III SAB/Kr 75/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na bezczynność Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubryce 6 tylko siebie. Określając swój majątek zadeklarował brak, nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Opisując swoje dochody wpisał ich brak w miesiącach maj i czerwiec 2016 r., w miesiącu lipcu 2016 r. zadeklarował 528 z umowy zlecenia. Wyciągając zaś z tej kwoty średnią arytmetyczną wywiódł, że jego miesięczny dochód to 176 zł. Uzasadniając swoje starania oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i w roku 2015 r. uzyskał dochód 5277 zł. Jednocześnie podniósł, że w okresie od 1 lutego 2016 r. do 21 lipca 2016 r. pozostawał bez źródła dochodów. Oświadczył, że wszystkie dochody przeznacza na bieżące wydatki związane z utrzymaniem koniecznym. Zadeklarował brak zobowiązań. Wskazał, że koszty ponoszone na mieszkanie to ok. 200-300 zł miesięcznie a na środki higieniczne oraz czystości przeznacza ok. 50 zł miesięcznie. Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 13.09.2016 r. poproszono skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe mające na celu: • wyjaśnienie w oparciu o jaki tytuł prawny zamieszkuje pod adresem "J, K"? Jeśli dom należy do rodziców skarżącego, to w czym konkretnie wyraża się oświadczona przez skarżącego samodzielność jego gospodarstwa domowego? • udokumentowanie rachunkami deklarowanej przez skarżącego wysokości kosztów ponoszonych na mieszkanie. Wyjaśnienie z jakich środków przy deklarowanym w miesiącu maju i czerwcu braku dochodów i oświadczonym pozostawaniu bez źródła dochodu od dnia 1 lutego 2016 do dnia 21 lipca 2016 r. czerpał na te opłaty? Jeśli występowały problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc • jeśli skarżący korzystał ze wsparcia osób drugich poproszono o przedstawienie na tę okoliczność ich pisemnych oświadczeń z szacunkowym określeniem wysokości przekazanego wsparcia, • przedstawienie kopii wykazanej w formularzu umowy zlecenia, • wyjaśnienie czy do skarżącego należą jakieś rachunku bankowe? Jeśli tak to proszę okazać wyciągi obrazujące historię dokonywanych na nich operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy, W polemicznych wywodach pisma z dnia 26.09.2016 r. (wpływ 29.09.2016 r.) zatytułowanego "Skarga na działalność administracji sądowej w Wydziale III WSA w Krakowie" skarżący udzielił wybiórczych informacji podnosząc, jakoby pod adresem "J, K" zamieszkiwał bez tytułu prawnego na zasadzie bezumownego korzystania. Samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego ma się zaś wyrażać w samodzielnym pokrywaniu kosztów i utrzymywaniu się niezależnie od rodziców i bez ich pomocy finansowej. Skarżący wyparł się otrzymywania jakiejkolwiek pomocy od osób drugich. Oświadczył, że przy deklarowanym braku dochodów w miesiącu maju i czerwcu 2016 r. na opłaty ponoszone za mieszkanie czerpał z dochodu uzyskanego w 2015 r. Nie udokumentował rachunkami deklarowanej wysokości kosztów ponoszonych na mieszkanie. Nie przedstawił kopii wykazanej w formularzu umowy zlecenia. Zbył milczeniem pytanie o należące do niego rachunki bankowe. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi. Dziwi więc unikanie jednoznacznych odpowiedzi choćby o rachunki bankowe skarżącego czy brak przedstawienia przez skarżącego wymaganych dokumentów źródłowych tj. kopii wykazywanej w formularzu umowy zlecenia oraz rachunków za rzekomo ponoszone niezależnie od rodziców i bez ich pomocy finansowej koszty związane z utrzymaniem mieszkania w okresie deklarowanego braku dochodów. Sprzeciwić należy się małowiarygodnym twierdzeniom skarżącego, jakoby przy deklarowanym braku dochodów w miesiącu maju i czerwcu 2016 r. na opłaty ponoszone za mieszkanie czerpał z dochodu uzyskanego w 2015 r. Skarżącemu umknęła bowiem z pola widzenia, ta cześć jego wcześniejszych oświadczeń w których podawał, że bez źródła dochodów pozostawał również w miesiącach luty, marzec, kwiecień, maj. Okolicznością więcej niż małoprawdopodobną jest więc by skarżący mógł rzeczywiście prowadzić samodzielne gospodarstwo domowe. Przeprowadzenie najprostszej operacji arytmetycznej uzmysławia bowiem, że sfinansowanie z kwoty 5277 zł (dochód za 2015 r. ) okresu 18 miesięcy życia (rok 2015 plus 6 miesięcy 2016 r.) daje miesięcznie kwotę 440 zł z której 250-350 zł przeznaczanych miało być wedle słów skarżącego na koszty ponoszone na mieszkanie oraz środki higieniczne i czystości. Z zasad doświadczenie wiciowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług za kwotę 90-190 zł na miesiąc nie da się przeżyć. Skarżący wyparł się zaś otrzymywania jakiejkolwiek pomocy osób drugich. Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.