III SAB/Kr 39/11

Kraków, dnia 8 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO del. Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek. A. W., reprezentowana przez pełnomocnika, wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego), złożonym na urzędowym formularzu PPF wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zaznaczyć należy, że wniosek z dnia 3 kwietnia 2013 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie wcześniejszy wniosek obejmował swoim zakresem jedynie ustanowienie adwokata to jednak jego przedmiotem było cały czas przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2012 r., a zażalenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OZ 548/12. W przedmiotowym wniosku zostało wskazane, że skarżąca jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy i obecnie przebywa poza granicami Polski. W skład jej majątku wchodzi tylko dom drewniany, do kapitalnego remontu na działce 45 a w miejscowości D. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw, w którym podniósł, że nieudzielenie pomocy prawnej z urzędu jest zamknięciem drogi do sądu. Ponadto jest oczywiste, że sytuacja materialna A. W. nie uległa zmianie, a obecnie przebywa ona na utrzymaniu osób obcych i nadal nie pracuje. W związku z tym, że oświadczenie strony zawarte we wniosku okazało się niewystarczające Sąd zarządzeniem z dnia 24 maja 2012 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do wyjaśnienia m.in. czy skarżąca jest zarejestrowana w urzędzie pracy, czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, czy nadal poszukuje pracy w USA i jakie są dochody rodziców skarżącej. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej podał, że A. W. nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, nie przebywa w Polsce, matka skarżącej pobiera emeryturę w kwocie ok. 1500 zł, a ojciec odmawia ujawnienia dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Zaznaczyć należy, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został negatywnie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając ponowny wniosek Sąd – stosownie do treści art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ocenia czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do treści art. 165 powołanej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odnosząc to do realiów niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata z urzędu (vide k-166 akt sądowych). Zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Osoba chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej oraz członków jej rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, podzielany w pełni przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której pełnomocnik skarżącej zarządzeniem z dnia 24 maja 2013 r. został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, jednakże w odpowiedzi na powyższe podane zostały tylko szczątkowe, wybiórcze informacje. Nadal nie zostały ujawnione dochody rodziców skarżącej i jej rzeczywisty stan majątkowy. Taka postawa skarżącej i nieprawidłowe wykonanie wezwania Sądu, jak również zatajanie pewnych wiadomości uniemożliwia poprawną weryfikację i ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Poza tym w żaden sposób nie zostało wykazane, że okoliczności faktyczne i prawne sprawy uległy jakiejkolwiek zmianie od czasu wydania prawomocnego postanowienia WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2012 r. Tym bardziej biorąc pod uwagę, że zakres obecnie rozpoznawanego wniosku jest szerszy, gdyż dotyczy zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata, skarżąca powinna mieć na względzie, że to na niej ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o powołane wyżej przepisy, orzekł jak w sentencji postanowienia.