III SAB/Kr 179/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia z dnia 28 lutego 2017 r. 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący K. J. pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o wydanie zaświadczenia określonej treści, niezbędnego dla celów postępowania przed organem emerytalnym. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia. K. J. pismem z dnia 28 lutego 2017 r. wniósł zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji na ww. postanowienie. Pismami z 24 lutego 2017 r. i 30 marca 2017 r. KWP poinformował skarżącego, że w jego sprawie naruszono termin instrukcyjny określony w art. 217 § 3 k.p.a. oraz, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uznano za bezzasadne. W dniu 23 marca 2017 r. K. J. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Następnie pismem z 6 kwietnia 2017 r. K. J. wniósł skargę do WSA w Krakowie na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji wyrażając ogólne niezadowolenie z przebiegu postępowania. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...]. O powyższym rozstrzygnięciu skarżący nie zawiadomił Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 maja 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/17 stwierdził bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia, zobowiązał organ do rozpoznania zażalenia z 28 lutego 2017 r. oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, zażalenie z dnia 28 lutego 2017 r. nie zostało rozpoznane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I OSK 3943/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. Nadto zasądził od skarżącego na rzecz organu 460 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał na prawomocne rozstrzygnięcia WSA w Krakowie z dnia 11 października 2017 r. o sygn. akt III SA/Kr 500/17, którym oddalono skargę K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Zdaniem NSA, okoliczności przedstawione w uzasadnieniu powyższego wyroku dowodzą, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, tj. 16 maja 2018 r., w obrocie prawnym znajdowało się postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...]. Zatem ustalenia poczynione przez Sąd I instancji stoją w sprzeczności z ustaleniami przyjętymi w prawomocnym wyroku o sygnaturze III SA/Kr 500/17 z dnia 11 października 2017 r. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. okazał się uzasadniony. Sąd podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji weźmie pod uwagę okoliczność wydania postanowienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 kwietnia 2017 r. nr [...]. W piśmie z dnia 2 grudnia 2019 r. w związku z doręczeniem skarżącemu ww. wyroku NSA, skarżący wniósł o: " - stwierdzenie, iż skarżony organ dopuścił się stanu bezczynności w sprawie wniesionego zażalenia, uchybiając terminowi instrukcyjnemu i poprzez niedopełnienie obowiązku o którym mowa w art. 36 kpa, tym samym wniesiona skarga w jej dacie była uzasadnioną w zakresie zarzutu bezczynności działania organu na podstawie i w oparciu, oraz w zakresie obowiązków działania organu w odniesieniu do strony, w razie uchybienia terminowi instrukcyjnemu - umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia na organ obowiązku działania - stwierdzenia, iż w sprawie strony doszło do przewlekłości postępowania, w sprawie nie wymagającej przeprowadzenia szczególnego, zawiłego, czy dowodowego postępowania wyjaśniającego. - przyznanie od skarżonego organu koszt o w postępowania sądowo administracyjnego w kwocie 600 zł, w związku z koniecznością działania w celu przeciwdziałania uchybianiu terminom, obowiązku o którym mowa w art. 36 kpa i celem wydania zgodnego z prawem orzeczenia sadowego, mającego prowadzić do prawidłowego załatwienia sprawy orzeczeniem sadu prawa - sporządzenie w trybie art. 155 ppsa, wobec niezasadnego uchybienia terminowi i w tym zakresie ewidentnego uchybienia obowiązkowi nakazu z art. 36 kpa, wystąpienia sadowego, celem doprowadzenie do przestrzegania w siedzibie skarżonego organu porządku prawnego i stosowania się do nakazów ustawowych z art. 36 kpa, któremu to jawnie uchybiono w sprawie." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : W pierwszej kolejności wskazać należy, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325.) dalej - p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I OSK 3943/18. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu interpretacji albo do dokonania czynności lub zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszania prawa (art. 149a § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że sąd administracyjny oceniając, czy w sprawie zachodzi bezczynność, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania orzeczenia. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza bowiem możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (por. np. wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I SAB 201/99, LEX nr 54517). W okolicznościach przedmiotowej sprawy Komendant Wojewódzki Policji rozpoznał zażalenie skarżącego z dnia 28 lutego 2017 r. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądnej treści, bowiem postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie ww. organu I instancji. Powyższe bezsprzecznie wynika z uzasadnienia prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 500/17, którym oddalono skargę K. J. na ww. postanowienie z dnia 10 kwietnia 2017 r. nr [...]. W tej sytuacji skoro ww. postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji zostało wydane po wniesieniu skargi do sądu, co miało miejsce 6 kwietnia 2017 r. (k. 4 akt sądowych), a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, to uznać należy, iż organ załatwił sprawę i nie pozostawał już w bezczynności, a zatem postępowanie przed sądem w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem organ rozpoznał zażalenie z 28 lutego 2017 r., wydając postanowienie z dnia 10 kwietnia 2017 r. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Pomimo wydania aktu, Sąd podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte m.in. w wyroku z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18 (opubl. LEX nr 2517463), uznał, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy, albowiem zażalenie skarżącego z dnia 28 lutego 2017 r. organ rozpoznał dopiero w dniu 10 kwietnia 2017 r. Z tego względu Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt 2 wyroku. Mimo stwierdzonej bezczynności, brak jest jednak w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczająco uzasadnionych podstaw, by przyjąć, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z takim jej charakterem mamy bowiem do czynienie wówczas, gdy zasadniczym czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalne odsuwanie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Nie jest zatem wystarczającym do uznania rażącego naruszenia prawa tylko sam fakt niedotrzymania terminów, w jakich co do zasady postępowanie administracyjne winien organ zakończyć, zwłaszcza w sytuacji gdy ich przekroczenie, jak w nin. sprawie, było stosunkowo niewielkie. W tej sytuacji Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – jak w pkt 3 wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie "kosztów postępowania sądowo administracyjnego w kwocie 600 zł", ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d tej ustawy, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Nie ponosił on zatem żadnych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Sad nie znalazł też podstaw do skorzystania z możliwości, o których mowa w art. 155 p.p.s.a. Wskazać też należy, że Sąd orzekł w nin. sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.