III SAB/Kr 78/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-02-01

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę jego dochody, majątek oraz wydatki na leczenie?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Pomimo deklarowanych wysokich wydatków na leczenie, nie przedstawił on żadnych dokumentów potwierdzających te koszty, a jego dochód netto pozwala na pokrycie wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazał, że posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, a jego dochód to emerytura w wysokości 1236,08 zł netto. Deklarował wysokie miesięczne wydatki na leczenie (ok. 1000 zł), jednak nie przedstawił dokumentów potwierdzających te koszty. Wpis od skargi wynosił 100 zł.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że należy do niego 60 metrowy dom z 8 metrowym mieszkaniem oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha stanowiąca ugory w tym zaś 0,7 ha lasu. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody skarżący oszacował na 1473,71 zł brutto emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 72 lata, choruje na szereg wymienionych przez siebie dolegliwości. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1236,08 zł netto. Powiada, że na leczenie i leki przeznacza ok. 1000 zł miesięcznie. Dom gdzie zamieszkuje jest stary, pozbawiony wygód jak woda, prąd, łazienka czy CO. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek skarżącego więc w oparciu o dodatkowe wyjaśnienia jakie skarżący składał przy sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 1185/12 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że wysokość stałych miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego należy liczyć na 13,40 zł. Ponadto skarżącego obciąża podatek leśny w wysokości 23 zł rocznie. Na leki wydaje wydał ostatnio 104,84 zł, natomiast w miesiącu październiku 2012 r. 494,82 zł Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione o informacje znane z urzędu pozwala na stwierdzenie, że przy dochodzie skarżącego, który należy szacować na 1236 zł netto emerytury, stałe obciążenia związane z utrzymaniem domu wynoszą tylko ok. 13,40 zł. W konsekwencji skarżącemu pozostaje do rozporządzenia około 1222,68 zł. Skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku podaje co prawda, że na leczenie wydaje ok. 1000 zł lecz twierdzenia te nie znajdują żadnego potwierdzenia w jakichkolwiek dokumentach źródłowych. Wskazując na powyższe przypomnieć zaś trzeba, że również przy swoim poprzednim wniosku skarżący nie był w stanie udowodnić tej okoliczności. W październiku 2012 r. na leki wydał bowiem realnie tylko 494,82 zł a więc kwotę nie przekraczającą nawet połowy deklarowanej sumy. Obecnie Skarżący nie przedstawił zaś jakichkolwiek rachunków. Przedstawione okoliczności siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów sądowych, na które obecnie składa się tylko wpis od skargi ustalony na kwotę 100 zł. Ponadto jeśli w realiach niniejszej sprawy skarżący nie podjął próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji, to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się bowiem temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym. Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło