III SAB/Kr 70/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-01-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Janusz Bociąga, WSA Dorota Dąbek, Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w sprawie realizacji świadczenia pieniężnego (równoważnika za brak lokalu mieszkalnego) jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie poprzedził jej zażaleniem do organu wyższego stopnia lub wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie poprzedził jej zażaleniem do organu wyższego stopnia lub wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. Brak takiego działania oznacza, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, co jest warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący K. J. zarzucił Komendantowi Powiatowemu Policji bezczynność w realizacji jego prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, mimo posiadania prawomocnej decyzji przyznającej to świadczenie. Skarżący domagał się nakazania organowi podjęcia czynności związanych z realizacją świadczenia za zaległy okres wraz z odsetkami oraz zasądzenia odszkodowania. Komendant Powiatowy Policji wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że prawo do równoważnika przysługiwało do dnia zwolnienia ze służby i że dokumentacja sprawy znajduje się w posiadaniu sądu w innej toczącej się sprawie. Organ podniósł również, że wcześniejsze skargi skarżącego dotyczące tej materii zostały odrzucone.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji postanawia: skargę odrzucić.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w dniu 28 września 2013 r., K. J. zarzucił Komendantowi Powiatowemu Policji bezczynność "w przedmiocie uchylania się od konstytutywnego obowiązku ciążącego na skarżonym organie realizacji jego prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w stanie spoczynku i to w okolicznościach wielokrotnego wnoszenia do tego organu żądań w tym przedmiocie, jak i wnoszenia w przedmiocie bezprawności wstrzymania się tego organu od obowiązku realizacyjnego do organów wyższego szczebla". Zdaniem skarżącego prawomocną i wykonalną decyzja administracyjną Nr [...] Komendanta Rejonowego Policji z dnia 3 lipca 1998 r. orzeczono w przedmiocie prawa skarżącego do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając jego uprawnienie do otrzymywania tego świadczenia. Następnie w dniu 2 listopada 1999r. Komendant Powiatowy Policji wydał decyzję uznającą uprawnienia skarżącego do powyższego równoważnika w pełnej wysokości i pouczono go, że pomimo zwolnienia ze służby czynnej, równoważnik nadal będzie realizowany.
Skarżący wskazał, że przez osiem lat skutecznie wyczerpał "obowiązki nałożone przepisami prawa przed wniesieniem skargi sądowej", w związku z powyższym wniósł o nakazanie Komendantowi Powiatowemu Policji podjęcie niezwłocznie "prawem nakazanych czynności związanych z jego prawem do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i zrealizowania go za zaległy okres wraz z odsetkami ustawowymi" oraz zasądzenie stosownego odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pełniąc służbę w organach Policji K. J. pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, przyznany mu na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...]. Równoważnik ten przysługiwał skarżącemu do 30 kwietnia 2005 r., czyli do dnia zwolnienia ze służby w Policji. Ponadto Komendant wyjaśnił, że dokumentacja mieszkaniowa skarżącego, zawierająca decyzję nr [...], została przesłana do WSA w Krakowie razem ze skargą K. J. (sprawa o sygn. akt III SA/Kr 1208/05) i nie została jeszcze zwrócona organowi. Komendant zwrócił uwagę, że w toku postępowań sądowych skarżący twierdził, że decyzja nr [...] została mu skutecznie doręczona (sprawa o sygn. akt III SAB/Kr 14/13), a także, że dysponuje dokumentem tej decyzji (spraw o sygn. akt III SAB/Kr 59/12). Komendant podniósł także, że WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt III SAB/Kr 14/13 odrzucił skargę K. J. w sprawie o wydanie kopii decyzji [...] Komendanta Powiatowego Policji. Komendant wyjaśnił też, że kwestia wydania zaświadczenia skarżącemu została załatwiona poprzez wydanie postanowienia z dnia 17 kwietnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Z tych względów Sąd zobligowany jest do zbadania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej zwanej jako P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają, stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w sprawie "uchylania się od realizacji na rzecz skarżącego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego".
Podkreślić jednak należy, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania w sprawie bezczynności organu jedynie w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
Zatem, istotą sprawy jest ocena, czy na organie, tj. na Komendancie Powiatowym Policji ciążył obowiązek wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie, kończącego postępowanie, albo rozstrzygającego sprawę co do istoty, lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wskazać również należy, że zgodnie z treścią art. 52 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Z powołanych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu musi poprzedzać zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia lub – jeżeli takiego organu nie ma – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przede wszystkim stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie było prowadzone przez Komendanta Powiatowego Policji żadne konkretne postepowanie, które obligowałoby organ do wydania decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie, kończącego postępowanie, albo rozstrzygającego sprawę co do istoty, lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Również skarżący nie poprzedził skargi na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji zażaleniem wniesionym do Komendanta Wojewódzkiego Policji, choć jak sam podnosi "przez osiem lat skutecznie wyczerpał obowiązki nałożone przepisami prawa przed wniesieniem skargi sądowej".
W związku z powyższym tryb wniesienia skargi na bezczynność organu administracyjnego w niniejszej sprawie nie został zachowany, co oznacza, że skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło