III SAB/Kr 41/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. T. na bezczynność Województwa postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 22 marca 2016 r. B. T. - dalej skarżąca, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę "na bezczynność Województwa – Zarządu Dróg Wojewódzkich a także Marszałka Województwa" dotyczącą odmowy usunięcia naruszenia prawa polegającego na zlokalizowaniu przed domem skarżącej szafy oświetleniowej przebudowywanej drogi wraz z całą infrastrukturą , w tym przyłączem elektrycznym do słupa znajdującego się na działce skarżącej, a także braku wyjazdu (wyjścia) z tej działki, a następnie zmiany organizacji ruchu polegającej na przeniesieniu szafy w inne miejsce oraz wykonanie dojazdu. Ponadto skarżąca wniosła o usunięcia znaku drogowego zawierającego ograniczenie prędkości do 70 km/h postawionego przy wejściu na jej działkę. Pismem z dnia 17 czerwca 2016 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez: - złożenie oświadczenia, czy skargę wnosi osobiście, czy też działa przez profesjonalnego pełnomocnika; - sprecyzowanie, jakiego organu dotyczy skarga na bezczynność nadana do tut. Sądu za pośrednictwem Marszałka Województwa, wobec sformułowania, że jest to "skarga na bezczynność Województwa – Zarządu Dróg Wojewódzkich, a także Marszałka Województwa " ; - określenie co jest przedmiotem skargi: • zlokalizowanie przed swoim domem szafy oświetleniowej wraz przyłączem elektrycznym do słupa na działce skarżącej; • zmiana organizacji ruchu poprzez przeniesienie szafy w inne miejsce; • brak wyjazdu/wyjścia z działki skarżącej; • wykonanie dojazdu; usunięcia znaku drogowego dotyczącego ograniczenia prędkości do 70 km/h, zlokalizowanego przed domem skarżącej; czy decyzja zatwierdzająca zmianę organizacji ruchu, a jeżeli tak to o podanie daty i numeru tej decyzji – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi . Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 20 czerwca 2016r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 21 czerwca 2016r. oświadczyła , że na obecnym etapie postępowania nie podjęła decyzji co do dalszego reprezentowania jej przez adwokata , natomiast w piśmie z dnia 27 czerwca 2016r. jednoznacznie oświadczyła , że w niniejszej sprawie występuje osobiście , bez pełnomocnika. Odnosząc się do kwestii, jakiego organu dotyczy skarga , skarżąca stwierdziła, że skarga na bezczynność od początku , czyli od 2013r. , jest kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Marszałka Województwa, któremu podlega Zarząd Dróg Wojewódzkich – wykonawca infrastruktury drogowej. Przedmiotem skargi jest natomiast lokalizacja skrzyni oświetlenia ulicznego na samym wejściu do domu skarżącej oraz lokalizacja znaku drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W myśl art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016. 718, powoływanej dalej jako: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Zarządu Dróg Wojewódzkich polegająca na nieusunięciu naruszenia prawa poprzez zlokalizowanie " skrzyni oświetlenia ulicznego na samym wejściu do domu skarżącej oraz lokalizacja trzeciego znaku drogowego". Podkreślić należy, że zaskarżenie bezczynności dopuszczalne jest w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy w sprawie, zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania, a ponadto istniała podstawa prawna do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. O dopuszczalności orzekania przez sąd administracyjny w sprawie bezczynności organu można mówić wyłącznie wtedy, gdy zaskarżony organ, mimo ustawowego obowiązku, nie podejmuje w terminie określonym w Kodeksie postepowania administracyjnego rozstrzygnięcia, podlegającego sądowoadministracyjnej kontroli (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I OSK 517/10). Zdaniem Sądu sprawa ze skargi wniesionej przez skarżącą nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 P.p.s.a.). Nie ma również przepisów ustaw szczególnych, które przewidują możliwość wydania przez organ rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że aby organ administracji mógł załatwić sprawę w formie decyzji administracyjnej, konieczne jest istnienie przepisu prawa powierzającego organowi załatwienie sprawy w tej właśnie formie (tak np. NSA w wyroku z 17.12.1996r., II SA 988/85, ONSA nr 2 z 1985r., poz. 38, postanowienie NSA z 18 marca 1996r. sygn. SA/Ka 347/96). Zasada domniemania załatwienia spraw w formie decyzji, jest przyjmowana w orzecznictwie sądowym wyjątkowo, jedynie w określonych okolicznościach sprawy wskazujących na taką okoliczność. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie występują. Zdaniem Sądu prawidłowo organ uznał, że nie ma podstawy do wydania w sprawie jednego z aktów przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 – 3. Organ nie był również uprawniony do wydania innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy dany akt lub czynność ustala (odmawia ustalenia), stwierdza (odmawia stwierdzenia), potwierdza (odmawia potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub ich potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (T. Woś, H. Knysiak – Kolczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz str. 61, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2005). Ewentualne usunięcie zlokalizowanej pod domem skarżącej szafy oświetleniowej nie jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków lub uprawnień określonych przepisami prawa administracyjnego. W tym konkretnym przypadku roszczenia skarżącej należą do roszczeń o charakterze cywilno-prawnym i nie są związane z organizacją ruchu. Wyjaśnić przy tym należy, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej nie rozciąga się na każdą działalność organów administracji publicznej. Kognicja sądów administracyjnych dotyczy wyłącznie takich sporów pomiędzy określonym podmiotem, a organem administracji publicznej, które powstały na gruncie stosunków administracyjnoprawnych. Sądy administracyjne badają wyłącznie tę sferę aktywności administracji publicznej, w jakiej została ona upoważniona do władczego i jednostronnego kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów w stosunku do niej zewnętrznych i jej nie podporządkowanych. Spory pomiędzy organami administracji publicznej a innymi podmiotami, nawet wówczas, gdy dotyczą praw i obowiązków powstałych na gruncie określonego stosunku prawnego, lecz nie charakteryzującego się nadrzędnością organów administracyjnych wyrażającą się we władczym kształtowaniu tych praw i obowiązków, nie są sporami o charakterze administracyjnoprawnym. Dotyczy to w szczególności sporów powstałych na gruncie prawa cywilnego, gdzie w razie konfliktu o wzajemnych prawach i obowiązkach stron stosunku cywilnoprawnego, w sposób władczy, rozstrzyga sąd powszechny. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Czynności prowadzące do ustawiania , czy usunięcia szafy oświetleniowej, usytuowania znaków drogowych - nie należą do kategorii spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych . Mając na uwadze powyższe okoliczności skarga podlega odrzuceniu na podstawie o art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a..