III SAB/Kr 31/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. C. na bezczynność Burmistrza Gminy postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie, II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dorosłą córką. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi tylko zajmowany lokal mieszkalny w K. o powierzchni 22 m2. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 2067,15 z podając, że składa się na to 467,15 zł jej renty oraz 1600 zł wynagrodzenia córki. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że wspólnie z córką opłaca mieszkanie, energię, telefon, zakupuje butle gazowe. Wezwana dodatkowo wyjaśniła, że za mieszkanie płaci 152,37 zł (dowód: kopia pokwitowania wpłaty, pismo z administracji), za wymianę butli gazowej 49 zł (dowód: kopia pokwitowania), za kartę telefoniczną 25 zł (dowód: kopia paragonu), ratę do banku w wysokości 196,90 zł (dowód: kopia pokwitowania), za telefon stacjonarny 28,06 zł (dowód: kopia faktury), za energię elektryczną 81,58 zł (dowód: kopie pokwitowań), na ubezpieczenie 65,70 zł (dowód: kopie pokwitowań), abonament RTV 33,20 zł (kopia potwierdzenia wpłaty), za bilet miesięczny PKP 96 zł (dowód: kopia biletu), za bilet miesięczny miejski 42,30 zł (dowód: kopia biletu). Ostatnimi czasy zakupiła okulary wraz z oprawami za 116,60 zł (dowód: kopia oświadczenia i zamówienia). Na lekarstwa w różnych okresach czasu na przestrzeni ostatnich trzech lat wydawała od 10 zł do 108,58 zł (dowód: kopia paragonów) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym gdy - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie w którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa gdzie wskazała na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło swoich dochodów przedkładając na wezwanie żądane kopie dokumentów źródłowych. Tym samym oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Zestawiając kwotę dochodów gospodarstwa domowego skarżącej do wynikającej z rozporządzenia wysokości wpisu od skargi oraz przewidując minimalny koszt zlecenia takiej sprawy adwokatowi (§18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. 02.163.1348 ze zm./) można stwierdzić, że choć nie przewyższają one dochodów skarżącej to jednak relatywnie nie są obojętne dla skarżącej. Dochody gospodarstwa domowego skarżącej są bowiem niższe od dochodów przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 października 1983 r. I CZ 151/83 OSNCP 1984/5 poz. 82 Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/8 str. 526). Okoliczność ta silą faktu wpływa zaś na ustalenie, że skarżąca nie za bardzo miała możliwości aby poczynić oszczędności (por. także postanowienie SN z 24 września 1984 r., II CZ 104/84, Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/7 s. 455) zwłaszcza gdy dodatkowo uwzględni się, takie jej wydatki specjalne jak potrzebę zakupu okularów czy wykupienia leków. Przy tym choć "długi prywatne strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami tej strony wobec Skarbu Państwa do pokrycia kosztów sądowych (por. orz. SN z 4 maja 1937 r. C. III.2490/36, Zb.Urz. 38/142; Gł.Sąd. 38/5 s/ 434) to jednak oczywistym jest, że nie pozostają one bez wpływu na ocenę aktualnych możliwości płatniczych strony skarżącej. Biorąc pod uwagę, że sygnalizowany przez skarżącą stan zdrowia oraz to, że jest rencistką trudno czynić skarżącej zarzut, że nie stara się własnym działaniem poprawić swej sytuacji materialnej. Realne możliwości zarobkowe córki ocenić zaś należy przez pryzmat pułapu dotychczasowych jej zarobków. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że gdyby miała możliwość podjęcia lepiej płatnej pracy uczyniłaby to, co raczej jednak nie jest takie proste jeśli dla utrzymania dotychczasowej posady decyduje się na uciążliwe dojazdy. Uwzględniając to wszystko i korzystając, że sąd a co za tem idzie także referendarz nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) należało skarżącej przyznać prawo pomocy tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała a częściowo poprzez ustanowienie adwokata. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem ogólny status majątkowy skarżącej zabezpieczając jej gwarantowane konstytucją prawo do sądu a jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed nieuzasadnioną roszczeniowością strony. Jakkolwiek bowiem faktycznie skarżącej mogłoby nie być stać i na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika i opłacenie kosztów sadowych, to równocześnie trudno jest bronić poglądu aby uiszczenie wpisu od tej skargi przekraczało możliwości płatnicze strony. Nie można bowiem zapominać, że jakkolwiek stałe dochody gospodarstwa domowego skarżącej (ok. 2067 zł) nie są nadzwyczajne to jednak przy wykazanych stałych wydatkach (ok. 768) sumy pozostające do jej dyspozycji (ok. 1299 zł z wyliczenia 2067- 768 = 1299) wystarczające na pokrycie kosztów sądowych obejmujących aktualnie wpis od skargi a później - i tylko ewentualnie - opłatę kancelaryjną oraz wpis od skargi kasacyjnej. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §1 i § 3 ppsa.