III SAB/Kr 21/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r. w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie przekazania akt postępowań sądowych rzecznikowi dyscyplinarnemu postanawia: 1. uchylić postanowienie własne z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt III SAB/Kr 21/13, 2. oddalić wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W ustawowym terminie wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 r. W dniu 18 lipca 2016 r. J. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 postanowienia wskazać należy, że zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Zażalenie jest uzasadnione, bowiem Sąd wydając zaskarżone postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. uchybia treści art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 14 maja 2015 r. poz. 658). Z przepisów tych wynika, że do postępowania w sprawie ze skargi J. J. należało zastosować przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r., a nie jak orzekł Sąd zaskarżonym w postanowieniu – w brzmieniu aktualnie obowiązującym. Wydanie postanowienia na podstawie poprzednio obowiązującego stanu prawnego dawało stronie skarżącej prawo do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które to prawo nie przysługuje na podstawie obecnie obowiązującego art. 260 § 2 p.p.s.a. Jednak złożenie zażalenia w przedmiotowej sprawie zapewniło faktyczną realizację tego prawa. Odnoście orzeczenia w pkt 2 postanowienia wskazać należy, że stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje, że orzeczenie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym - art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). Skoro w realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca został wezwany o wyjaśnienie w jaki sposób przy deklarowanym braku dochodów jest w stanie prowadzić jednoosobowe gospodarstwo domowe, jak kształtuje się obecnie wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego na opłaty za prąd, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefony, RTV, leki i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy. Zarządzenie wraz z formularzem PPF doręczono skarżącemu w dniu 9 marca 2016 r., ten zaś w zakreślonym terminie przesłał pocztą wypełniony i podpisany obowiązujący formularz PPF. Poprzestając na przepisaniu istotnej treści kierowanych do niego pytań i powieleniu niespójnych logicznie wywodów z wcześniejszych swoich pism nie udzielił jednak odpowiedzi, o które był wzywany. Ten stan rzeczy powoduje, że przyznanie stronie prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Skoro prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie trafnie oceniono, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Wobec powyższego nie znajdując podstaw do uwzględnienia sprzeciwu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 195 § 2 w zw. z art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.