III SAB/Kr 30/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza Miasta Zakopane postępowania znak: BMKZ.410.31.2021 postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 lutego 2024 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Zakopane – Miejskiego Konserwatora Zabytków w sprawie zmiany obrysu budynku przy ul. [...] w Z. (postępowanie znak: BMKZ.410.31.2021). Skarżący podniósł, że Miejski Konserwator Zabytków był zobowiązany do złożenia do Starosty Tatrzańskiego wniosku o wydanie decyzji w rozumieniu art. 104-109 k.p.a. o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Tatrzańskiego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Zakopane wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że sprawa objęta niniejszą skargą została już prawomocnie osądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 141/22 odrzucił skargę skarżącego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania znak: BMKZ.410.31.2021 przez Burmistrza Miasta Zakopane. Po drugie organ stwierdził, że złożenie wniosku o wprowadzenie zmian w rejestrze gruntów i budynków nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Organ nie mógł zatem pozostawać w bezczynności, czy też prowadzić przewlekle postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej p.p.s.a.), w tym na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Na gruncie przedmiotowej sprawy, podobnie jak w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 141/22, skarżący czyni organowi zarzut, że ten nie wystąpił do starosty z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków, w związku z czym miałby popaść w bezczynność i przewlekłość. Należy stwierdzić, że wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków nie jest decyzją, czy postanowieniem wskazanym w art. 3 § 2 pkt 2 i 3, ani innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Oznacza to, że skarga dotycząca złożenia takiego wniosku nie może zostać rozpoznana przez sąd administracyjny z uwagi na brak kognicji tego sądu. Jak słusznie wskazał Sąd w postanowieniu wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Kr 141/22 w przypadku przedmiotowego wniosku nie można zidentyfikować żadnego uprawnienia lub obowiązku, które wniosek ten miałby kształtować, określać ich granice, bądź sposób czy możliwość wykonywania prawa. Co więcej, w orzecznictwie podkreśla się, że również sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 389/10; oraz z dnia 15 maja 2018 r. sygn. I OSK 1639/16, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warto również dodać, że zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.), z wnioskiem o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może wystąpić właściciel lub władający gruntem na zasadach samoistnego posiadania. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy zaś do zadań starosty (art. 7d powołanej ustawy). Przedmiotem skargi jest zatem bezczynność i przewlekłość organu w zakresie, jaki w ogóle nie należy do jego kompetencji, ani też nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wynikających z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Z powołanych przepisów jasno wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Końcowo zaznaczyć należy, że powaga rzeczy osądzonej, o której pisze organ w odpowiedzi na skargę (wskazując na postanowienie tut. Sądu z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 141/22) dotyczy jedynie rozstrzygnięć merytorycznych, do których nie zalicza się postanowienia o odrzuceniu skargi.