III SAB/Kr 12/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-25
Skład orzekający: Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po odrzuceniu skargi i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezachowanie tego wymogu formalnego, nawet jeśli strona korzystała już z prawa pomocy w innej sprawie lub jej sytuacja materialna jest znana sądowi, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w ramach skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Wcześniej ustanowiono dla niego radcę prawnego z urzędu. Referendarz sądowy pozostawił wniosek o zwolnienie od kosztów bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, argumentując, że sytuacja materialna skarżącego jest znana sądowi i że już wcześniej przyznano mu prawo pomocy. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie nienadania dalszego biegu odwołaniu od orzeczenia p o s t a n a w i a : pozostawić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012r., sygn. akt III SAB/Kr 12/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych.
W dniu 5 czerwca 2012r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r., sygn. akt III SAB/Kr 12/12 referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.
W skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 26 kwietnia 2012r. pełnomocnik J. J. zawarł wniosek o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2013r. został przesłany pełnomocnikowi skarżącego urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2013r., sygn. akt III SAB/Kr 12/12 referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, gdyż skarżący nie nadesłał w wyznaczonym terminie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2013r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w aktach sprawy znajduje się już wypełniony i podpisany przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie tego wniosku postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym. Poza tym sytuacja majątkowa skarżącego jest znana Sądowi z urzędu w związku z innymi jego sprawami, które toczą się przed tut. Sądem. Pełnomocnik J. J. wyjaśnił, iż skarżący korzysta z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, zamieszkuje w domu stanowiącym własność matki, która jest osobą chorą o orzeczonym stopniu niepełnosprawności, z kolei ojciec skarżącego mieszka w domu pomocy społecznej. Pełnomocnik dodał, iż skarżący ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz wydatki na leczenie i lekarstwa. Nie jest więc on w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. W związku z powyższym pełnomocnik J. J. uważa, iż zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie szerszym niż to wynika z postanowienia z dnia 22 czerwca 2012r. bez wymagania od niego składania kolejnego oświadczenia o stanie majątkowym na urzędowym formularzu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Z kolei zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Bezsporne w sprawie jest to, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008r., sygn. akt I OPS 1/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 kwietnia 2013r., jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przedłożył on wypełnionego wniosku. W związku z powyższym złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało – zgodnie z art. 257 p.p.s.a. – pozostawić bez rozpoznania.
Za zupełnie nietrafny należy uznać zawarty w sprzeciwie argument pełnomocnika skarżącego, że w aktach sprawy znajduje się już wypełniony i podpisany przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie którego ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. Podkreślić należy, że postępowanie w zakresie prawa pomocy jest szczególnie sformalizowane, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien nie tylko zawierać dane wymienione w art. 252 § 1 p.p.s.a., ale również powinien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Każdorazowe złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy wszczyna odrębne postępowanie wpadkowe w tym zakresie i wymaga zachowania w/w wymogów formalnych. Sąd nie może zatem rozpatrywać wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie spełnia tych wymogów. Należy również zauważyć, iż złożony przez skarżącego w dniu 5 czerwca 2012r. wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczył ustanowienia radcy prawnego, natomiast ten zawarty w skardze kasacyjnej zwolnienia od wpisu sądowego. Inny jest więc zakres tych wniosków. Sąd zwraca uwagę, że inaczej ocenia się sytuację materialną strony, gdy ustala się, czy jest ona w stanie pokryć wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, a inaczej, gdy ma tylko uiścić wpis sądowy. Poza tym drugi wniosek został złożony po upływie ponad roku od pierwszego wniosku, a w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy bada się aktualną sytuację materialną wnioskodawcy, która przecież mogła ulec zmianie.
Nietrafny jest również argument pełnomocnika skarżącego, że sytuacja materialna skarżącego jest znana Sądowi z urzędu, gdyż przed tut. Sądem toczą się inne sprawy, w których jest on stroną. W przypadku, gdy z udziałem strony toczy się kilka innych postępowań, formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony do każdej sprawy oddzielnie. Sąd rozpatruje każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zależności od okoliczności danej sprawy. Złożenie formularza wniosku w jednej sprawie nie oznacza automatycznego złożenia wniosku w drugiej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być bowiem rozpoznany odrębnie na potrzeby każdego toczącego się postępowania z udziałem tego samego wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012r., sygn. akt II OZ 64/12, Lex nr 1116336).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 257 w związku z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło