III SAB/Kr 4/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-08-25
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający niekompletne i wybiórcze informacje dotyczące sytuacji majątkowej i dochodowej strony, może zostać oddalony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonywujący okoliczności uzasadniających jego przyznanie, przedstawiając niekompletne i wybiórcze informacje dotyczące swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wcześniejszych wezwań do uzupełnienia braków. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego. We wniosku podał jedynie ogólne informacje o swoim majątku (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna) i dochodach (emerytura), nie przedstawiając szczegółowych danych dotyczących zbycia wcześniejszych nieruchomości ani dokładnych przychodów i kosztów związanych z uprawą roli. Sąd zauważył, że skarżący wielokrotnie składał podobne, niekompletne wnioski i nie wykonywał wezwań do uzupełnienia braków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Apelacji [...] postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący we wniesionym dnia 10.08.2017 r. (wpływ) na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Przedstawiane we wniosku informacje ograniczył do wskazania, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 762,92 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia. Powiada, ze wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Za energię elektryczną opłaca rachunki lecz z opóźnieniem. Szambo, opał i wodę ma swoje. Twierdzi, że pieniądze pożycza od osób prywatnych w ten sposób, że od jednego pożycza a drugiemu oddaje. Posiadane 0,58 ha gruntu obsiewa zbożem ale i tak przynosi to straty, gdyż nie otrzymuje dopłat.
Z urzędu stwierdza się, że skarżący już wcześniej ubiegał się w sprawie o prawo pomocy. Wnioskowi skarżącego odmówiono albowiem na wcześniejsze wezwanie udzielił wybiórczych wyjaśnień. Z urzędu stwierdza się nadto, iż skarżącemu wyjaśniano również wcześniej w trybie art. 6 ppsa, że ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, więc musi wyjaśnić:
• dlaczego aktualnie wykazywał tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia?
• na ile aktualnie w ujęciu rocznym szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu?
Z urzędu stwierdza się wreszcie, że nie jest to jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym i że we wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje również kierowanych do niego wezwań.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze orzeczeń wydanych w tej i szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było potrzeby wzywania obecnie strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło