III SAB/Kr 17/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę oddala J. J. wniósł pismem z dnia 24.11.2010r.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wyjaśnił, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] przyznał mu pomoc finansową w kwocie 400 zł na pokrycie kosztów zakupu leków (100 zł), zakupu żywności (100 zł) i zakupu opału (200 zł). Decyzję otrzymał w dniu 29.06.2010r. a następnie odwołał się od niej w dniu 09.07.2010r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Termin na rozpoznanie odwołania minął a sprawa nie została załatwiona. Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny: Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] wydaną na podstawie art. 8 ust. 1, 39 i 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362) udzielił J. J. pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 400 zł na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 100 zł, na zakup opału w kwocie 200 zł i na zakup żywności w kwocie 100 zł, uznając, że sytuacja materialna oraz bytowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu pomocy finansowej. Powyższą decyzję J. J. odebrał w dniu 29.06.2010r. W dniu 09.07.2010r. J. J. wniósł za pośrednictwem organu pierwszej instancji odwołanie od w/w decyzji, zauważając, że do pokrycia kosztów zakupionych leków brakuje kwoty 10,49 zł. Przyznana kwota na węgiel jest też zbyt niska, przyjąwszy, że tona węgla kosztuje min. 640 zł. Z tego względu uważa, że decyzja jest krzywdząca i wniósł o jej zmianę. Wójt Gminy po otrzymaniu w/w odwołania i po ponownej analizie sprawy, wydał w dniu [...] 2010r. decyzję znak [...] na podstawie art. 8 ust. 1, 39 i 106 ustawy o pomocy społecznej i art. 104, 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zmieniającą własną decyzję z dnia [...] 2010r. znak [...] przyznającą J. J. zasiłek celowy w ten sposób, że przyznał mu pomoc w postaci zasiłku celowego w wyższej kwocie tj. 600 zł na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 100 zł, zakup opału w kwocie 400 zł i zakup żywności w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że J. J. pozostaje w stanie ubóstwa, od miesiąca kwietnia 2010r. nie uzyskując żadnego dochodu w związku z czym postanowiono zwiększyć pomoc finansową o kwotę 200 zł. Decyzja została wysłana do skarżącego w dniu 19.07.2010r. (adnotacja na decyzji). Następnie J. J. wniósł opisaną na wstępie skargę na Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wobec której Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie wyjaśniając, że odwołanie J. J. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2010r. znak [...] z daty 09.07.2010r. wpłynęło do tego organu po raz pierwszy wraz ze skargą J. J. na bezczynność Kolegium. Odwołanie nie wpłynęło wcześniej, stąd nie zostało wszczęte postępowanie odwoławcze. W związku ze skargą Kolegium podjęło czynności wyjaśniające i uzyskało od Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej informację, że odwołanie J. J. z dnia 09.07.2010r. wpłynęło do organu pierwszej instancji i na jego podstawie została zmieniona treść decyzji z [...] 2010r. poprzez wydanie na podstawie art. 132 § 1 Kpa nowej decyzji z daty [...] 2010r., w której podniesiona została kwota przyznanej skarżącemu pomocy finansowej. Odwołanie nie zostało przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Co więcej, J. J. zrealizował uprawnienie nabyte na mocy decyzji z [...] 2010r., gdyż dodatkowa kwota 200 zł została mu wypłacona w dniu 29.12.2010r. Nie można z tych względów przyjąć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest czy też było bezczynne w sprawie dotyczącej odwołania J. J. od decyzji wydanej w dniu [...] 2010r. przez Wójta Gminy, na podstawie której udzielono skarżącemu pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 400 zł, skoro to odwołanie do Kolegium nie wpłynęło, a zostało w całości uwzględnione przez organ pierwszej instancji działający zgodnie z art. 132 kpa. W piśmie z dnia 08.03.2011r. J. J. wyjaśnił, że w jego ocenie odwołanie z dnia 09.07.2010r. nie zostało rozpoznane merytorycznie, zgodnie z jego intencją. Dodatkowo przyznana mu kwota 200 zł nie zmienia trudnej sytuacji materialnej, gdyż w sumie w miesiącu maju ma na utrzymanie jedynie 300 zł. Podniósł, że nigdy nie otrzymał decyzji z 14.07.2010 r. zwiększającej mu pomoc finansową a jedynie pismo z daty 27.12.2010r., że w kasie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłacona zostanie mu dodatkowa kwota 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt od 1 – 4a (niewydania decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz niewydania pisemnych interpretacji prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach). W sytuacji zaskarżenia bezczynności obowiązuje art. 52 § 1 p.p.s.a, stanowiący, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z zarzutem bezczynności organu (niezałatwieniem sprawy w terminach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) należy łączyć art. 37 § 1 kpa, który określa, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis w tym brzmieniu obowiązuje od 11.04.2011r. Ma to znaczenie dla rozpatrywanej sprawy takie, iż nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie ma organu wyższego stopnia a J. J. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie poprzedzając ją żadnym środkiem zaskarżenia czy wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na datę wniesienia skargi tj. 24.11.2010r. nie było jednak wymogu wyczerpania środka zaskarżenia wobec samorządowego kolegium odwoławczego. Przepis w tej dacie wymagał jedynie wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w Kpa do organu wyższego stopnia. Jak słusznie zauważył na gruncie obowiązującego na dzień złożenia skargi stanu prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w tezie wyroku z dnia 18.08.2009r. sygn. akt II SAB/Po 32/09 (Legalis) : w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego nie ma zastosowania art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do tego organu nie ma bowiem organu wyższego stopnia, a więc niewyczerpanie środka prawnego przewidzianego w art. 37 kpa nie czyni skargi niedopuszczalną. Wobec powyższego należy przejść do merytorycznego rozpoznania skargi J. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ogólnie rzecz ujmując, z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Zarzuty bezczynności przy tym muszą mieć charakter proceduralny, a nie faktyczny. W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu sąd administracyjny nie wnika bowiem w merytoryczną poprawność działania organu co do istoty wniosku strony (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17.06.2009r. sygn. akt VIII SAB/Wa 5/09). Powyższe stwierdzenia należy uzupełnić o konstatację, że obowiązek podejmowania przez organ czynności i wydawania aktów administracyjnych musi wynikać ściśle z przepisów prawa. Wówczas zarzut bezczynności znajduje uzasadnienie. Sformułowany w niniejszej sprawie przez J. J. zarzut nierozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2010r. znak [...] przyznającej mu pomoc finansową w kwocie 400 nie znajduje uzasadnienia w świetle okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący wniósł istotnie odwołanie od w/w decyzji Wójta Gminy, ale odwołanie to stanowiło podstawę dla organu pierwszej instancji do wydania na zasadzie art. 132 § 1 kpa w ramach autokontroli nowej zmienionej decyzji w przedmiocie zasiłku celowego. Nowa decyzja nosi datę [...] 2010r. znak [...] i zmienia decyzję z dnia [...] 2010r. znak [...] w ten sposób, że przyznaje się J. J. zasiłek celowy w wyższej kwocie tj. 600 zł :na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 100 zł, zakup opału w kwocie 400 zł i zakup żywności w kwocie 100 zł. Art. 132 kpa w § 1 stanowi, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nowa decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżona decyzję. Ust. 2 stanowi z kolei, że przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z zadaniem odwołania. Podkreślić należy , że w sytuacji podjęcia przez organ pierwszej instancji czynności w ramach autokontroli, nie znajduje zastosowania art. 133 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydal nowej decyzji w myśl art. 132. W rozpatrywanym stanie faktycznym Wójt Gminy nie miał obowiązku przesyłać odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...] 2010r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, a organ ten nie miał ustawowego obowiązku rozpatrzenia odwołania, dlatego nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu odwołania. Wprawdzie skarżący podnosi, że nie doręczono mu decyzji z [...] 2010r. a o jej istnieniu dowiedział się w grudniu 2010r. z informacji o zaleganiu w kasie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pieniędzy przyznanych tytułem zasiłku celowego, niemniej jednak nie ma to wpływu na ocenę prawną kwestii bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd ocenia stan faktyczny istniejący w dniu wniesienia skargi, który w sprawie kształtuje się w ten sposób, że odwołanie J. J. od decyzji wójta Gminy z dnia [...] 2010r. zostało rozpoznane na poziomie organu pierwszej instancji i stanowiło podstawę do zmiany pierwotnie wydanej decyzji w przedmiocie zasiłku celowego na korzyść skarżącego, gdyż zwiększono mu kwotę pomocy o 200 zł. Dodatkowy argument skarżącego, że w jego ocenie faktycznie odwołanie nie zostało rozpatrzone również i z tego powodu, że ostatecznie przyznana kwota pomocy 600 zł jest zbyt mała w stosunku do jego potrzeb może realizować ewentualnie na drodze zaskarżenia decyzji Wójta Gminy z [...] 2010r. Nie może być to natomiast argument przemawiający za bezczynnością Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę J. J. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.