III SAB/Kr 55/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-12
Skład orzekający: Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dziekana Wydziału Uniwersytetu w sprawie zaliczenia przedmiotów, zwrotu opłat oraz innych kwestii związanych ze statusem studenta, mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dziekana Wydziału Uniwersytetu w sprawach, które nie mieszczą się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 PPSA, a które nie dotyczą wydania aktu podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W szczególności, sprawy dotyczące zaliczenia przedmiotów, zwrotu opłat czy innych kwestii wewnątrzzakładowych stosunku student-uczelnia, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego, chyba że są rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca M. A. wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dziekana Wydziału Uniwersytetu w Krakowie. Skarżąca upatrywała przewlekłości w braku rozpatrzenia przez Dziekana szeregu kwestii, takich jak zaliczenie przedmiotów, zwrot opłat, realizacja przedmiotów awansem, czy wyjaśnienie innych problemów związanych z jej studiami. Skarżąca domagała się m.in. wymierzenia organowi grzywny, zasądzenia od organu zwrotu kosztów pomocy prawnej, uznania jej za studentkę III roku, uznania zaliczenia przedmiotu Farmakokinetyka, przedstawienia indywidualnego planu zaliczenia przedmiotów oraz pisemnego wyjaśnienia wszystkich podniesionych kwestii.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] postanawia skargę odrzucić.
Uzasadnienie:
Pismem z dnia 17 września 2014 r. M. A. zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z prośbą o przepisanie ocen uzyskanych w dotychczasowym trybie kształcenia na podanym profilu oraz uwzględnienie punktów ECTS. Prośbę umotywowała faktem, że już wcześniej studiowała na tym kierunku w B oraz uzyskała zaliczenie pięciu semestrów. Jednocześnie zwróciła się o wpisanie jej na VI semestr.
Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. ([...]) Przewodniczący Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej przywrócił M. A. termin do wpisu na pierwszy rok studiów niestacjonarnych na kierunku [...] prowadzonych przez Wydział [...] Uniwersytetu [...].
Decyzją z dnia 26 września 2014 r. ([...]) M. A. została przyjęta na pierwszy rok studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich: kierunek [...], prowadzonych przez Wydział [...] Uniwersytetu pod warunkiem, że liczba osób wpisanych na te studia w roku akademickim 2014/2015 będzie nie mniejsza niż dolny limit przyjęć określony uchwałą Senatu nr [...] z 29 maja 2013 r. ze zm.
Pismami z dnia 6 października 2014 r. M. A. zwróciła się o wyrażenie zgody na przepisanie ocen z przedmiotów: Mikrobiologia, Patofizjologia oraz Psychologia. Na powyższe uzyskała zgodę Wydziału [...] (zgoda nie opatrzona datą, umieszczona na podaniu, bez potwierdzenia odbioru przez M. A.).
Wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2015 r. (który do organu wpłynął 17 kwietnia 2015 r.) M. A., działając przez pełnomocnika adw. I. Z. zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu o wyrażenie zgody na przepisanie w roku akademickim 2014/2015 ocen uzyskanych przez M. A. w dotychczasowym trybie kształcenia na [...] w B z uwzględnieniem punktów ECTS z przedmiotów: - chemia leków – ćwiczenia i farmakokinetyka oraz zwrócenie się do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu w B o udostępnienie sylabusu z przedmiotu Farmakokinetyka.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 17 maja 2015 r. ([...]) Dziekan Wydziału [...] wyjaśnił, że M. A. została przyjęta na I rok studiów niestacjonarnych na kierunku [...] Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2014/2015.
W dniu 17 września 2014 r. M. A. przedstawiła kartę przebiegu swoich studiów na kierunku [...] Wydziału [...] w B wraz z wnioskiem o wpisanie na VI semestr studiów.
W dniu 2 października 2014 r. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu wyraził zgodę na uwzględnienie zaliczonych przez M. A. przedmiotów w innej uczelni oraz uzyskanych w związku z tym punków ECTS. W związku z powyższym zgodził się wpisać M. A. na III rok studiów niestacjonarnych na kierunku [...] pod warunkiem uzupełnienia w roku akademickim 2014/2015 różnic programowych dot. I i II roku studiów, tj. przedmiotów: biochemia, biologia molekularna i historia farmacji.
W dniach 6 i 7 października 2014 r. M. A. złożyła dodatkowe wnioski o uwzględnienie przedmiotów: psychologia, mikrobiologia i patofizjologia, które zaliczyła w B. Na powyższe uzyskała zgodę Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu.
Dziekan podał, że na początku roku akademickiego 2014/2015 wW. wiedziała, że winna zrealizować na II roku przedmiot chemia leków i farmakokinetyka i nie złożyła wniosków o uwzględnienie tych przedmiotów przez Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu jako zaliczonych w innej uczelni. Zgodnie z §11 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Dziekan może wyrazić zgodę na uwzględnienie zaliczonego już przedmiotu w innej uczelni (zaliczenie przedmiotu oznacza realizację zajęć dydaktycznych oraz uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu).
Dziekan wyjaśnił, że uwzględnieniu nie może podlegać część zrealizowanych przez M. A. zajęć dydaktycznych z zakresu chemii leków. W przypadku farmakokinetyki uwzględnienie wniosku nie jest możliwe zarówno ze względu na brak możliwości wglądu w treść sylabusa przedmiotu, mniejszą liczbę punktów ECTS w porównaniu z Wydziałem [...] Uniwersytetu jak również na fakt, iż studentka w październiku 2014 r. posiadała wiedzę, iż ww. przedmiot winna zrealizować w Uniwersytecie.
Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. M. A. wniosła o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2015 r. Wedle wnioskującej, sprawa zaliczenia semestru studiów przez dziekana ma charakter indywidualnej sprawy studenta, która załatwiana jest w drodze decyzji administracyjnej przy odpowiednim stosowaniu kpa.
Pismem z dnia 5 października 2015 r. M. A. zwróciła się o wyrażanie zgody na powtarzanie III roku studiów w roku akademickim 2015/2016 z powodu nie zaliczenia przedmiotów: Chemia leków, farmakognozja, farmakokinetyka. Jednocześnie wniosła o wyrażenie zgody na realizację awansem przedmiotów z czwartego roku studiów w roku akademickim 2015/2016: biotechnologia farmaceutyczna, bromatologia, farmakoekonomika, medycyna katastrof.
Prodziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na powtarzanie III roku studiów.
Pismem z dnia 14 października 2015 r. M. A. wniosła o wyrażenie zgody na powtarzanie przedmiotu Chemia Leków w roku akademickim 2015/2016 z powodu nie zaliczenia przedmiotu.
W dniu 15 października 2015 r. Kierownik Katedry [...] wyraził zgodę na powtórzenie całości kursu z chemii leków.
Pismem z dnia 15 października 2015 r. M. A. wniosła o wyrażenie zgody na powtarzanie przedmiotu Farmakognozja w roku akademickim 2015/2016 z powodu nie zaliczenia przedmiotu oraz przepisanie zaliczenia seminarium oraz ćwiczeń z zaliczonych tematów z roku akademickiego 2014/2015.
Kierownik Katedry [...] wyraził zgodę na uczestnictwo w zajęciach (semestr letni: ćwiczenia + wykłady) oraz egzamin końcowy (po uzyskaniu zaliczenia).
Pismem z dnia 16 października 2015 r. M. A. zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu o zwrot kwoty w wysokości 455,00 z tytułu nadpłaty za zajęcia edukacyjne w roku akademickim 2014/2015 oraz kwoty 200,00 zł pobranej w październiku 2014 r. z tytułu błędnego naliczenia dodatkowej opłaty za zajęcia edukacyjne. Jednocześnie wniosła o dokonanie zwrotu w formie odliczenia pobranej kwoty od opłaty za bieżące zajęcia edukacyjne w roku akademickim 2015/2016.
Dziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na zwrot kwoty (na podaniu z datą 16 października 2015 r.).
Pismem z dnia 30 października 2015 r. M. A. zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] o całkowite zwolnienie z opłaty za powtarzanie przedmiotu Chemia Leków w roku akademickim 2015/2016 r.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 30 października 2015 r. Dziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na obniżenie opłaty za powtarzanie zajęć z przedmiotu Chemia leków w semestrze letnim o kwotę stanowiącą różnicę ich kosztu. M. A. zapoznała się z treścią odpowiedzi w dniu 17 listopada 2015 r.
Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. M. A. została wezwana do zapłaty kwoty 2.669,00 w związku z niewniesieniem opłaty dotyczącej kierunku studiów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
W dniu 28 grudnia 2015 r. M. A. została wezwana do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu na stawienie się w dniu 4 stycznia 2016 r. o godz. 13 w związku z nieuregulowaniem zaległych wpłat, pod rygorem skreślenia z listy studentów.
W dniu 4 stycznia 2016 r. M. A. poinformowała, że nieuregulowana jest tylko i wyłącznie płatność za przedmiot Chemia leków, co wynika z braku porozumienia co do kwoty płatności. Podała, że sprawa ta została zgłoszona do rozpoznania do odpowiednich instytucji, w tym do Rektora Uniwersytetu.
Decyzją z dnia 5 stycznia 2016 r. ([...]) Dziekan Wydziału [...] skreślił M. A. z listy studentów 3 roku studiów: niestacjonarne (z programem identycznym jak na studiach stacjonarnych) jednolite magisterskie, farmacja, w roku akademicki 15/16.
Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. M. A. zwróciła się do Rektora Uniwersytetu z prośbą o udzielenie pomocy w kwestiach związanych z podjętymi studiami na kierunku [...], a to: problemem zaliczenia przedmiotów farmakokinetyka oraz chemia leków, które to przedmioty wedle jej oceny winny być przepisane w K. Podała, że przez takie długotrwale rozpatrywanie wniosków o przepisanie przedmiotów lub ich negatywne rozpatrzenie ponosi konsekwencje również finansowe, ponieważ otrzymała wezwanie z dnia 1 grudnia 2015 r. do opłacenia przedmiotu chemia leków w wyższej stawce tj. 17 zł/h pomimo tego, że ten przedmiot został już opłacony w roku akademickim 2014/2015, a jego powtarzanie jest spowodowane niewyjaśnieniem sytuacji zaliczenia tego przedmiotu przez Wydział [...] Uniwersytetu. Podobnie sprawa się ma z przedmiotem Farmakokinetyka.
Z notatki służbowej z dnia 5 lutego 2016 r. wynika, że M. A. została zaproszona na spotkanie z Pełnomocnikiem Rektora Uniwersytetu ds. kształcenia i współpracy międzynarodowej na dzień 8 lutego 2016 r. na godz. 13.
Z notatki służbowej z dnia 8 lutego 2016 r. wynika, że pomimo prób nie udało się nawiązać kontaktu ze studentką M. A., ostatecznie wysłano do niej wiadomość drogą elektroniczną.
Od decyzji z dnia 5 stycznia 2015 r. M. A. złożyła odwołanie do Rektora Uniwersytetu.
Decyzją z dnia 23 lutego 2016 r. ([...]) Dziekan Wydziału [...] uchylił decyzję z dnia 5 stycznia 2016 r. w całości.
Z notatki służbowej z dnia 8 marca 2016 r. wynika, że M. A. spodziewała się decyzji dotyczącej przepisania oceny z zaliczenia przedmiotu Chemia leków oraz farmakokinetyka.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. M. A. ponownie zwróciła się do Rektora Uniwersytetu o pomoc w wyjaśnieniu kwestii problematycznych, które uniemożliwiają jej ukończenie kierunku studiów [...].
Podniosła, że uchylenie decyzji o skreśleniu z listy studentów przez Dziekana Wydziału [...] w dalszym stopniu uniemożliwia jej kontynuowanie i ukończenie studiów, ponieważ w decyzji w ogóle nie odniesiono się do stawianych zarzutów, które wymagają wyjaśnienia. Wskazała, że wielokrotnie, przed wydaniem decyzji o skreśleniu jej z listy studentów zwracała się do Dziekana Wydziału [...] o pomoc w rozwiązaniu kwestii problematycznych, które uniemożliwiają jej kontynuowanie podjętych studiów, jednak nie znalazły one rozwiązania.
Kwestie te to:
- Brak możliwości uczestnictwa skarżącej w zajęciach z przedmiotu Chemia leków w roku akademickim 2014/2015 wynikający z nakładania się na siebie kilku przedmiotów, w których studentka winna uczestniczyć. Podczas spotkania w dniu 25 lutego 2015 r. oraz 27 lutego 2015 r. z Dziekanem ds. studenckich M. A. ponownie zgłosiła problem nakładających się przedmiotów oraz brak możliwości uczestnictwa w zajęciach z przedmiotu chemia leków. Rozwiązaniem problemu miało być przepisanie zaleczenia z tego przedmiotu czego jednak nie uczyniono, powołując się na informacje z przedmiotu chemia leków w B. Pisma z dnia 13 kwietnia 2015 r. oraz 29 maja 2015 r. spotkały się z niechęcią do próby wyjaśnienia sprawy, odmówiono również wydania decyzji w tej sprawie. W konsekwencji M. A. została pozbawiona prawa i obowiązku studenta do uczestnictwa studenta do uczestnictwa w zajęciach z przedmiotu chemia leków. Nie zrozumiałe jest więc wpisanie do systemu USOS oceny niedostatecznej z egzaminu z przedmiotów chemia leków oraz niezaliczenia ćwiczeń. Problem ten był podnoszony przez stronę ponownie na początku roku akademickiego 2015/2016, podczas spotkań z Dziekanem Wydziału [...], które nie przyniosły rezultatu. W konsekwencji złożono podanie z dnia 30 października 2015 r., które również spotkało się z brakiem rozpatrzenia przez Dziekana Wydziału [...]. Problem ten został ponownie podniesiony w dniach 11 lutego 2016 r. i 24 lutego 2016 r. podczas spotkania z Pełnomocnikiem Rektora ds. kształcenia i współpracy międzynarodowej. Podczas spotkania w dniu 24 lutego 2016 r. został podniesiony problem dalszego uniemożliwienia kontynuacji studiów poprzez stanowisko Dziekana Wydziału [...], stwierdzające konieczność spełnienia wszystkich wymogów dotyczących zaliczenia ćwiczeń i seminariów z przedmiotu Chemia leków;
- Brak odniesienia się do zgłaszanych problemów znieważeń i pomówień kierowanych pod adresem M. A.;
- Brak zgody Dziekana na realizacje przedmiotów awansem z toku IV roku studiów w roku akademickim 2015/2016 pomimo braku przeszkód proceduralnych;
- Brak odniesienia się do kwestii pobranej kwoty w październiku 2014 r. z tytułu błędnie naliczonej dodatkowej opłaty za zajęcia edukacyjne, co stanowiło przedmiot podania z dnia 16 października 2015 r.;
- Brak przepisania oceny z przedmiotu Farmakokinetyka w roku akademicki 2014/2015 oraz wpisanie oceny niedostatecznej w systemie USOS, który to miał zostać przepisany razem z pozostałymi przedmiotami ujętymi w podaniu do dziekana Wydziału [...] we września 2014 r.
Powyższe, wedle M. A. skutkuje faktem, że nie może ona nawiązać szerszych relacji studenckich, uczestniczyć w zajęciach w związku z pomówieniami pod jej adresem. Z kolei brak odniesienia się do kwestii zaliczeń ćwiczeń przez M. A. i brak zgody na realizację przedmiotów awansem, powoduje, że studentka, która rzetelnie podchodzi do nauki nie ma ku temu możliwości.
W odpowiedzi na pismo z dnia 27 kwietnia 2016 r. Rektor Uniwersytetu w K podał, że M. A. zobligowana jest do zaliczenia wszystkich przedmiotów z III roku studiów, a także tych, które wymagały dodatkowego uzupełnienia z faktu rozpoczęcia przez wW. studentkę nauki od razu od roku III. Wyjaśnił, że M. A. została przyjęta drogą rekrutacji na studia niestacjonarne, kierunek [...] Wydziału [...] Uniwersytetu w roku 2014 i powinna te studia rozpocząć od roku I. Nie był to proces przeniesienia studentki z Uniwersytetu w T. Tylko zastosowanie wyjątkowej procedury i przychylność władz uczelni studentka została dopuszczona na III rok studiów z równoczesnym obowiązkiem uzupełnienia przedmiotów z lat niższych, co wynikało z różnic programowych, a o czym studentka została poinformowana.
Decyzją z dnia 3 października 2016 r. Dziekan Wydziału [...] skreślił M. A. z listy studentów 3 roku studiów: niestacjonarne jednolite, magisterskie, farmacja w roku akademickim 15/16.
Od decyzji z dnia 3 października 2016 r., pismem z dnia 7 listopada 2016 r. M. A. złożyła odwołanie.
Pismem z tej samej daty M. A. zwróciła się do Rektora Uniwersytetu z prośbą o udzieleni odpowiedzi na problematyczne zagadnienia, których brak rozwiązania doprowadził do sytuacji uniemożliwienia jej ukończenia III roku studiów na kierunku [...].
Pismem z dnia 13 listopada 2016 r. Dziekan Wydziału [...] przedstawił swoje stanowisko odnośnie odwołania od decyzji z dnia 3 października 2016 r.
Pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. Dziekan Wydziału [...] szczegółowo ustosunkował się do pisma z dnia 7 listopada 2016 r. Odpowiadając na pytanie i prośbę o wskazanie konkretnych rozwiązań umożliwiających M. A. zaliczenie III roku studiów organ podał, że warunkiem koniecznym zaliczenie III roku studiów jest dopełnienie wszystkich wymienionych poniżej w punktach 1-3 wymagań:
zaliczenie przedmiotu Chemia Leków, zgodnie z wymogami określonymi w sylabusie i regulaminie przedmiotu (sylabus i regulamin przedmiotu w załączeniu);
zaliczenie przedmiotu Farmakognozja, zgodnie z wymogami określonymi w sylabusie i regulaminie przedmiotu (sylabus i regulamin przedmiotu w załączeniu);
zaliczenie przedmiotu Farmakokinetyka, zgodnie z wymogami określonymi w sylabusie i regulaminie przedmiotu (sylabus i regulamin przedmiotu w załączeniu).
Zajęcia z przedmiotów rocznych Chemia leków i Farmakognozja odbywają się zgodnie z harmonogramem zajęć obowiązującym od dn. 01.10.2016. M. A. została przypisana do grupy [...]. Zajęcia z Farmakokinetyki rozpoczną się od początku semestru letniego, tj. od dnia 27.02.2017 r. i studentka również została przypisana do grupy [...], harmonogram zostanie ogłoszony przed rozpoczęciem letniego semestru 2016/2017.
Decyzją z dnia 29 listopada 2016 r. ( [...]) Rektor Uniwersytetu uchylił decyzję z dnia 3 października 2016 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dziekanowi Wydziału [...].
Decyzją z dnia 8 grudnia 2016 r.([...]) Dziekan Wydziału [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie skreślenia M. A. z listy studentów III roku studiów niestacjonarnych w związku z przyznaniem studentce prawa do nadzwyczajnego powtarzania przedmiotów z III roku studiów (chemia leków, farmakognozja i farmakokinetyka) w roku akademickim 2016/2017.
Pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu ustosunkował się do pisma z dnia 7 listopada 2016 r.
Od decyzji z dnia 8 grudnia 2016 r. M. A. złożyła odwołanie.
Decyzją z dnia 26 stycznia 2017 r. Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismem z dnia 2 marca 2017 r. M. A. została poinformowana, że została przydzielona do grupy dziekanatowej F na zajęcia dla studentów III roku farmacji niestacjonarnej w roku akad. 2016/2017. Wskazano również stronę internetową, na której udostępniono harmonogram zajęć.
Pismem z dnia 14 marca 2017 r. M. A. złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez dziekana Wydziału [...], które wedle skarżącej miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wniosła o wymierzenie organowi grzywny na mocy art. 149 §2 ppsa w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia określonego w art. 154 §6 ppsa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości połowie kwoty określonej w pkt 3 na pomocy art. 154 §7 ppsa tytułem zwrotu części poniesionych kosztów wynikających z konieczności opłacenia profesjonalnej pomocy prawnej; uznanie, że M. A. jest studentką III roku studiów na kierunku [...] Uniwersytetu studia niestacjonarne; uznanie, że M. A. uzyskała zaliczenie przedmiotu Farmakokinetyka na uczelni w B w związku z przedstawioną kartą zdanych przedmiotów; przedstawienie M. A. indywidualnego planu zaliczenia przedmiotów chemia leków i farmakognozja, przy uwzględnieniu zaliczeń z tych przedmiotów na uczelni w B i dotychczasowego uczestnictwa w tych przedmiotach na Uniwersytecie; pisemne wyjaśnienie wszystkich podniesionych kwestii od roku akademickiej 2014/2015; zasądzenie kosztów według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podał, że postępowanie było prowadzone w sposób jawny, pisma skarżącej składane do władz uczelni były przedmiotem wnikliwej analizy i stanowiły element materiału dowodowego w sprawie. Zgłaszając problem "nakładania się zajęć" skarżąca otrzymała dowolność wyboru grup ćwiczeniowych i seminaryjnych, po uzgodnieniu i deklaracji uczestnictwa u prowadzących zajęcia. Skarżąca nie skorzystała z przedstawionych jej możliwości, skutkiem czego nie uzyskała zaliczenia przedmiotów.
Dodał, że wniosek skarżącej o uznanie, że skarżąca jest studentką III roku studiów na kierunku [...] Uniwersytetu oraz uznanie, że skarżąca uzyskała zaliczenie przedmiotu objętego tokiem studiów nie zasługują na uwzględnienie. Sąd administracyjny nie jest też właściwy do przedstawienia skarżącej indywidualnego planu zaliczenia przedmiotów w ramach toku studiów (problematyka dotycząca programu studiów jest wyłączona spod kognicji sądu). Kształtowanie programu studiów i ocena postępów poszczególnych studentów w zakresie realizacji tzw. programu zależy do wyłącznych zadań uczelni wyższej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne (oraz fiskalne) i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§2 a i 3 ppsa).
Z kolei stosownie do art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpaniem środków odwoławczych jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 kpa, zaś organem właściwym do rozpoznania zażalenia jest organ wyższego stopnia (§1), a jeżeli nie ma takiego organu środkiem prawnym przewidzianym przez powołany przepis jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku przewlekłości postępowania dziekana szkoły wyższej, należy wezwać rektora do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie zostały spełnione wymogi z art. 52 § 1 i art. 57 § 1 pkt 4 ppsa, bowiem pismami z dnia 26 stycznia 2016 r. i 27 kwietnia 2016 r. skarżące skierowała do rektora Uniwersytetu pisma, których treść odpowiada żądaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie skarżąca upatrywała przewlekłości Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu w nieustosunkowaniu się do problemu braku możliwości uczestnictwa skarżącej w zajęciach z przedmiotu Chemia leków w roku akademickim 2014/2015 wynikającego z nakładania się na siebie kilku przedmiotów, w których studentka winna uczestniczyć; nieodniesieniu się do zgłaszanych przez M. A. problemów znieważeń i pomówień kierowanych pod jej adresem; braku zgody na realizację przedmiotów awansem z toku IV roku studiów w roku akademickim 2015/2016 pomimo braku przeszkód proceduralnych; nieodniesieniu się do kwestii pobranej kwoty w październiku 2014 r. z tytułu błędnie naliczonej dodatkowej opłaty za zajęcia edukacyjne, co stanowiło przedmiot podania z dnia 16 października 2015 r.; nieprzepisaniu oceny z przedmiotu Farmakokinetyka w roku akademickim 2014/2015 oraz w konsekwencji wpisanie oceny niedostatecznej w systemie USOS, który to miał zostać przepisany razem z pozostałymi przedmiotami ujętymi w podaniu do dziekana Wydziału [...] we wrześniu 2014 r. Powyższe Sąd wywiódł z treści pism skarżącej kierowanych do Rektora Uniwersytetu z dnia 26 stycznia 2016 r. oraz z dnia 27 kwietnia 2016 r. W pismach tych skarżąca nie wskazywała na przewlekłość postępowania Dziekana w kwestii wydania decyzji o skreśleniu jej z listy studentów, a tylko przewlekłość w tym zakresie (co zresztą nie miało miejsca w niniejszej sprawie) podlegałaby ocenie sądu.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że przewlekłość postępowania w sprawach, które opisała skarżąca nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 ppsa). We wskazanych sprawach dziekan nie miał bowiem obowiązku wydania aktu, który podlegałby zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1583/12 uczelnia wyższa jest zakładem administracyjnym; jest to więc jednostka organizacyjna niebędąca organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny), jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji, a organy szkół wyższych są uprawnione do podejmowania konkretnych decyzji na podstawie i w ramach ustaw. Takie uchwycenie specyfiki uczelni wyższych ma doniosły wpływ na ocenę zaskarżalności do sądu administracyjnego aktów wydawanych przez organy uczelni, jak również bezczynności w przedmiocie podejmowania takich aktów lub innych czynności.
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że aby organ administracji mógł załatwić sprawę w formie decyzji administracyjnej, konieczne jest istnienie przepisu prawa powierzającego organowi załatwienie sprawy w tej właśnie formie (tak np. NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA 988/85, ONSA 1985/2/38 i postanowienia z dnia 18 marca 1996 r. sygn. SA/Ka 347/96). Zasada domniemania załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej, o ile taka forma załatwienia sprawy nie wynika z przepisu szczególnego, jest przyjmowana w orzecznictwie sądowym wyjątkowo, jedynie w określonych okolicznościach sprawy wskazujących na potrzebę takiego zagwarantowania danemu rozstrzygnięciu formy umożliwiającej kontrolę instancyjną i sądową.
W odniesieniu do aktów organów uczelni wyższych zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego, a zatem zmieniające jego status prawny, ponieważ są one podejmowane w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przesądza o tym, że dane rozstrzygnięcie (nieobjęte odpowiednim stosowaniem procedury administracyjnej) następuje w formie decyzji administracyjnej, to rozstrzygnięcie takie jest aktem wewnątrzzakładowym, na który nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok przywołany już wyrok NSA dnia 18 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1583/12, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 43/05, dostępny jw.). Konsekwentnie też w takiej sytuacji nie można mówić o bezczynności/ przewlekłości organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 ppsa.
W ocenie Sądu, jak wyżej podano brak jest podstaw do wydania w przedmiotowej sprawie jednego z aktów przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ppsa. Organ nie był bowiem uprawniony do wydania innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego. Z aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy dany akt lub czynność ustala (odmawia ustalenia), stwierdza (odmawia stwierdzenia), potwierdza (odmawia potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub ich potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (T. Woś, H. Knysiak-Kolczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005, str. 61). Ustosunkowanie się przez organy uczelni do wskazanych prze M. A. kwestii, nie jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków lub uprawnień określonych przepisami prawa administracyjnego. Skoro więc organ nie był zobowiązany do podjęcia działań wskazanych w przywołanych przepisach nie ma podstaw do uznania, że dopuszczalna jest skarga na bezczynność/przewlekłość organu w tym zakresie (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa). Jeżeli zaś sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1ppsa sąd odrzuca skargę.
Wymienione powyżej żądania skarżącej nie dotyczą praw lub obowiązków studenta, które mogą być odrębnie egzekwowane od organów uczelni wyższych w drodze skargi do sądu administracyjnego poza skargami na decyzje wydawane w indywidualnych sprawach studenta. Kwestie te pozostawione są uznaniu organów uczelnianych w ramach stosunku wewnątrzzakładowego istniejącego pomiędzy uczelnią, a studentem, pozostając poza zakresem kognicji i właściwości sądu administracyjnego.
W tej sytuacji skargę należało uznać za niedopuszczalną i jako taką, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło