III SAB/Kr 29/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi F. J. na bezczynność Starosty postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał, że oprócz niewykończonego domu o powierzchni 110 m2 powierzchni użytkowej, nieruchomości rolnej o areale 1,01 ha i nieruchomości leśnej o powierzchni 0,03 ha nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Określając wysokość swojego dochodu wskazał na kwotę 650 zł rocznie. Uzasadniając swoje starania podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej gdyż posiadane gospodarstwo rolne przynosi mu minimalny dochód roczny. Nie ma na potrzebne produkty i opłaty. Zmuszony jest zapożyczać się u rodziny, przy czym nie ma, z czego zwracać. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego na okoliczność tego, że nie składał w roku 2006 zeznania podatkowego, kopie decyzji wymiarowej ustalających w 2008 podatek rolny na kwotę na kwotę 10 zł oraz zaświadczenie z Urzędu Gminy, w którym stwierdzono, że dochód roczny z posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego wynosi 298,70 zł. Z uwagi na fakt, że obecne postępowanie nie jest jedynym jakie skarżący zainicjował przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie (sygn. akt. III SA/Kr 591/06; III SAB 30/06) więc okolicznościami znanymi z urzędu, pozostaje, że skarżący ponosi niewielkie wydatki na prąd, wodę czerpie z wodociągu wiejskiego, gaz z butli przy czym posiadany kawałek lasu i terenów zadrzewionych pozwala mu pozyskać materiał opalowy bez konieczności jej używania, nieczystości zakopuje, nie korzysta z pomocy społecznej a jedynie z nieznacznej pomocy najbliższej rodziny lub "na zasadzie zwyczajowego pożyczania". Jak podaje żyje bardzo oszczędnie prowadząc samowystarczalne gospodarstwo rolne rezygnując z zakupu wielu produktów (akta sprawy III SAB/Kr 30/06) Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa), a owa "dokładność" stopniowana jest przekonaniem sądu, które ma być "dostateczne". Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względni wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń czy przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na ich pokrycie albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dodatkowych czynności (por. także orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). Odnosząc te uwagi do realiów rozstrzyganego przypadku należy stwierdzić, że skoro stałe miesięczne dochody skarżącego nie przekraczają ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały jego majątek składa się tylko dom w którym skarżący zamieszkuje oraz 1 hektarowa nieruchomość rolna (0,29 przeliczeniowych – dowód zaświadczenie) ze skrawkiem lasu to nie należy on do osób zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że cześć z posiadanych środków finansowych musi przeznaczać na opłacenie mediów i podstawowe zakupy. Ubocznie wypada nadmienić, że ponieważ oświadczenia takiej treści składane przez skarżącego w sprawie do sygn. akt III SAB 30/06 po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarskiego sąd uznał, że przekonywujące i wystarczające wiec nie bardzo są podstawy do tego aby obecnie kwestionować ich rzetelność. zwłaszcza, gdy dodatkowo część wiedzy, co do sytuacji bytowej skarżącego czerpana jest na zasadzie notorii urzędowej z argumentacji powołanej przez skarżącego w sprzeciwie. Nadto nie można zapominać, że rozstrzygnięcia sądowe powinny być jednak w jakimś stopniu przewidywalne dla stron. Biorąc to wszystko pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Mimo bowiem tego, że posiadany majątek nieruchomy posiada pewną wartość podkładową lub sprzedażną trudno byłoby od uczestnika wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby on bowiem w podstawy jego bytowania. Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach zaś nie uzyska dla tej prostej przyczyny, że przy wskazywanych dochodach nie posiada istotnej dla tych instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań. Z tych względów należała mu się pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.