzeniem z 7.6.2017 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie kopii wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu: • wyjaśnienie dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia? • wyjaśnienie na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu? • przedłożenie spisu miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego na konieczne utrzymanie oraz udokumentowanie tych wydatków aktualnymi rachunkami, Skarżący wbrew wezwaniu (zasłaniając się brakiem zrozumienia pytań) nie wyjaśnił dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha i co się stało z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Zalecił zapoznanie się z aktami spraw w których kwestie te są podnoszone. Twierdząc, że obsiewany zbożem grunt wraz z rozpoczęta budową pływa w wodzie nie wyjaśnił na ile w ujęciu rocznym szacuje przychód z tego gruntu i ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu. Nie przedłożył spisu miesięcznych wydatków ani nie udokumentował tych wydatków aktualnymi rachunkami. Z urzędu stwierdza się, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym. We wszystkich obecnie składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje kierowanych do niego wezwań. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudziło wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło