III SAB/Kr 23/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną A. Określając swój majątek uwidocznił, że nie ma żadnych nieruchomości, nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Jedynie żona ma książeczkę mieszkaniową. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2000,94 zł wyjaśniając, że składa się na to 788,55 zł jego renty (dowód zaświadczenie ZUS) oraz 1121,39 emerytury małżonki (dowód: kopia odcinka wypłaty). Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że utrzymuje się z niewielkiej renty tj. 788,55 zł ponieważ z żoną pozostaje w ustroju małżeńskiej rozdzielności majątkowej (dowód: kopia aktu notarialnego umowy o wyłączenie wspólności ustawowej). Z uwagi na chorobę oczu (kataraktę) ma problemy z redakcją dokumentów. Przy swoich dochodach na adwokata go nie stać. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych wyjaśnił, że dom w którym mieszka stanowi własność brata żony. Żona ma w nim służebność mieszkania a skarżący mieszka wspólnie z małżonką. Stałe miesięczne wydatki skarżącego kształtują się w ten sposób, że za telefon płaci 25 zł (dowód faktura VAT), za gaz butlowy w zależności od zużycia 45-90 zł, za prąd około 50 zł (dowód: faktury VAT), za śmieci 21 zł (dowód: faktura VAT) za opiekę nad chorą żoną 500 zł (dowód: umowa zlecenia). Miesięczne wydatki na leczenie obejmują zakup lekarstw za około 100 zł (faktura za pieluchy, lekarstwa) oraz usługi stomatologiczne po około 40-50 zł (dowód: pokwitowania). Prócz tego skarżący spłaca raty zaciągniętego kredytu w kwotach po 262,44 zł (kopia umowy pożyczki). Na posiadanym rachunku odnotowuje niewielkie wpływy i obroty (dowód: wyciągi bankowe). W piśmie z dnia 18 lipca 2008 r. (data wpływu) skarżący oświadczył, że pełnomocnictwo jakiego udzielił adw. M. H. upoważniało rzeczonego tylko do wglądu w akta i przejrzenia dokumentów a nie reprezentacji skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego o ile - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie strony stopniowane jest przeświadczeniem sądu (referendarza) że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony a przy tym zasługuje ono na wiarę. Skarżący na wezwanie udzielił bowiem dodatkowych wyjaśnień a dla wykazania swych racji przedłożył wymagane dokumenty źródłowe. Te zaś należy ocenić jako obiektywne świadectwo przedstawionych w nich danych. Ewentualne niewielkie rozbieżności pozostają bez znaczenia wynikając raczej z nieporadności skarżącego. Sytuacja skarżącego jest nieszczególna jeśli się zważy na jego stałe miesięczne dochody, których poziom jest o wiele niższy od przeciętnych zarobków w gospodarce oraz brak jakiegokolwiek majątku. Okoliczność, że przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, należy wziąć pod uwagę to, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (tak NSA w postan. z 6 października 2004 r. GZ 71/04) nie zmienia tego obrazu w sposób jakichś zasadniczy. Po pierwsze z oświadczeń skarżącego zapisanych w rubryce 6 formularza PPF wynika, że prócz książeczki mieszkaniowej małżonka skarżącego nie posiada innego majątku. Po wtóre z tej racji, że jeśli któreś z małżonków korzysta z owej pomocy małżeńskiej to jest nią raczej żona skarżącego borykająca się z problemami zdrowotnymi (dowód: umowa zlecenia opieki). Trudno czynić skarżącemu zarzut, że nie poczynił stosownych oszczędności. Pomijając, że taka argumentacja nie za bardzo przyjmuje się w praktyce orzeczniczej sadów administracyjnych nie można tracić z pola widzenia tego, że przy dochodach o wiele niższych od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce skarżący nie miał najmniejszych możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 października 1983 r. I CZ 151/83 OSNCP 1984/5 poz. 82 Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/8 str. 526 Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że skarżący nie jest obecnie w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów kwalifikowanego pełnomocnika w związku z czym należało przyznać mu w takim zakresie wnioskowaną pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.