III SAB/Kr 76/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Prezydenta Miasta postanawia skargę odrzucić postanowienia WSA w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2012r. Pismem z dnia 23 czerwca 2011r. R. R. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji stwierdzającej, że jest on uprawniony do nabycia tytułu prawnego do lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ulicy B w K w ramach uprawnień przysługujących poprzedniemu najemcy – A. D. zmarłej [...] 2007r. R. R. wyjaśnił, iż A. D. była jego babką, a przedmiotowy lokal, w którym on teraz mieszka, zajmowała na podstawie przydziału administracyjnego. R. R. wskazał, iż w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy, oddalając jego powództwo o wstąpienie w stosunek najmu, stwierdził wyraźnie i jednoznacznie, że wnioskodawca "zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w okresie 5 lat przed śmiercią głównego najemcy. Uzyskał więc uprawnienie do nabycia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu w ramach najmu poprzedniego najemcy A. D. na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. § 40 ust. 1 pkt 2". Ponadto w uzasadnieniu wyroku Sąd powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21maja 2002r. stwierdził, że "osoby te mogą wstąpić w stosunek prawny jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą do chwili jego śmierci oraz najemca był wobec nich zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych". R. R. przyznał, iż wprawdzie formalnie A. D. bezpośrednio nie była zobowiązana do jego alimentacji, jednakże w rzeczywistości ten obowiązek przynajmniej w liczącej się części spełniała, gdyż w okresie jego zamieszkiwania z najemczynią, A. D. i matka wnioskodawcy – D. J. –R. prowadziły niepodzielnie jedno wspólne gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania była emerytura A. D. oraz emerytury D. J. - R. R. R. uważa zatem, iż zarówno w ocenie prawnej dokonanej przez Sąd, jak i w świetle przepisów uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...], a w szczególności jej rozdziału 2 § 39 i § 40, jego wniosek jest uzasadniony. Pismem z dnia 8 lipca 2011r. [...] Prezydent Miasta poinformował R. R., iż brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku. Zgodnie bowiem z § 1 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z dnia 5 grudnia 2007r. nr 850 poz. 5589), przepisy tej uchwały stosuje się wyłącznie do lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, o którym stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Natomiast budynek przy ul. B w K nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, gdyż stanowi własność osób fizycznych znanych z miejsca pobytu i pozostaje w zarządzie prywatnym. Pismem z dnia 4 sierpnia 2011r., zatytułowanym "Wezwanie przedsądowe", R. R., powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji w sprawie jego wniosku z dnia 24 czerwca 2011 r. Zdaniem R. R., jego wniosek nie został załatwiony w sposób odpowiadający wymogom przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym pozbawiono go prawa do obrony oraz możliwości kontroli instancyjnej. W odpowiedzi Prezydent Miasta przesłał pismo z dnia 7 września 2011r. Nr [...], w którym poinformował, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 8 lipca 2011r. Organ wyjaśnił, iż od dnia 12 lipca 1994r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 105, poz. 509 z późn. zm.), wszelkie sprawy związane z najmem lokali mają charakter cywilnoprawny a podstawą nawiązania stosunku najmu nie jest już decyzja administracyjna. Prezydent Miasta wskazał, iż najem lokali mieszkalnych podlega obecnie regulacjom zawartym w art. 680-692 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.), ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) oraz uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w art. 1 pkt 1 określa podmiotowy i przedmiotowy zakres obowiązywania i stosowania cytowanej ustawy. Zgodnie ze wspomnianym przepisem w trybie postępowania administracyjnego załatwiane są indywidualne sprawy należące do właściwości organów administracji publicznej, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych. Prezydent Miasta stwierdził, iż w obecnym stanie prawnym sprawy mieszkaniowe załatwiane są bądź w postaci wydania skierowania do zawarcia umowy najmu bądź w formie pisma informującego o braku takiej możliwości, co jest równoznaczne z oświadczeniem woli złożonym przez osobę uprawnioną do reprezentowania gminy jako właściciela lokalu, a nie decyzją administracyjną organu administracji publicznej. Równocześnie Prezydent Miasta zaznaczył, iż forma odpowiedzi stanowiącej negatywne rozpatrzenie sprawy nie jest kwestionowana w analogicznych sprawach zarówno w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i w trybie skargowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Tym samym zdaniem organu, stanowisko zawarte w piśmie z dnia 8 lipca 2011r. może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, natomiast nie może być traktowane jako decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 12 września 2011r. R. R. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na zaniechaniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie indywidualnej objętej obowiązkami statutowymi organu administracji terenowej. Skarżący zarzucił Prezydentowi Miasta, iż załatwił jego wniosek z dnia 23 czerwca 2011r. pismem z dnia 8 lipca 2011r., które nie zawiera formalnej osnowy i formalnego uzasadnienia, a przede wszystkim nie zawiera pouczenia o terminie i trybie jego podważenia w drodze instancji. Zdaniem skarżącego, takie załatwienie sprawy i w tej formie narusza podstawowe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które wymagają wydania takiej czy innej uznanej za właściwą przez organ decyzji (art. 104 kpa). Ponadto narusza prawo obywatela do obrony i stanowi wyraz lekceważenia interesów strony w postępowaniu co narusza z kolei częściowo art. 7 kpa oraz art. 8 i 9 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, względnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ przytoczył te same argumenty co w piśmie z dnia 7 września 2011r. Wskazał ponadto, iż pismem z dnia 5 września 2011r. Nr [...] skarżący został poinformowany o konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 5 października. Tym samym stanowisko w przedmiotowej sprawie zostało udzielone skarżącemu pismem z dnia 7 września 2011r. Prezydent Miasta uważa zatem, iż nie pozostawał w bezczynności wobec przesłanej odpowiedzi z dnia 7 września 2011r., a poza tym, jego zdaniem, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Na rozprawie przed wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 17 kwietnia 2012r. pełnomocnik R. R. – D. J. – R. podkreśliła, że swoje roszczenie do gminy skarżący opiera na art. 2 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 20 ustawy o ochronie praw lokatorów, wywodząc go z tego, że gmina jest samoistnym posiadaczem budynku przy ul. B w K. Odwołała się także do swojej argumentacji zawartej w skargach wcześniejszych, w sprawach III SA/Kr 1311/11 i III SA/Kr 1312/11. W sprawie o sygnaturze III SA/Kr 1311/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę R. R. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2007r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez R. R. tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, stwierdzając, że pismo podpisane przez Z-cę Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta jest odpowiedzią na wniosek skarżącego ze sfery stosunków cywilnoprawnych, nie jest więc ani decyzją, ani innym aktem wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Natomiast w sprawie o sygnaturze III SA/Kr 1312/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę R. R. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 7 września 2011r o nieuwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako niedopuszczalną, gdyż odpowiedź na wezwanie nie może być przedmiotem skargi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności wniesienia opisanej powyżej skargi z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny powołany został do kontroli działalności administracji publicznej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) określa art. 3 § 1-3 tej ustawy. Obejmuje on m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty, a także inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art. 3 w/w ustawy akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy wynika również, że w zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje też bezczynność organów administracji publicznej w wymienionych powyżej przypadkach. W niniejszej sprawie skarżący dopatruje się bezczynności Prezydenta Miasta w braku wydania przez organ administracyjny decyzji w sprawie uprawnienia skarżącego do zawarcia umowy najmu (wniosek R. R. do Gminy z dnia 23 czerwca 2011r., k. 15). Skarżący domaga się od Gminy wydania decyzji stwierdzającej, że jest on uprawniony do nabycia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. B w K w ramach uprawnień przysługujących poprzedniemu najemcy – jego babce A. D. Na rozprawie przez WSA w Krakowie w dniu 17 kwietnia 2012r., odwołując się do treści swojej skargi w sprawie III SA/Kr 1311/11 oraz złożonego w niniejszej sprawie na rozprawie pisma procesowego pełnomocnik skarżącego wyraźnie podkreśliła, że intencją skarżącego jest uzyskanie od organu ustalenia wstąpienia w stosunek najmu, wobec odmowy tego ustalenia przez sąd powszechny. Z tego powodu skarżący uważa, co akcentuje w swoim piśmie z dnia 16 kwietnia 2012r., że odpowiedź na skargę organu, odwołująca się do ewentualnej możliwości zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego do zasobu mieszkaniowego gminy, jest całkowicie nie na temat, gdyż nie taka jest treść wniosku skarżącego z dnia 23 czerwca 2011r. Skarżący w piśmie tym podkreśla, że jego wniosek z 23 czerwca 2011r. jest "całkowicie jednoznaczny i czytelny". We wniosku z dnia 23 czerwca 2011r. skarżący domagał się "wydania decyzji stwierdzającej, że (...) jest uprawniony do nabycia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nr [...] w budynku [...] przy ul. B w K w ramach uprawnień przysługujących poprzedniemu najemcy". Skarżący nie domaga się zatem od gminy zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych w trybie uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, a więc poprzez zawarcie z nim umowy najmu jakiegoś lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, lecz jego celem jest – co wyraźnie podkreśla - uzyskanie rozstrzygnięcia organu dotyczącego tego konkretnego lokalu nr [...] w budynku przy ul. B w K. Treść sformułowanego przez skarżącego żądania jest wyraźna i jednoznaczna, potwierdzona następnie także w skardze, piśmie procesowym oraz na rozprawie przed sądem w dniu 17 kwietnia 2012r. Bezsporne pomiędzy stronami jest, że budynek ten nie jest własnością gminy miejskiej. W piśmie z dnia 8 lipca 2011r. organ poinformował skarżącego, że budynek przy ul. B jest własnością osób fizycznych znanych z miejsca pobytu i pozostaje w zarządzie prywatnym, a zatem nie wchodzi do zasobu mieszkaniowego gminy. Skoro zaś budynek nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, nie może być wobec niego wydany akt na podstawie uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Cytowana powyżej uchwała, co wynika zresztą wyraźnie już z samego jej tytułu, znajduje zastosowanie wyłącznie do lokali, które wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Wobec innych lokali, nie będących w tym zasobie, gmina nie ma uprawnień wynikających z w/w uchwały. Trafnie zatem w niniejszej sprawie organ stwierdza, że podnoszone przez skarżącego żądanie ma charakter cywilnoprawny. Skoro bowiem skarżący nie domaga się rozstrzygnięcia w sprawie zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych z lokali będących w zasobie mieszkaniowym gminy (w takim przypadku organ winien byłby wydać rozstrzygnięcie w formie aktu z zakresu administracji publicznej, na podstawie art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a.), lecz domaga się rozstrzygnięcia o jego uprawnieniu do lokalu przy ul. B, który nie wchodzi do zasobu mieszkaniowego gminy, w niniejszej sprawie organ administracyjny nie miał kompetencji do wydania rozstrzygnięcia administracyjnego. Żądanie skarżącego ma bowiem charakter cywilnoprawny, a Prezydent Miasta nie ma kompetencji rozstrzygania o tym lokalu na podstawie uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, skoro lokal ten nie wchodzi do zasobu mieszkaniowego gminy. Z tego powodu będąca przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie bezczynność Prezydenta Miasta polegająca na niewydaniu przez niego decyzji w sprawie ustalenia wstąpienia skarżącego po swojej babce w stosunek najmu lokalu przy ul. B w K, pozostaje poza wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakresem kognicji sądu administracyjnego, organ administracyjny nie był bowiem władny wydać w takiej sprawie rozstrzygnięcia administracyjnego, sprawa ta ma bowiem charakter cywilnoprawny. Brak jest zatem w niniejszej sprawie podstaw prawnych do rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność Prezydenta Miasta nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.