III SAB/Kr 56/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Zdrowia w M. w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej sporządzonej komputerowo postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 25 maja 2024 r., D. S. (dalej: skarżąca) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Zdrowia w M. w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej sporządzonej komputerowo. W treści skargi wskazała ona "otrzymałam pismo z dnia 18.05.2023 od Gminnego Ośrodka Zdrowia w M., wraz z odpisem częściowym dokumentacji medycznej, ale bez odpisu dokumentacji z lat 1986 do 2008", "w nawiązaniu do odpowiedzi na skargę na bezczynność ośrodka z dnia 03.01.2024 nadesłaną od Gminnego Ośrodka Zdrowia przy ulicy S. [...] w M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, informuję że otrzymałam pismo z dnia 26.01.2024 od Gminnego Ośrodka Zdrowia w M., wraz z przygotowanym odpisem dokumentacji medycznej który nie zawiera żadnych oznaczeń dokumentujących fakt że jest to odpis sporządzony przez pracowników Gminnego Ośrodka Zdrowia w M. np. w postaci pieczątek Ośrodka", "mając na uwadze fakt że od momentu złożenia przeze mnie wniosku o przepisanie pismem komputerowym dokumentacji medycznej dnia 12.12.2022 minął ponad rok kalendarzowy, i biorąc pod uwagę że nie było konieczności takiego oczekiwania, z uwagi na to że nie prawdą było to że lekarze sporządzający wpisy pismem odręcznym do mojej dokumentacji z lat 1986 do 2008 nie pracują już w Gminnym Ośrodku Zdrowia w M., a ponadto ogrom wysiłku jaki musiałam włożyć w pisanie licznych pism celem wyegzekwowania mojego prawa do odpisu dokumentacji medycznej, uważam że wypełniona została przesłanka naruszenia mojego prawa do dokumentacji medycznej w postaci odpisu przynajmniej licząc od dnia złożenia wniosku 12.12.2022 roku, do momentu doręczenia mi odpisu dokumentacji z lat od 2008 do teraz i następnie od 1986 do 2008 roku". Skarżąca wniosła o stwierdzenia, że Gminny Ośrodek Zdrowia w M. dopuścił się bezczynności lub przewlekłości nie wydając odpisu dokumentacji medycznej w terminie przy jednoczesnym rażącym naruszeniem prawa (odmowa wydania odpisu pomimo stwierdzenia dnia 05.04.2023 naruszenia zbiorowych praw pacjenta przez Rzecznika Praw Pacjenta); zasądzenie od szpitala zwrotu poniesionych kosztów postępowania; zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia za okres oczekiwania na wydanie odpisu dokumentacji medycznej i za bezprawną odmowę sporządzenia odpisu dokumentacji medycznej z lat 1986 do 2008. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że "przed GOZ w M., nie toczyło się postępowanie administracyjne i przesłana dokumentacja, nie ma charakteru akt administracyjnych. Podnosimy, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym, o odrębnej osobowości prawnej, działającym na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 991 z późn. zm.) i jako taki nie jest organem administrującym. Uprawnienie pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej (nie będące dostępem do informacji publicznej) nie jest realizowane na drodze postępowania administracyjnego opartego na regulacjach kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w oczywisty sposób nie są spełnione przesłanki do wniesienia skargi, wynikające z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz, U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Jednocześnie kierując się ostrożnością procesową wskazujemy, że przedmiotowa dokumentacja w zakresie w jakim możliwe było sporządzenie odpisów (bez wpisów dokonanych przez osoby zmarłe) została pacjentce dostarczona". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W pierwszej kolejności natomiast obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy sprawa, której dotyczy skarga, mieści się w zakresie przedmiotowym art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Następnie winien ustalić, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Oceniając dopuszczalność skargi trzeba wskazać, że kontrola sądu dotyczy działalności administracji publicznej m.in. w sprawach skarg na inne niż postanowienia i decyzje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Niewątpliwie zakład opieki zdrowotnej jest zakładem administracyjnym, który z uwagi na unormowania stanowiące podstawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów, w określonym zakresie wykonuje funkcje z zakresu administracji publicznej. Stosunek prawny pomiędzy takim zakładem a pacjentem, w zakresie udostępniania pacjentowi dotyczącej jego osoby dokumentacji medycznej jest stosunkiem administracyjnoprawnym, udostępnienie zaś tej dokumentacji następuje w drodze działania (czynności) zakładu, które może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W obecnym stanie prawnym obowiązek jaki ciąży na podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych, podlega zatem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. II OZ 958/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. Bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie trwa dłużej, niż jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Przewlekłość to zatem nie tylko długotrwała bezczynność, ale także sytuacja, w której organ np. mnoży czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. I GSK 631/20, opubl. w CBOSA). W judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że z przewlekłością działania organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Celem skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej, jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Opisany powyżej stan faktyczny, wskazuje że skarga na bezczynność została wniesiona po zakończeniu postępowania przez Kierownika Gminnego Ośrodka Zdrowia w M. w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej sporządzonej komputerowo, wraz z przyznanym przez skarżącą w treści skargi otrzymaniem przez nią odpisu dokumentacji wraz z pismem z dnia 26 stycznia 2024 r., zgodnie ze złożonym przez nią wnioskiem, a zatem przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 (opubl. w CBOSA), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z kolei zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21 (opubl. w CBOSA), skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analogicznie należy potraktować sytuację zakończenia postępowania administracyjnego w sposób niewymagający wydania decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.