III SAB/Kr 31/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych postanawia: odrzucić skargę J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych, dalej "OSDOIRP", skargę na bezczynność OSDOIRP. Jako podstawę prawną wskazał art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". W piśmie stanowiącym załącznik do skargi, skarżący wniósł również o wymierzenie OSDOIRP grzywny. Bezczynności skarżący upatruje m.in. w odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego A. B. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. [...] wydanym przez Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych z naruszeniem właściwości rzeczowej i miejscowej. Ww. postanowienie otrzymał skarżący 4 lutego 2014 r. W ocenie skarżącego, ww. postanowienie zostało wydane w ramach sprawy administracyjnej. Skarżący podniósł, że w dniu 7 lutego 2014 r. nadał przesyłką pocztową do OSDOIRP wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przez wskazanie przyczyny przekazania do rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych sprawy A. B. w terminie określonym art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych przekazał powyższe pisma J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wedle właściwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei stosownie do § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Odpowiedzialność dyscyplinarna radców prawnych została uregulowana w rozdziale 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r., nr 10, poz. 65 ze zm). Jednakże żaden z przepisów ww. ustawy nie poddaje kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego. Stosownie, bowiem do treści art. 622 ust. 1 ww. ustawy od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych, kasacja do Sądu Najwyższego. Natomiast art. 741 stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Analizując orzecznictwo sądowe należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się problematyką dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego – przykładowo w postanowieniu z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 219/07 wskazał, że ustawodawca objął niektóre podmioty możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego np. policjanci, funkcjonariusze celni, a jednocześnie niektóre podmioty, m. in. korporacje radców prawnych, możliwości takiej pozbawił. NSA stwierdził, że powyższe wynika z faktu, iż ustawa o radcach prawnych nie przewiduje w swej treści skargi do sądu administracyjnego. Nadto wojewódzkie sądy administracyjne (WSA w Białymstoku - postanowienie z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II SAB/Bk 72/06, WSA w Gdańsku - postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SAB/9/09, WSA w Warszawie postanowienie z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 104/12), uznały skargi dotyczące postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o radcach prawnych za niedopuszczalne. Zgodnie z tezą w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 72/06 "Postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają. W przepisach szczególnych sądowadministracyjną kontrolą legalności działania organów administracji w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych objęto m.in. policjantów, strażaków, funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy celnych, rzeczoznawców majątkowych. Natomiast w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnych radców prawnych, sprawy te objęte zostały kognicją Sądu Najwyższego. Ustawa o radcach prawnych w sposób enumeratywny wymienia sytuacje, w których przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 28 ust. 7, art. 31 ust. 2b, art. 33 ust. 8, art. 368 ust. 11, art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Postępowanie dyscyplinarne, a także bezczynność w nim, do tego katalogu nie należy. W sprawie Sąd, zgadzając się w z powyższymi tezami stwierdza, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone w stosunku do radcy prawnego nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ale Sądu Najwyższego – w stosunku do orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Dlatego skargę na bezczynność w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec radcy prawnego uznać należy za niemieszczącą się we właściwości sądu administracyjnego. W konsekwencji powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Z uwagi na powyższe Sąd odrzucając skargę nie mógł rozpoznać wniosku o wymierzenie grzywny.