III SAB/Kr 27/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata B. G. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy postanawia: oddalić wniosek. POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2014 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. W. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy postanawia: oddalić wniosek. W piśmie datowanym na dzień 30 czerwca 2014 r. które do tutejszego sądu wpłynęło dnia 03 lipca 2014 r. zatytułowanym "Wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy", które do tutejszego sądu wpłynęło dnia 03 lipca 2014 r. adwokat B. G. domagał się wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za zastępstwo procesowe w postępowaniu zażaleniowym. Oświadczył, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Uzasadniając swoje żądania podał, że zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 18 lipca 2013 r. został wyznaczony pełnomocnikiem skarżącej w miejsce adw. R. P. Wskazując na tę okoliczność wywiódł, że pełnomocnik adw. M. W. sporządził i wniósł dnia 22 sierpnia 2013 r. skargę kasacyjną w zakresie pkt. II sentencji wyroku z dnia 1 lipca 2013 r. oraz złożył do akt opinię o braku podstaw do zaskarżenia pkt. I wyroku. Skarżącą, która nie zgadzała się z tą opinią doprowadziła do wyznaczenia nowego pełnomocnika w miejsce adw. M. W. Mecenas B. G. podtrzymał skargę kasacyjną poprzednika a nadto złożył do akt swoją opinię o braku podstaw do zaskarżenia pkt. I sentencji wyroku z dnia 1 lipca 2013 r. Opinię tę doręczył pełnomocnikowi skarżącej. W związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej strony adw. B. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej z jednoczesnym dokonaniem czynności złożenia nowej skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, na które adw. B. G. złożył zażalenie, to zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Z urzędu stwierdza się, że po orzeczonym przyznaniu skarżącej prawa pomocy (k. 189) Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla niej adwokata w osobie mecenasa R. P. (k. 197). Wyznaczony adwokat przygotował wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 205-210) a także sporządził i wniósł skargę kasacyjną (k. 215-222) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12.10.2011 r. o umorzeniu postepowania sądowego (k. 136). Po uchyleniu zaś przez Naczelny Sąd Administracyjny tego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie (k. 242), zapewnił skarżącej reprezentację przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (k. 263; 266). Za przedsiębrane czynności adwokat R. P. otrzymał od Skarbu Państwa wynagrodzenie (k. 269). Na wniosek adw. R. P., Dziekan ORA zarządzeniem z dnia 18 lipca 2013 r. wyznaczył w jego miejsce adwokata M. W. (k. 307). Ten sporządził skargę kasacyjną (k. 329-332) od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2013 r. (k. 269) w zakresie punktu drugiego – stwierdzającego, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (przyp. RWSA) a obok tego przedłożył do akt, przekazaną stronie "Opinię o braku zasadności złożenia skargi kasacyjnej w zakresie punktu I wyroku"(k. 335) – umarzającego postępowanie sądowe (przyp. RWSA) Na wniosek skarżącej, Dziekan ORA zarządzeniem z dnia 12 września 2013 r. wyznaczył w miejsce adwokata M. W. mecenasa B. G. (k. 340), który także sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej w zakresie punku I wyroku z dnia 1 lipca 2013 r. (k. 350-353) a prócz tego dokonał zgłoszenia swojego udziału w sprawie wraz z oświadczeniem o podtrzymaniu skargi kasacyjnej (k. 354). Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną przez adw. M. W. z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia i brak wniosku o jego przywrócenie (k. 356-358). W dniu 14 listopada 2013 r. adw. B. G. złożył sporządzoną tym razem przez siebie skargę kasacyjną w zakresie punktu I wyroku z dnia 1 lipca 2013 r. (k. 373-378) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia (k. 366-372). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. odmówił jednak przywrócenia terminu do wniesienia tej skargi kasacyjnej z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 385-389). Postanowienie to zaskarżył zażaleniem adw. B. G. (k. 397-400). Nie odniosło ono jednak skutku, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. zażalenie oddalił (k. 413). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwoaktów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Wobec tego, że adwokat domaga się wynagrodzenia i za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w zakresie punktu I wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 lipca 2013 r. i za zastępstwo procesowe w postępowaniu zażaleniowym związanym z zaskarżeniem przez niego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej a dodatkowo pośród wniosków sporządzonej przez niego skargi kasacyjnej znajduje się również wniosek o przyznanie z tego tytułu wynagrodzenia, więc przy rozważaniu zasadności tych żądań zachodzi konieczność odniesienia się do wszystkich wymienionych kwestii. Jeśli chodzi o przyznanie wynagrodzenia za sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (vide: postanowienia NSA z 15.04.2010 r. sygn. akt. II OZ 321/10 oraz z dnia 17.09.2012 r. sygn. akt. II FZ 727/12. Ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata M. W. stanowiło już wykonanie postanowienia o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, więc motywowane niezadowoleniem strony wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu tj. mecenasa B. G., który podjął tożsamą czynność i także wydał opinię o brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w zakresie punktu I wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 lipca 2013 r. nie uzasadnia przyznania mu wynagrodzenia z tego tytułu. Niedopuszczalne jest bowiem przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik (postanowienie NSA z 13.12.2007 r. sygn.. akt. II OZ 1287/07). Co się natomiast tyczy wynagrodzenia za zastępstwo procesowe w postępowaniu zażaleniowym związanym z zaskarżeniem przez adw. B. G. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sporządzonej przez niego skargi kasacyjnej, to - podtrzymując i tutaj argumentację o skonsumowaniu przez stronę przyznanego jej prawa pomocy z uwagi na sporządzenie przez adwokata M. W. także i skargi kasacyjnej - zwrócenia uwagi wymaga ponadto rzecz następująca. Mianowicie. Skoro przepis §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) powołanego rozporządzenia warunkuje możliwość przyznania adwokatowi wynagrodzenia od "sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej" (koniunkcja), to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest brak wystarczającego uzasadnienia do przyznania adwokatowi odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w oparciu o przepis §18 ust. 1 pkt. 2 lit. d) cytowanego rozporządzenia. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że przy takim układzie procesowym nie mamy do czynienia z "postępowaniem zażaleniowym" sensu stricte o jakim wzmiankują przepisy art. 194 §1 ppsa, art. 33 §2 ppsa, art. 227 ppsa, art. 260 ppsa, art. 263 ppsa, art. 284 ppsa, art. 297 ppsa, art. 298 ppsa, art. 49 §2 ppsa, art. 227 ppsa, lecz z postępowaniem determinowanym dążeniem do wywołania skutku procesowego polegającego na zainicjowaniu kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji, która to okoliczność daje dopiero podstawę do przyznania adwokatowi wynagrodzenia "za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej". Adwokat B. G. nie otrzyma jednak i wynagrodzenia za sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną. Nawiązując bowiem do poprzedniego wątku rozważań podnieść jeszcze raz należy, że przepis §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) powołanego rozporządzenia przewiduje możliwość przyznania adwokatowi wynagrodzenia tylko za "sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej". W realiach niniejszej sprawy adwokat B. G. skargę kasacyjną co prawda sporządził ale jej nie wniósł. Przez "wniesienie" skargi kasacyjnej należy bowiem rozumieć skuteczne nadanie jej biegu a nie złożenie pisma procesowego w sądzie. Skoro zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia tej skargi kasacyjnej z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. oddalił zażalenie na to postanowienie, to trudno w takich warunkach wywodzić, aby sporządzona skarga kasacyjna została przez adwokata "wniesiona". Jak już była o tym mowa, wniesienie skargi kasacyjnej wiązałoby się bowiem, z wywołaniem skutku procesowego polegającego na zainicjowaniu kontroli instancyjnej wyroku wydanego przez Sąd I instancji. Na koniec i tylko ubocznie zaznaczyć trzeba, że konieczność odmówienia wnioskowi adwokata we wszystkich wymienionych aspektach nie wynika ze złego skonstruowania przepisów regulujących zasady przyznawania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy czy też nieprawidłowej ich wykładni ale jest pokłosiem dyskusyjnej praktyki organów samorządu zawodowego, które w przypadku niezadowolenia strony wyznaczają kolejnego adwokata nie bacząc, że w sytuacji podjęcia jakiejkolwiek czynności (np. sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo sporządzenia opinii o braku podstaw do jej wniesienia) przez adwokata pierwotnie wyznaczanego dochodzi już do skonsumowania przyznanego stronie prawa pomocy. W świetle wszystkiego co zostało powiedziane orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 250 oraz art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. UZASADNIENIE W sporządzonej skardze kasacyjnej (k. 329-332) od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2013 r. (k. 269) adwokat M. W. zawarł wniosek o przyznanie od skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając że koszty te nie zostały pokryte jak w całości jak i w części. Z urzędu stwierdza się, że po orzeczonym przyznaniu skarżącej prawa pomocy (k. 189) Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla niej adwokata pierwotnie w osobie mecenasa R. P. (k. 197). Na wniosek rzeczonego Dziekan ORA zarządzeniem z dnia 18 lipca 2013 r. wyznaczył jednak w jego miejsce adwokata M. W. (k. 307). Ten zaś sporządził skargę kasacyjną (k. 329-332) od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2013 r. (k. 269) w zakresie punktu drugiego – stwierdzającego, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (przyp. RWSA). Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił jednak tę skargę kasacyjną z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia i brak wniosku o jego przywrócenie (k. 356-358). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku zostało ono złożone przez adwokata. Nie oznacza to jednak automatycznie, że zachodzą podstawy do przyznania wyznaczonemu adwokatowi wynagrodzenia za sporządzoną przez niego skargę kasacyjną. Podnieść bowiem należy, że przepis §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) powołanego rozporządzenia przewiduje możliwość przyznania adwokatowi wynagrodzenia za "sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej". W realiach niniejszej sprawy wyznaczony adwokat skargę kasacyjną co prawda sporządził ale jej nie wniósł. Przez "wniesienie" skargi kasacyjnej należy bowiem rozumieć skuteczne nadanie jej biegu a nie złożenie pisma procesowego w sądzie. Skoro zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. odrzucił jednak tę skargę kasacyjną z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia i brak wniosku o jego przywrócenie (k. 356-358), to trudno w takich warunkach wywodzić, aby sporządzona skarga kasacyjna została przez adwokata "wniesiona". Wniesienie skargi kasacyjnej wiązałoby się bowiem, z wywołaniem skutku procesowego polegającego na zainicjowaniu kontroli instancyjnej wyroku wydanego przez Sąd I instancji. W konsekwencji orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 250 oraz art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.