III SAB/Kr 54/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-16
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać oddalony, jeśli strona nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów źródłowych, mimo że jej oświadczenia wzbudziły wątpliwości?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podlega oddaleniu, jeśli strona nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów źródłowych, które miały na celu wyjaśnienie wątpliwości co do jej sytuacji majątkowej i dochodowej. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy, mimo wezwania, należy interpretować na jego niekorzyść, a ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Wniosek wzbudził wątpliwości sądu, który wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów źródłowych, w tym dotyczących wcześniejszego ustanowienia adwokata. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić wniosek.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem.
Określając swój majątek o uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni 72 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1 ha 71 a i ciągnik C 330. Nie posiada zasobów pieniężnych.
Szacując dochody swego gospodarstwa domowego podała, że sama otrzymuje kwartalnie z KRUS 473 zł renty. Mąż pobiera natomiast miesięcznie 1228,47 zł emerytury.
Uzasadniając swoje starania skarżąca podała, że wraz z małżonkiem prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Oboje są ludźmi starszymi. Ich dochody są niski a koszty utrzymania domu wysokie. Spłacają kredyt w kwocie 16 tys. zł zaciągnięty na remont domu. Miesięczna rata to 500 zł. Wysokie koszty generuje także potrzeba opału w zimie (2000 zł). Dodatkowo miesięcznie ponoszą koszty związane z bieżącymi rachunkami. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, pozostająca pod opieką lekarską. Wiążą się z tym również koszty wykupu leków. Twierdzi, że nie mają możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia ani poczynienie oszczędności. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że rata kredytu to 500 zł miesięcznie, śmieci 52 zł, prąd 60 zł, gaz 70 zł, ścieki 40 zł, opał 2000 zł (rocznie), koszty leczenia 150 zł miesięcznie ubezpieczenie domu 135 zł (rocznie).
Wobec tego, że oświadczenia zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości zarządzeniem z dnia 15.04.2016 r. wezwano skarżącą o dodatkowe oświadczenia i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu:
• wyjaśnienie dlaczego w sporządzonym dnia 21.03.2016 r. na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się m.in. ustanowienia radcy prawnego (vide: rubryka 4.2.) podpisała oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym (rubryka 12.) skoro na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. jej pełnomocnik T. T. podał, że "ustanowił w sprawie adwokata W. W." (vide: protokół rozprawy k. 51)?
• wyjaśnienie z jakich środków małżonkowie opłacali tego adwokata, skoro w piśmie z 23.03.2016 r. wnioskodawczyni twierdzi że nie stać ich na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania?
• przedstawienie rachunków za śmieci, prąd, gaz, ścieki, koszty leczenia z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy, pokwitowania raty. Jeśli występowały jakiekolwiek trudności w regulowaniu tych opłat okazanie stosownych monitów, wezwań, ponagleń
• wyjaśnienie w jaki sposób wypłacane są małżonkom wykazane świadczenia emerytalno rentowe. Jeśli małżonkowie posiadają jakieś rachunki bankowe, proszę okazać wyciągi obrazujące historię dokonywanych operacji na takich rachunkach w okresie ostatniego miesiąca. Jeśli małżonkowie nie mają żadnych rachunków bankowych proszę o złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń,
W trybie art. 6 ppsa, wyjaśniono stronie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza że na poparcie swych twierdzeń powinna przedstawić np. kopie rachunków, odcinków świadczeń, zaświadczeń, pisemnych oświadczeń os. trzecich itp.
W tym samym trybie wyjaśniono również stronie, że zgodnie z art. 246 §3 ppsa adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Zarządzenie nie zostało wykonane przez skarżącą. Wezwanie pozostało
bez odpowiedzi.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie strony zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżąca powinna sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05).
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło