III SAB/Kr 29/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-06-21

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z emerytury i posiada majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, pomimo niskich dochodów z emerytury, posiada majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna) i nie wykazał, że jego utrzymanie jest niemożliwe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Koszty sądowe (wpis od skargi) są relatywnie niskie w stosunku do posiadanych zasobów, a prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania obiektywnej niemożliwości poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1287 zł netto, posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Zaznaczył, że jest schorowany i ma 73 lata. Organ ocenił, że posiadany majątek i relatywnie niskie koszty utrzymania nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie niezałatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że należy do niego 60 metrowy dom z 8 metrowym mieszkaniem oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha stanowiąca ugory w tym zaś 0,7 ha lasu. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody skarżący oszacował na 1532,66 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 73 lata, choruje na szereg wymienionych przez siebie dolegliwości. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1287,72 zł netto. Powiada, że dom gdzie zamieszkuje jest stary, pozbawiony wygód jak woda, prąd, łazienka czy CO. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek skarżącego więc w oparciu o dodatkowe wyjaśnienia jakie skarżący składał przy sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 1185/12 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że wysokość stałych miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego należy liczyć na 13,40 zł. Ponadto skarżącego obciąża podatek leśny w wysokości 23 zł rocznie. Na leki wydaje wydał ostatnio 104,84 zł, natomiast w miesiącu październiku 2012 r. 494,82 zł Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione o informacje znane z urzędu pozwala na stwierdzenie, że przy dochodzie skarżącego, który należy szacować na 1287 zł netto emerytury, stałe obciążenia związane z utrzymaniem domu wynoszą zaś tylko ok. 13,40 zł. Na leki przeznaczał ostatnio 104 zł. Przedstawione okoliczności siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów sądowych, na które obecnie składa się tylko wpis od skargi ustalony na kwotę 100 zł. Ponadto jeśli w realiach niniejszej sprawy skarżący nie podjął próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji, to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się bowiem temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym. Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło