III SAB/Kr 50/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek SO del. Janusz Bociąga Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie bezczynności skargę oddala W skardze z dnia 23 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ( złożonej bezpośrednio (osobiście) w sądzie w dniu 25 czerwca2012 r., a przekazanej następnie przez Sąd organowi, za pismem z dnia 26 czerwca 2012 r., [...]), skarżący R. M. zarzucił bezczynność Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej domagając się jednocześnie wymierzenia temu organowi grzywny z uwagi na niewykonanie wyroku sądu z dnia 22 czerwca 2011 r. Skarżący podniósł, że pierwsza decyzja (po wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r.), została wydana przez organ I instancji w dniu 4 stycznia 2012 r. Ponadto wskazał, że złożył trzy pisma w dniach 5 marca 2012 r., 29 marca i 16 kwietnia 2012 r. w których zwrócił się o wypłacenie zaległego zasiłku stałego. Pisma te zostały potraktowane jako stanowiące odwołanie od decyzji z dnia 4 stycznia 2012 r. Skarżący podkreślił jednakże, że nigdy nie składał odwołania. W odpowiedzi na tę skargę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wskazał, że wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1236/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 1 czerwca 2010 r., znak: [...]. Organ wyjaśnił, że dokumenty zgromadzone w sprawie wpłynęły do Ośrodka w dniu 28 listopada 2011 r. W dniu 4 stycznia 2012 r. wydana została decyzja, na mocy której organ przyznał R. M. zasiłek stały od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. w kwocie 444 zł miesięcznie i od 1 maja 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. w kwocie 167 zł miesięcznie. Decyzję tę R. M. odebrał 12 stycznia 2012 r. i następnie złożył od niej odwołanie z uchybieniem terminu. W związku z tym postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W wyniku wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 stycznia 2012 r. decyzją z dnia 18 lipca 2012 r. Kolegium stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z dnia 4 stycznia 2012 r. W oparciu o posiadane dokumenty organ wydał jednakże ponownie w dniu 22 listopada 2012 r. decyzję, znak: [...], w przedmiocie zasiłku stałego. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie pozostawał zatem w stanie bezczynności, co potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 11 lipca 2012 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądu obejmuje również orzekanie w sprawach spraw na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a § 2 art. 3 P.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie, jest bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i wniosek o wymierzenie temu organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Z przepisu art. 149 P.p.s.a. wynika, że istota skargi na bezczynność polega na tym, iż sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07 - publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest natomiast tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1-4a P.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Sąd rozpatrując skargę na bezczynność ogranicza się więc do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa i czy przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji strona wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 37 k.p.a., co potwierdza zażalenie strony (pismo) z dnia 12 czerwca 2012 r. na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania, które to zostało uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za nieuzasadnione postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. nr [...]. Bez wątpienia też skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. i dlatego też podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Dokonane przez Sąd ustalenia w oparciu o nadesłane akta administracyjne, prowadzą do stwierdzenia odmiennego stanu rzeczy niż to zarzuca skarżący. Skoro w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania, to niewątpliwie w dacie orzekania organ nie pozostawał w stanie bezczynności. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wydał bowiem w dniu 4 stycznia 2012 r. decyzję, znak: [...], przyznającą skarżącemu zasiłek stały o dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. w kwocie 444 zł miesięcznie oraz od dnia 1 maja 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. w kwocie 167 zł miesięcznie. Co prawda Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 18 lipca 2012 r. nr [...] stwierdziło następnie nieważność wyżej wskazanej decyzji z 4 stycznia 2012 r., nie mniej jednak w dniu 22 listopada 2012 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wydał w tej sprawie ponownie decyzję, znak: [...], w przedmiocie zasiłku stałego. W następstwie tego, sąd nie mógł uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., gdyż nie mógł zobowiązać organu do wydania aktu, który już wydał w dniu 22 listopada 2012 r. W sprawach skarg na bezczynność nie jest natomiast rolą sądu dokonywanie oceny i kontroli aktów wydanych przez organy w toku prowadzonego postępowania. Wobec powyższego brak też było merytorycznych przesłanek do wymierzenia Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej grzywny, zgodnie z postanowieniami art. 149 § 2 P.p.s.a.. Taka możliwość otwierałaby się tylko wtedy, gdyby sąd stwierdził bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji, gdy Sąd nie stwierdził bezczynności organu pomocy społecznej i nie dopatrzył się prowadzenia przez niego przewlekle postępowania z rażącym naruszeniem prawa, to skarga jako niezasadna musiała ulec oddaleniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.