III SAB/Kr 16/17
PostanowienieWSA w Krakowie2018-01-24
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie udziela wyczerpujących wyjaśnień i nie przedstawia wymaganych dokumentów źródłowych, mimo wielokrotnych wezwań sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca konsekwentnie nie udzielała wyczerpujących wyjaśnień i nie przedstawiała wymaganych dokumentów źródłowych, mimo wielokrotnych wezwań sądu. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek, a niedostosowanie się do wezwań należy interpretować na jej niekorzyść.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, a skarżący podał informacje o swojej sytuacji materialnej, wskazując na niską emeryturę i zadłużenie. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego wcześniejszego majątku i jego zbycia, a także dochodów z nieruchomości rolnej. Skarżący udzielił wymijających odpowiedzi i nie przedstawił wymaganych dokumentów. Sąd stwierdził, że skarżący już wcześniej ubiegał się o prawo pomocy, a jego wniosek został wówczas odmówiony z powodu wybiórczych wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie wykonania wniosku skarżącego z dnia 27 października 2016 r. postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący we wniesionym dnia 24.11.2017 r. (wpływ k. 89) na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, domagał się zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 762,92 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania podał, że emerytura nie wystarcza mu nawet na znaczki poza tym upominają się o nią komornicy i wierzyciele prywatni. Twierdzi, że wydatki ma jak każdy na średnim poziomie. Powiada, że energię elektryczną opłaca. Szambo, opał i wodę ma swoje. Twierdzi, że zadłużenie ma ogromne gdyż pożyczał pieniądze od osób prywatnych w ten sposób, że pożyczone od jednego oddawał drugiemu.
Zarządzeniem z 15 grudnia 2017 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych celem:
• wyjaśnienia co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych majątkiem
nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o
pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2
zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym?
o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach?
o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia?
• wyjaśnienia na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z
obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty
uzyskania takiego przychodu?
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 23.12.2017 r. (wpływ 29.12.2017 r.) wymijająco podał, grunt uprawia lecz do niego dokłada a z uwagi na brak dopłat Unijnych nie przynosi przychodu. Nie udzielił odpowiedzi na pozostałe pytanie.
Z urzędu stwierdza się, że skarżący już wcześniej ubiegał się w niniejszej sprawie o prawo pomocy (k. 19). Wnioskowi skarżącego wówczas odmówiono (k. 36) albowiem na wcześniejsze wezwanie (k. 28) udzielił wybiórczych wyjaśnień. Orzeczona odmowa została przez sąd utrzymana w mocy (k. 60).
Z urzędu stwierdza się również, że nie jest to jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym. We wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje również kierowanych do niego wezwań.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. radcy prawnego lub adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku konsekwentnie wzbudzało wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak po raz kolejny na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy w dalszym ciągu nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. l FZ 63/05).
Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego cały czas nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia treści uzasadnienia postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym A. C. z dnia 30.06.2016 r. sygn. akt. [...] zalegającego w aktach o sygn. III SO/Kr 17/16 z którego wynika wprost, że skarżący na dzień 30.06.2016 r. był współwłaścicielem dwóch nieruchomości w miejscowości Ł dla których Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgi wieczyste nr KW [...] i KW [...]. Był także właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł nr działki [...], [...].
Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło