III SAB/Kr 68/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w przedmiocie wniosku o rentę postanawia skargę odrzucić. Pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r. skarżący M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w przedmiocie wniosku o rentę. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 4 stycznia 2019 r. złożył w ZUS wniosek o przyznanie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a dnia 1 lutego 2019 r. na wizycie u lekarza otrzymał pismo, że renta mu się nie należy. W dniu 4 lutego 2019 r. zgłosił zatem sprzeciw wobec orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. W dniach 13 lutego 2019 r. otrzymał pismo, wezwanie na badanie przez lekarza konsultanta ZUS, na które to zgłosił się dnia 19 lutego 2019 r. Wobec powyższego skarżący podkreślił, że od dnia 4 lutego 2019 r., kiedy zgłosił sprzeciw, do dnia 26 marca 2019 r. kiedy otrzymał odpowiedź, upłynął 30 dniowy termin jaki organ posiada na załatwienie sprawy, a termin ten nie był przedłużany żadnym pismem. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej w skrócie jako p.p.s.a. określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wobec powyższego, skarga do sądu dopuszczalna jest jedynie na decyzje, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna jedynie w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego. Stosownie do brzmienia art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2019.300) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (ust.2). Art. 4778§ 1 k.p.c. stanowi, że do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Wyjątkiem jest art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zgodnie z którym, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji tego, tylko i wyłącznie ww. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do kognicji sądów administracyjnych, a nie powszechnych. Postępowanie w zakresie orzeczenia Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie jest wobec powyższych rozważań postępowaniem z zakresu ubezpieczeń społecznych należącym do właściwości sądów administracyjnych. Tym samym sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania w tym przedmiocie. Warto podnieść, że w kwestii braku właściwości sądów administracyjnych do orzekania w sprawach dotyczących orzeczeń stwierdzających niezdolność do pracy, wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2394/14, który stwierdził, że sprawy te, są z mocy art. 1 k.p.c. sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym i jako cywilne na podstawie wyraźnego brzmienia art. 2 § 1 k.p.c. podlegają kognicji sądów powszechnych. Natomiast, żadna inna ustawa nie przekazuje ich do właściwości innych sądów, w tym administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skargę odrzucił, gdyż sprawa nie należy do jego właściwości.